0
ویژه نامه ها

پرسش :

اگر روح انسان، از امر الهي است، پس چگونه کافران و افراد بي‏صلاحيت، مي‏توانند با ارواح ارتباط برقرار کنند؟


پاسخ :
در اين جا اول بايد ديد معناي اين که »روح انسان، از امر الهي است« چيست و سپس امکان رابطه‏ي افراد مذکور با ارواح را بررسي کرد.
در مورد نکته اول، چنان که قبلاد يادآور شديم، مادون اسما و صفات الهي، سه مرتبه دارد: عالم طبيعت، عالم برزخ )مثال( و عالم قيامت )روح(. اين سه عالم، سه مرتبه‏ي وجودي هستند که بر يکديگر احاطه دارند و هر يک باطن ديگري مي‏باشد؛ يعني عالم برزخ، باطن دنيا و قيامت، باطن برزخ است. امر الهي بالاترين اين عوالم است که در آن جا تدريج وجود ندارد و امور به صورت دفعي آفريده مي‏شوند که اين مطلب از آياتي نظير »إنما أمره اذا أراد شيئا أن يقول له کن فيکون« (يس 82/36: همانا امر خدا هنگامي که چيزي را بخواهد، اين است که به آن بگويد باش و آن موجود مي‏شود) و يا »و ما أمرنا إلا واحدة کلمح بالبصر« (قمر 50/54: و امر يا جز يکي نيست، همچون يک چشم بر هم زدني) فهميده مي‏شود. (تفصيل اين بحث را در تفسير الميزان در ذيل دو آيه‏ي ياد شده و نيز به طور خلاصه در همان جا، ج 13، ص 272 - 273 مي‏توانيد بيابيد) هر موجود طبيعي وجهه‏ي امري خلقي‏
دارد: »الا له الخلق و الأمر« (اعراف 54/7: همان که خلق و امر براي اوست) که وجهه‏ي امريش عبارت است از وجود آن تنها با استناد به خدا و وجهه‏ي خلقي‏اش عبارت است از وجود آن با استناد به خدا، به وساطت اسباب و علل؛ (تفصيل بحث در ترجمه‏ي تفسير الميزان، ذيل آيه‏ي مربوطه؛ و خلاصه‏ي آن در درج 13، ص 273) يعني هر موجودي در تمامي اين عوالم و مراتب هستي حاضر است.
به هر حال نکته‏ي مورد نظر ما از بحث بالا اين است که هر انساني در همه‏ي مراتب هستي حضور دارد؛ يعني بدن مادي، بدن مثالي، روح و جنبه‏ي مجرد محض دارد. پس داشتن روح، مربوط به کافر و مؤمن بودن انسان نيست و چه بسا که حتي کافر هم در جهنم معذب مي‏شود. (اين مطلب به طور مفصل در پاسخ سؤال »اگر روح انسان نفخه‏ي الهي است، چگونه کافران عذاب مي‏شوند؟« در اولين فصل از آخرين بخش اين کتاب، خواهد آمد) به تعبير ملاصدرا: »بين اين کمال وجودي [يعني تجرد روح] و بي‏نيازي از بدن مادي، با شقاوت، آتش جهنم و درک عذاب دردناک هيچ منافاتي نيست، بلکه همين شدت وجودي و خروج از مرتبه‏ي ماديات، باعث شديتر و آشکارتر شدن عذاب‏ها مي‏شود.« (الأسفار الأربعه، ج 9، ص 196) پس مجرد بودن روح، به معني دسترسي ناپذيري آن نيست، بلکه همه‏ي ما انسان‏ها در اين جهان روح داريم، کافراني هم که در جهنم عذاب مي‏شوند، روح دارند و افراد شقي نيز از تجردي متناسب با مقام خود بهره‏مند هستند، اما اين تجرد، لزوما به معني طهارت و پاکي و قداست نيست، بلکه به بيان فني‏تر؛ تجرد روح، امري فلسفي و وجود شناختي است. نه امري ارزشي که متصف به خوب و بد شود و مثلا افراد بد به آن دسترسي نداشته باشند.
اما مطلب دوم که کافران و افراد غير مهذب چگونه مي‏توانند با ارواح رابطه برقرار کنند؟ چنان که در پاسخ سؤال قبل نيز اشاره کرديم، بسياري ازاين موارد، از باب شيادي، کلاهبرداري و حقه‏بازي است و واقعيتي ندارد. اين مطلب نه تنها در کشور ما، بلکه در اکثر نقاط جهان شيوع دارد. لذا فيلسوفان دين نيز اغلب اين‏ها را از باب شيادي مي‏شمرند، خصوصا در مواردي که احضار کننده‏ي روح، از واسطه‏ها (واسطه فرد، و غالبا بچه‏اي، است که روح احضار شده مطالبش را به آن مي‏گويد و از طريق آن فرد، ديگران از نظرات روح مورد نظر آگاه مي‏شوند) استفاده مي‏کنند. (مايکل پترسون و ديگران، عقل و اعتقاد ديني، ص 346 - 347)
اما مواردي هم که احتمالا واقعيت داشته باشد، باز با توجه به توضيح بالا، آشکار مي‏شود؛ يعني اشتداد وجودي و توانايي ارتباط با عوالم ديگر هستي، لزوما به معناي خوب‏تر و مهذب‏تر بودن نيست، بلکه انسان مي‏تواند به مراتب بالاتر وجود؛ يعني تا مراتبي از عالم مثال، پيش رود، در حالي که نفسانيت وي قوي‏تر شده باشد. چنان که اين امر در خصوص برخي از مرتاضان هندي مشاهده مي‏شود که به خاطر رياضت‏هاي جسماني، نفسشان قوي شده است، توانسته‏اند اندکي از تعلقات دنيوي جدا شدند و لذا قادر به انجام برخي کارهاي خارق‏العاده شده‏اند. در حالي که اين امر، به هيچ‏وجه دلالت بر رشد اخلاقي آن‏ها نمي‏کند. به همين ترتيب بعيد نيست که افراد کافر و غير مهذبي نيز به خاطر رياضت‏هاي جسماني بتوانند تا مراتبي از عالم مثال پيش روند و روح برخي افراد متوسط الحال را احضار کنند.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
اختلال کلاب‌هاوس/ چرا کلاب هاوس تا این حد حساسیت برانگیز شده است؟
اختلال کلاب‌هاوس/ چرا کلاب هاوس تا این حد حساسیت برانگیز شده است؟

