0
ویژه نامه ها

روش صحیح قضاوت

امام علی علیه‌ السلام فرمودند:
رُوِیَ أَنَّهُ علیه السلام رُفِعَ إِلَیْهِ رَجُلَانِ سَرَقَا مِنْ مَالِ اللَّهِ أَحَدُهُمَا عَبْدٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَ الْآخَرُ مِنْ عُرْضِ النَّاسِ، فَقَالَ علیه السلام أَمَّا هَذَا فَهُوَ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَ لَا حَدَّ عَلَیْهِ مَالُ اللَّهِ أَکَلَ بَعْضُهُ بَعْضاً وَ أَمَّا الْآخَرُ فَعَلَیْهِ الْحَدُّ فَقَطَعَ یَدَهُ.

دو دزد را به محضر امام علی علیه السلام آوردند که از بیت المال سرقت کرده بودند. یکی غلامی که متعلق به بیت المال بود و دیگری غلامی متعلق به مردم. حضرت فرمودند: غلامی که متعلق به بیت المال است جای حدی برایش نیست زیرا برخی از مال خدا از بخشی مال خدا خورده و اما بر دیگری حد جاری است و دست او را برید.

نهج البلاغه: حکمت 263
شرح حدیث:
روش صحیح قضاوت در مبحث قضاوت یک اصل است. امیرالمومنین علیه السلام بر کرسی قضاوت بهترین شکل ممکن را انجام می داد. در آن هنگام که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، امیرالمومنین علی علیه السلام را جهت آموزش احکام و بیان حلال و حرام برای قاضیان یمن می فرستاد، عرض کرد: ای رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مرا برای قضاوت می فرستی در حالی که جوان هستم، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: نزدیک من بیا، حضرت دست بر سینه امیرالمومنین علی علیه السلام زدند و عرض کرد: اَلّلهُمَّ اهدِ قَلبَهُ و ثَبِّت لِسانَهُ؛ خداوند قلب علی را هدایت کن و زبان او ثابت بدار. امیرالمومنین علی علیه السلام فرمودند: دیگر بعد از آن در مقام قضاوت کردن بین دو نفر هرگز شک نکردم.(1)

دو زن بر سر کودکی به نزاع پرداختند و هر کدام ادعا می کردند که این طفل متعلق به اوست. نزد عمر رفتند حکم این موضوع بر او مشکل و مشتبه بود. ناچار به امیرالمومنین علیه السلام رجوع کرد.

امیرالمومنین علیه السلام هر دو زن را احضار کردند و آنها را نصیحت و موعظه نمودند و هر دو محکم بر حرف خود ایستاده بودند. حضرت فرمودند: یک اره بیاورید. عمر گفت: اره برای چه؟ حضرت فرمودند: می خواهم این طفل را دو پاره کنم و به هر کدام نصف دهم. چون این کلام را فرمودند: یکی از آن دو زن ساکت شد ولی دیگری گفت: الله الله یا اَبَالحَسَن. اگر ناچار طفل را باید پاره کنی، نصف خود را به آن زن بخشیدم. حضرت علی علیه السلام فرمودند: الله اکبر این طفل پسر توست.(2)

شرح عرض النّاس
یعنى: سایر مردم. و امام علیه‌ السلام به قیاس مضمرى استدلال کرده است که صغراى آن عبارت است از: پس آن مال خداست که جزیى جزء دیگر را خورده است. و کبراى مقدّر آن چنین است: و هر که این طور باشد، دست بریدن ندارد. و امّا آن که دستش را بریدند، مقدار نصاب از مال غنیمت را که باید نگهدارى مى شد، دزدیده بود که هیچ حقى هم در آن نداشت، و امّا اگر سهمى داشت، اگر مقدار دزدى شده بیش از سهم او، و در حدّ نصاب بود، دستش بریده مى شد، اگر نه، دست بریده نمى شد.(3)

پی‌نوشت‌ها:
1- ارشاد مفید، ص 94
2- قضاوت های امیرالمومنین علیه السلام، ص 37
3- ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5، ص 647

منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت، 1390.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
علائم و عوارض مصرف قرص اکستازی
علائم و عوارض مصرف قرص اکستازی

علائم و عوارض مصرف قرص اکستازی

کرونا در ایران| ادامه روند کاهشی فوتی ها/۴۱۴۸ تن در وضعیت شدید بیماری
کرونا در ایران| ادامه روند کاهشی فوتی ها/۴۱۴۸ تن در وضعیت شدید بیماری

