0
ویژه نامه ها

پرسش :

وقتي مرده‏اي را در خواب مي‏بينيم، روح اوست يا تخيلات خود ما؟


پاسخ :
براي پاسخ اين سؤال ابتدا بايد اندکي درباره‏ي خواب و حقيقت آن بحث کنيم. خواب‏هايي که انسان مي‏بيند، بر دو قسم است: رؤياهاي صادقه، و خواب‏هاي پريشان، يا به تعبير قرآن: »أضغاث أحلام«. در خواب‏هاي پريشان، مواردي است که قوه‏ي خيال انسان امور گوناگون و بي‏ربطي را در کنار هم مي‏چيند و مرور اين تصوارت در ذهن، به صورت يک مجموعه و يک خواب نمايان مي‏شود، در حالي که هيچ مضمون و محتواي صحيحي ندارد. نظير اين امر حتي در بيداري نيز براي انسان رخ مي‏دهد که به آن خيال پردازي مي‏گويند و اکثر خواب‏هاي انسان‏هاي عادي‏اي که دغدغه‏هاي دنيوي‏يشان فراوان است، از اين قسم است. (براي بحثي درباره‏ي خواب‏هاي پريشان )اضغاث احلام(، ر. ک: ترجمه‏ي تفسير الميزان، ج - 11، ص 254 - 256)
اما خواب‏هاي ديگري نيز هست که مي‏توان آن‏ها را خواب‏هاي واقعي و رؤياهاي صادقه ناميد که محور بحث اصلي ما هستند. در واقع، ابتدا اين تقسيم‏بندي بيان شد تا متوجه باشيم که شايد ديدن مرده‏اي در خواب، از سنخ خواب‏هاي پريشان باشد که هيچ واقعيتي ندارد. ما در اين بحث آن‏ها را کنار مي‏گذاريم و درباره‏ي رؤياهاي صادقه بحث مي‏کنيم که آيا مرده به خواب ما مي‏آيد، يا ما نزد مرده مي‏رويم و يا...؟
درباره‏ي اين خواب‏ها توضيحي قبلا داده شد (در پاسخ سؤال دوم از فصل قبل) و در اين جا مطلب را بر اساس احاديث و توضيحات آيت‏الله حسيني تهراني پي مي‏گيريم:
از امم محمد تقي )ع( درباره‏ي حقيقت مرگ سؤال شد؟ ايشان فرمودند: »مرگ همين خوابي است که هر شب به سراغ شما مي‏آيد، با اين اختلاف که مدتش طولاني است و انسان از اين خواب بيدار نمي‏شود، مگر در روز قيامت. ببينيد خفتگاني که خواب مي‏بينند و در آن حال به انواع‏ شادي‏هاي وصف ناپذير، يا وحشت‏هاي بي حد و حصر دچار مي‏شوند، چه اندازه شادمان يا وحشت‏زده هستند. مرگ و احوالاتي که در آن حال براي انسان پيش مي‏آيد، به همين گونه است. پس آماده مرگ شويد.« (معاني الأخبار، ص 289؛ به نقل از معادشناسي، ج 1، ص 161 - 162)
»اين روايت صريح است بر اين که خواب و مرگ يکي است، با اين تفاوت که مرگ قدري عميق‏تر و سنگين‏تر و خواب، قدري سبک‏تر و سطحي‏تر است. پس مي‏توان گفت: مرگ، خوابي است سنگين و خواب، مرگي است سبک. تمام فلاسفه و حکماي بزرگ جهان، همان طور که در باب حقيقت مرگ دچار حيرتند، تمامي حقايق و به اسرار خواب نيز دست نيافته‏اند.
فرقي که ميان اين دو مي‏توان گذاشت اين است که در خواب، بدن مي‏افتد، اعمالي که بدن انجام مي‏دهد، سبک‏تر است، خون آرام‏تر مي‏شود، اعصاب استراحت بيش‏تري دارند، حرکات قلب و ساير اعضاي داخلي آهسته‏تر و سبک‏تر مي‏شود و...، اما در مواقع بيداري چنين نيست؛ زيرا در حال خواب، روح علاقه‏ي خود را نسبت به بدن کم مي‏کند، اما قطع علاقه نمي‏کند، بلکه علاقه همچنان باقي است و به واسطه‏ي همين اندازه علاقه‏ي مختصر است که بدن اعمال خود را انجام مي‏دهد. اما در وقت مردن، روح علاقه‏ي خود را به کلي قطع مي‏کند و به عالم تجرد مي‏رود.