اختلال کلاب‌هاوس/ چرا کلاب هاوس تا این حد حساسیت برانگیز شده است؟

نشست کمیسیون مشترک برجام پایان یافت/ دیپلمات‌ها برای مشورت به تهران بازمی‌گردند
نشست کمیسیون مشترک برجام پایان یافت/ دیپلمات‌ها برای مشورت به تهران بازمی‌گردند

نشست کمیسیون مشترک برجام پایان یافت/ دیپلمات‌ها برای مشورت به تهران بازمی‌گردند

توشه‌ای شگفت انگیز از دعای ابو حمزه ثمالی
توشه‌ای شگفت انگیز از دعای ابو حمزه ثمالی

توشه‌ای شگفت انگیز از دعای ابو حمزه ثمالی

استراتژی و عوامل تقریب مذاهب اسلامی
استراتژی و عوامل تقریب مذاهب اسلامی

استراتژی و عوامل تقریب مذاهب اسلامی

مناجات ماه رمضان با صدای سید احمد الموسوی (نسخه اینستاگرام)
مناجات ماه رمضان با صدای سید احمد الموسوی (نسخه اینستاگرام)

مناجات ماه رمضان با صدای سید احمد الموسوی (نسخه اینستاگرام)

احکام نیت روزه از نظر آیت الله خامنه ای
احکام نیت روزه از نظر آیت الله خامنه ای

احکام نیت روزه از نظر آیت الله خامنه ای

حکمت | عقل؛ ارزشمندترین سرمایه و ثروت / استاد معاونیان (نسخه اینستاگرام)
حکمت | عقل؛ ارزشمندترین سرمایه و ثروت / استاد معاونیان (نسخه اینستاگرام)

حکمت | عقل؛ ارزشمندترین سرمایه و ثروت / استاد معاونیان (نسخه اینستاگرام)

گیاهان دارای خاصیت ضد سرطان
گیاهان دارای خاصیت ضد سرطان

گیاهان دارای خاصیت ضد سرطان

حکمت | چهار عامل خسارت دولت‌ / استاد رفیعی
حکمت | چهار عامل خسارت دولت‌ / استاد رفیعی

حکمت | چهار عامل خسارت دولت‌ / استاد رفیعی

تلاوت فرازی از آیه 38 سوره ابراهیم/ محمدجواد حسینی
تلاوت فرازی از آیه 38 سوره ابراهیم/ محمدجواد حسینی

تلاوت فرازی از آیه 38 سوره ابراهیم/ محمدجواد حسینی

مردم خیالتان راحت باشد!
مردم خیالتان راحت باشد!

مردم خیالتان راحت باشد!

آبیاری مکانیزه چیست و به چه ابزارهای احتیاج دارد؟
آبیاری مکانیزه چیست و به چه ابزارهای احتیاج دارد؟

آبیاری مکانیزه چیست و به چه ابزارهای احتیاج دارد؟

درباره سوره مبارکه علق/ استاد حمید ملکی
درباره سوره مبارکه علق/ استاد حمید ملکی

درباره سوره مبارکه علق/ استاد حمید ملکی

مستند حیات خانه ما (قسمت هجدهم)
مستند حیات خانه ما (قسمت هجدهم)

مستند حیات خانه ما (قسمت هجدهم)

شرمنده‌ام دستام کوچیکه (روضه عبدالله بن حسن)/ میثم مطیعی
شرمنده‌ام دستام کوچیکه (روضه عبدالله بن حسن)/ میثم مطیعی

شرمنده‌ام دستام کوچیکه (روضه عبدالله بن حسن)/ میثم مطیعی

بند ۸ استغفار هفتادبندی امیرالمومنین(ع)/ میثم مطیعی
بند ۸ استغفار هفتادبندی امیرالمومنین(ع)/ میثم مطیعی

بند ۸ استغفار هفتادبندی امیرالمومنین(ع)/ میثم مطیعی

تبعات ثبت نکردن خانه در سامانه چیست؟
تبعات ثبت نکردن خانه در سامانه چیست؟

تبعات ثبت نکردن خانه در سامانه چیست؟

روحانی: آدم عاقل وعده صد روزه نمی دهد!
روحانی: آدم عاقل وعده صد روزه نمی دهد!

روحانی: آدم عاقل وعده صد روزه نمی دهد!

استوری | «برگردی ای کاش» با صدای محمد علیزاده
استوری | «برگردی ای کاش» با صدای محمد علیزاده

استوری | «برگردی ای کاش» با صدای محمد علیزاده

میدونی که جز تو کسی رو ندارم | میثم مطیعی
میدونی که جز تو کسی رو ندارم | میثم مطیعی

میدونی که جز تو کسی رو ندارم | میثم مطیعی

این دولت،برای اصلاح طلبان نبود!
این دولت،برای اصلاح طلبان نبود!

این دولت،برای اصلاح طلبان نبود!