کرونا در ایران| ادامه روند کاهشی فوتی ها/۴۱۴۸ تن در وضعیت شدید بیماری

چگونه می توانم به هنگام شیردهی در بیرون از خانه، با ملاحظه رفتار کنم؟
چگونه می توانم به هنگام شیردهی در بیرون از خانه، با ملاحظه رفتار کنم؟

چگونه می توانم به هنگام شیردهی در بیرون از خانه، با ملاحظه رفتار کنم؟

نحوه عملکرد واکسن چگونه است؟
نحوه عملکرد واکسن چگونه است؟

نحوه عملکرد واکسن چگونه است؟

محل خواب نوزادم در کدام قسمت از خانه قرار داشته باشد؟
محل خواب نوزادم در کدام قسمت از خانه قرار داشته باشد؟

محل خواب نوزادم در کدام قسمت از خانه قرار داشته باشد؟

چه کنم اگر فرزندم حین شیر خوردن به خواب برود؟
چه کنم اگر فرزندم حین شیر خوردن به خواب برود؟

چه کنم اگر فرزندم حین شیر خوردن به خواب برود؟

راهکارهایی برای کنترل استرس در مدرسه
راهکارهایی برای کنترل استرس در مدرسه

راهکارهایی برای کنترل استرس در مدرسه

تغییر مفهومی در آموزش علوم
تغییر مفهومی در آموزش علوم

تغییر مفهومی در آموزش علوم

آموزش علوم بر اساس ابطال گرایی
آموزش علوم بر اساس ابطال گرایی

آموزش علوم بر اساس ابطال گرایی

آموزش علوم بر اساس اثبات گرایی
آموزش علوم بر اساس اثبات گرایی

آموزش علوم بر اساس اثبات گرایی

دامنه تحقیقات درباره انفجار بیروت گسترش یافت/ چه کسانی از انفجار بیروت سود می‌برند؟
دامنه تحقیقات درباره انفجار بیروت گسترش یافت/ چه کسانی از انفجار بیروت سود می‌برند؟

دامنه تحقیقات درباره انفجار بیروت گسترش یافت/ چه کسانی از انفجار بیروت سود می‌برند؟

سازه گرایی
سازه گرایی

سازه گرایی

رویکرد استقرایی- قیاسی در نزد دانشمندان مسلمان
رویکرد استقرایی- قیاسی در نزد دانشمندان مسلمان

رویکرد استقرایی- قیاسی در نزد دانشمندان مسلمان

ابطال گرایی و رویکرد فرضیه‌ای – قیاسی
ابطال گرایی و رویکرد فرضیه‌ای – قیاسی

ابطال گرایی و رویکرد فرضیه‌ای – قیاسی

نکات طلایی برای صمیمی شدن والدین با فرزندان
نکات طلایی برای صمیمی شدن والدین با فرزندان

نکات طلایی برای صمیمی شدن والدین با فرزندان

رویکردهای فلسفی به علوم طبیعی
رویکردهای فلسفی به علوم طبیعی

رویکردهای فلسفی به علوم طبیعی

خودارزیابی در نیل به فهم تاریخی
خودارزیابی در نیل به فهم تاریخی

خودارزیابی در نیل به فهم تاریخی

اصول اخلاقی آموزش تاریخ
اصول اخلاقی آموزش تاریخ

اصول اخلاقی آموزش تاریخ

کرونا در جهان | ابتلا بیش از ۱۹.۵ میلیون نفر در جهان به کووید19 / حدود ۱۳۰۰ فوتی جدید در ۲۴ ساعت گذشته در آمریکا
کرونا در جهان | ابتلا بیش از ۱۹.۵ میلیون نفر در جهان به کووید19 / حدود ۱۳۰۰ فوتی جدید در ۲۴ ساعت گذشته در آمریکا

کرونا در جهان | ابتلا بیش از ۱۹.۵ میلیون نفر در جهان به کووید19 / حدود ۱۳۰۰ فوتی جدید در ۲۴ ساعت گذشته در آمریکا

علل و عواقب مشاهده فیلمهای مستهجن روی کودکان ونوجوانان
علل و عواقب مشاهده فیلمهای مستهجن روی کودکان ونوجوانان

علل و عواقب مشاهده فیلمهای مستهجن روی کودکان ونوجوانان

حفظ و ارتقای آزادی یادگیرنده تاریخ
حفظ و ارتقای آزادی یادگیرنده تاریخ

حفظ و ارتقای آزادی یادگیرنده تاریخ