همان طور که در وقت خواب روح به سوي عالم تجرد که همان عالم ملکوت اسفل و عالم مثال است، حرکت مي‏کند و بدن به زمين مي‏افتد، در وقت مردن نيز روح به همان عالم يا به ملکوت اعلي و عالم معني حرکت مي‏کند و بدن را باقي مي‏گذارد. پس خواب، مرگ چند ساعته و مرگ، خواب دائمي و هميشگي است }و به تعبير پيامبر اسلام )ص(: »و الذي بعثني بالحق لتموتن کما تنامون و يتبعثن کما تستيقظون«؛ (بحارالانوار، ج 7، ص 47: و قسم به کسي که مرا به حق مبعوث کرده است، همان گونه که مي‏خوابيد، مي‏ميريد و همان گونه که بيدار مي‏شويد، برانگيخته خواهيد شد) و بين مرگ چندسال، چند صد سال و چند هزار سال تفاوتي نيست، همان گونه که بين خواب يک دقيقه، يک ساعت، چند ساعت تفاوتي نيست. همين طور که درجات خواب انسان‏ها گوناگون است، برخي خوابشان سبک و با صداي مختصري بيدار مي‏شوند و بعضي خوابشان سنگين است و با اصوات زياد هم بيدار نمي‏شوند. همين طور مرگ برخي از انسان‏ها سبک و به مجرد دعوت به سوي مقام عز ذوالجلال و قيامت کبري، زنده و بيدار مي‏شوند و برخي مرگشان سنگين است تا حدي که بايد در صور دميده شود تا جان‏ها بيدار و زنده شود. به عبارت ديگر، مي‏توان گفت که انسان در زندگي، خواب‏هاي موقت و کوتاهي مي‏کند و سپس بيدار مي‏شود، ولي در حال مرگ، به خوابي طولاني مي‏رود و سپس زنده و بيدار مي‏شود.« (آيت‏الله حسيني تهراني، »معادشناسي«، ج 1، ص 162 - 164)
پس مي‏توان گفت: در رؤياهاي صادقه، انسان به نوعي وارد عالم مثال مي‏شود و در واقع شخص مرده را با بدن مثالي‏اش مشاهده مي‏کند. چون اين خواب نوعي شهود باطن است، به همين دليل براي فهم حقيقت آن، محتاج تأويل مي‏باشد. در چنين خواب‏هايي، اين نفس شخص خوابيده است که به عالم مثال بالا مي‏رود و انسان‏هاي ديگر، از جمله مردگان را مشاهده مي‏کند.
در پايان خوب است به اين نکته‏ي اخلاقي نيز اشاره کنيم: »چون چنين خواب‏هايي، پل ارتباطي اين جهان و عالم غيب است، مشاهده و درک حقيقت آن، شروطي دارد. اگر کسي مي‏خواهد در عالم رؤيا حقايق را آن چنان که هستند، بفهمد و از هدايت‏ها، اشارت‏ها و ارشادات آن عالم سود جويد، بايد مراقبه داشته باشد و اين مراقبه، با مراقبت خود در عالم بيداري و رعايت آداب خواب که در روايات گفته شده است، به دست مي‏آيد...« (محمد شجاعي. »خواب و نشانه‏هاي آن«)
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
ماجرای ساخت اینستاگرام برای کودکان و مخالفانش
ماجرای ساخت اینستاگرام برای کودکان و مخالفانش

