0
ویژه نامه ها

پرسش :

تعريف شما از علم، عقل و دين چيست؟ چه تفاوت‏ها و تضادهايى بين آنها وجود دارد؟ آیا صحیح است كه ريشۀ همۀ علم‏ها در قرآن قرار دارد؟ این موضوع تا چه اندازه صحت دارد؟


پاسخ :
علم سه معنا دارد و دو اصطلاح:
گاهى بمعناى دانستن است و زمانى به معناى دانش و گاهى هم به معناى دانسته، از اين سه اوّلى معناى مصدرى است و دومى اسم مصدرى و سومى به معناى وصف مفعولى
و اما علم (Knowledge) دو اصطلاح دارد، گاهى منظور مطلق علم و فهم است، چه مطابق با واقع باشد يا نباشد و زمانى هم مراد از آن فهمى است كه مطابق با واقع باشد.
در بحث تعارض علم و دين، مراد از علم يافته‏هاى علوم طبيعى است كه بر اساس تجربه به تحليل حوادث و اشيای فيزيكى مى‏پردازد (Science).
بنابر معناى اخير، گر چه در جهان مسيحيت بين آموزه‏هاى كتب مقدس و يافته علوم طبيعى تعارضاتى پديد آمد كه همگى ناشى از تحريف كتب مقدس بود، اما در جهان اسلام نه تنها يافته‏هاى دانش جديد، در تعارض با قرآن نیست، بلكه قرآن از مطالبى خبر مى‏دهد كه دانش جديد به مدد تجربه توانسته است آنها را اثبات نمايد و اين مطالب بخشى از اعجازهاى علمى قرآن تلقى مى‏شود. اما متأسفانه همين مسئله باعث شد كه عده‏اى بدون توجه به قوانين تفسير و عدم تفكيك بين نظريات علمى قطعى و فرضيه‏هاى علمى، درصدد تطبيق آيات قرآن با فرضيه‏هاى علمى برآيند و اين اشتباه بزرگى است. ما بر اين باوريم كه قرآن، كتاب هدايت است و هر آنچه را كه بشر، در اين امر، بدان نياز داشته است بيان نموده و اگر گاهى به مسائل علمى اشاره مى‏فرمايد، در جهت يارى بخشيدن به اين جنبه بوده و وجهى از وجوه اعجاز قرآن است.
البته ضرورتى احساس نمى‏شود كه براى برترى و حقانيت قرآن، ادعا كنيم كه تمام علوم در قرآن آمده است، گرچه قرآن، حاوى ناشناخته‏هاى فراوانى است و در هر زمانى گوشه‏اى از آن در معرض شهود بشريت قرار مى‏گيرد.
اما عقل كاربردهاى مختلفى دارد و مراد ما از عقل آن قوه و نيروى است كه توان درك مفاهيم و كليات را دارا باشد.
از همان ابتدا، در جهان مسيحيت افرادى متوجه شدند كه آموزه ‏هاى مسيحيت با داده‏هاى عقل سازگارى نداشته و قابل توجيه عقلانى نیست، لذا عده‏اى ايمان و عقل را در دو حوزۀ متفاوت از هم ارزيابى كردند.
اما در جهان اسلام، عقل از جايگاه ويژه‏اى برخوردار است، قرآن بارها مردم را به تعقل و تفكر تشويق نموده است در بخش اعتقادات، عقيده‏اى را كه بر مبناى تعقل نباشد، نمى‏پذيرد و در بخش احكام و فروعات دين هم، عقل را از منابع استنباط احكام شمرده است و حتى گفته شده اگر در جايى عقل بر مبناى استدلال و نظر قطعى به مطلبى رسيد كه با ظاهر نصوص دينى سازگارى ندارد، ظواهر نصوص به نفع عقل تغيير داده مى‏شوند و در واقع، مراد نص از طريق عقل تبيين مى‏گردد.
"دين" عبارت است از: مجموعۀ عقايد، اخلاق و قوانينى كه براى پرورش انسان ها و ادارۀ امور جامعه تنظيم گرديده و داراى سطوح مختلفى است.
دين به عنوان مجموعه قوانين، در علم الاهى و لوح محفوظ از واقعيت برخوردار است و آنچه در اين مخزن الاهى وجود دارد، همه يا بخشى از آن به تناسب موقعيت‏هاى زمانى و مكانى و...، به منظور هدايت انسان ها، بر رسولان ارسال مى‏شود و آنگاه براى افراد با مراجعه به عقل و نقل آشكار مى‏گردد و در نهايت بخشى از آن ممكن است نهادينه و عمومى گردد و به صورت آيين گروهى از مردم در آيد.
پس مى‏توان دين را در مراحل زير خلاصه كرد:
1. دين نفس الامرى
2. دين مرسل
3. دين مكشوف
4. دين نهادى