ماجرای ساخت اینستاگرام برای کودکان و مخالفانش

امامزاده شاه ابوالقاسم - ابوالفیروز
امامزاده شاه ابوالقاسم - ابوالفیروز

امامزاده شاه ابوالقاسم - ابوالفیروز

آشنایی با هتل های میدان تکسیم استانبول
آشنایی با هتل های میدان تکسیم استانبول

آشنایی با هتل های میدان تکسیم استانبول

بقعه شاه ابوالقاسم - خورموج
بقعه شاه ابوالقاسم - خورموج

بقعه شاه ابوالقاسم - خورموج

منم بنده‌ی تو عبدِ شرمنده تو .../ حاج محمود کریمی (مناجات ویژه رمضان)
منم بنده‌ی تو عبدِ شرمنده تو .../ حاج محمود کریمی (مناجات ویژه رمضان)

منم بنده‌ی تو عبدِ شرمنده تو .../ حاج محمود کریمی (مناجات ویژه رمضان)

شپش ناحیه تناسلی چیست و چگونه درمان میشود؟
شپش ناحیه تناسلی چیست و چگونه درمان میشود؟

شپش ناحیه تناسلی چیست و چگونه درمان میشود؟

آمریکا به برجام برنگردد، غنی‌سازی 60 درصد متوقف نمی‌شود
آمریکا به برجام برنگردد، غنی‌سازی 60 درصد متوقف نمی‌شود

آمریکا به برجام برنگردد، غنی‌سازی 60 درصد متوقف نمی‌شود

ایران بزرگترین تولید کننده فیروزه جهان!
ایران بزرگترین تولید کننده فیروزه جهان!

ایران بزرگترین تولید کننده فیروزه جهان!

از علت تا درمان پارگی پرده گوش
از علت تا درمان پارگی پرده گوش

از علت تا درمان پارگی پرده گوش

همه چیز راجع به ‌‌‌‌‌انحراف بینی
همه چیز راجع به ‌‌‌‌‌انحراف بینی

همه چیز راجع به ‌‌‌‌‌انحراف بینی

هرآنچه که باید راجع به ناشنوایی بدانیم
هرآنچه که باید راجع به ناشنوایی بدانیم

هرآنچه که باید راجع به ناشنوایی بدانیم

از علت تا درمان سرطان دهان
از علت تا درمان سرطان دهان

از علت تا درمان سرطان دهان

کارکردگرایی و همگرایی جهان اسلام
کارکردگرایی و همگرایی جهان اسلام

کارکردگرایی و همگرایی جهان اسلام

جزئیات برگزاری مراسم روز ارتش
جزئیات برگزاری مراسم روز ارتش

جزئیات برگزاری مراسم روز ارتش

خطر از بیخ گوشش رد شد!
خطر از بیخ گوشش رد شد!

خطر از بیخ گوشش رد شد!

پسربچه‌ای که پول رهن خانه را به باد داد!
پسربچه‌ای که پول رهن خانه را به باد داد!

پسربچه‌ای که پول رهن خانه را به باد داد!

نماهنگ‌عربی "الرَّد الحاسم" در وصف سرداران شهید مقاومت
نماهنگ‌عربی "الرَّد الحاسم" در وصف سرداران شهید مقاومت

نماهنگ‌عربی "الرَّد الحاسم" در وصف سرداران شهید مقاومت

فرار کردن هواپیمای جاسوسی آمریکا از میگ روسی
فرار کردن هواپیمای جاسوسی آمریکا از میگ روسی

فرار کردن هواپیمای جاسوسی آمریکا از میگ روسی

آخرین اخبار از واکسن ایرانی کرونا
آخرین اخبار از واکسن ایرانی کرونا

آخرین اخبار از واکسن ایرانی کرونا

مثال زیبای خدا در سوره زمر/ استاد حمید ملکی
مثال زیبای خدا در سوره زمر/ استاد حمید ملکی

مثال زیبای خدا در سوره زمر/ استاد حمید ملکی

خلیفة الله مظهر اسماء الهی/ استاد حامد کاشانی
خلیفة الله مظهر اسماء الهی/ استاد حامد کاشانی

خلیفة الله مظهر اسماء الهی/ استاد حامد کاشانی