منبع: http://farsi.islamquest.net
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سندرم قبل از قاعدگی (PMS) چیست؟
سندرم قبل از قاعدگی (PMS) چیست؟

سندرم قبل از قاعدگی (PMS) چیست؟

طرز تهیه جرمن رول
طرز تهیه جرمن رول

طرز تهیه جرمن رول

طرز تهیه پاستا فوزیلی با سس گوشت و قارچ
طرز تهیه پاستا فوزیلی با سس گوشت و قارچ

طرز تهیه پاستا فوزیلی با سس گوشت و قارچ

آموزش طرز تهیه درسینگ نان ذرت و مرغ
آموزش طرز تهیه درسینگ نان ذرت و مرغ

آموزش طرز تهیه درسینگ نان ذرت و مرغ

دستور تهیه پنکیک سبزیجات
دستور تهیه پنکیک سبزیجات

دستور تهیه پنکیک سبزیجات

طرز تهیه صبحانه ترکی
طرز تهیه صبحانه ترکی

طرز تهیه صبحانه ترکی

دستاوردهای هسته ای در روز ملی فناوری هسته ای 1400 + نظر کاربران
دستاوردهای هسته ای در روز ملی فناوری هسته ای 1400 + نظر کاربران

دستاوردهای هسته ای در روز ملی فناوری هسته ای 1400 + نظر کاربران

طرز تهیه همبرگر مخصوص ایتالیایی به روشی خلاقانه
طرز تهیه همبرگر مخصوص ایتالیایی به روشی خلاقانه

طرز تهیه همبرگر مخصوص ایتالیایی به روشی خلاقانه

طرز تهیه برگر سبزیجات
طرز تهیه برگر سبزیجات

طرز تهیه برگر سبزیجات

طرز تهیه میگو سوخاری با نودل
طرز تهیه میگو سوخاری با نودل

طرز تهیه میگو سوخاری با نودل

مبین | سرزمین مقدّس / استاد عبدالباسط
مبین | سرزمین مقدّس / استاد عبدالباسط

مبین | سرزمین مقدّس / استاد عبدالباسط

حکمت | نقش امام زمان در زمان غیبت / استاد رفیعی (نسخه اینستاگرام)
حکمت | نقش امام زمان در زمان غیبت / استاد رفیعی (نسخه اینستاگرام)

حکمت | نقش امام زمان در زمان غیبت / استاد رفیعی (نسخه اینستاگرام)

بقعه آقا حبیب الله-گنخک کورا
بقعه آقا حبیب الله-گنخک کورا

بقعه آقا حبیب الله-گنخک کورا

بقعه شاه چراغ - عامری
بقعه شاه چراغ - عامری

بقعه شاه چراغ - عامری

بقعه شاه چراغ - خورشهاب
بقعه شاه چراغ - خورشهاب

بقعه شاه چراغ - خورشهاب

امامزاده جمال الدین محمود - چاوک
امامزاده جمال الدین محمود - چاوک

امامزاده جمال الدین محمود - چاوک

تحصیل در روسیه به زبان انگلیسی چگونه است؟
تحصیل در روسیه به زبان انگلیسی چگونه است؟

تحصیل در روسیه به زبان انگلیسی چگونه است؟

جرم گوش از علل تا درمان
جرم گوش از علل تا درمان

جرم گوش از علل تا درمان

تلاوت آیه 18 سوره جاثیة توسط استاد سعید مسلم
تلاوت آیه 18 سوره جاثیة توسط استاد سعید مسلم

تلاوت آیه 18 سوره جاثیة توسط استاد سعید مسلم

نماهنگ کودکانه ماه رمضان
نماهنگ کودکانه ماه رمضان

نماهنگ کودکانه ماه رمضان

تلاوت آیه 3 سوره غافر/ استاد عبدالباسط
تلاوت آیه 3 سوره غافر/ استاد عبدالباسط

تلاوت آیه 3 سوره غافر/ استاد عبدالباسط