راه‌کارهایی برای پرورش فرزندان صبور (بخش اول)

آنچه کودک را مقاوم و صبور بار می‌آورد، زمینه‌سازی برای برخورد با مشکلات و تعارض‌هاست. طفل باید در زندگی طعم تلخ سختی را بچشد و شیوۀ مقابله با آن‌ها را بیاموزد تا بتواند با انبوهی از تجربیات، قدم در اجتماع بگذارد.
پنجشنبه، 24 خرداد 1397
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: سیدروح الله حسین پور
موارد بیشتر برای شما
راه‌کارهایی برای پرورش فرزندان صبور (بخش اول)
هیچ چیز به اندازه رنج و سختی، روح کودک را بزرگ نمی‌کند.
 
چکیده : آنچه کودک را مقاوم و صبور بار می‌آورد، زمینه‌سازی برای برخورد با مشکلات و تعارض‌هاست. طفل باید در زندگی طعم تلخ سختی را بچشد و شیوۀ مقابله با آن‌ها را بیاموزد تا بتواند با انبوهی از تجربیات، قدم در اجتماع بگذارد.

تعداد کلمات 1057/  تخمین زمان مطالعه 5 دقیقه

راه‌کارهایی برای پرورش فرزندان صبور

صبر و استقبال از مشکلات

صبر به معنای مقاومت انسان در برابر سختی‌ها، ناامنی‌ها و ناکامی‌هاست؛ به نحوی که شکایت از آن نداشته باشد. در قرآن کریم بارها به این رفتار، توصیه و در برابرش پاداش قرار داده شده است؛ برای نمونه آیۀ زیر: «وَ یَصْبِرْ فَإِنَّ اللهَ لا یُضِیعُ أَجْرَ الْمحْسِنِینَ» شکیبایی کن که یقیناً خدا پاداش نیکوکاران را تباه نمی‌کند.
تربیت کودکِ صبوری که بتواند به زیبایی از مشکلات استقبال کند، شاید مشکل باشد، اما اگر والدین در این مسیر حوصله به خرج دهند، می‌توانند فرزندی صابر را پرورش دهند. تربیت چنین کودکی از آن جهت مهمّ است که بالا رفتن توان تحمل سختی‌ها، باعث شده فرد در هنگام بروز مشکلات، بر خود مسلط باشد، به خوبی فکر کند و بهترین اقدام را انجام دهد.

ژان ژاک روسو در این باره می‌نویسد: اگر سعی داشته باشید تمام ناراحتی‌ها را از آن‌ها دور کنید، زمینۀ تیره‌روزی بیشتری برای فردای آن‌ها فراهم خواهید کرد؛ یعنی آن‌ها را نازک نارنجی و رقیق‌القلب بار می‌آورید و این شیوه، متفاوت از شیوۀ پرورش مردان واقعی است... برای این که طفل، سعادت‌ها و نعمت‌های بزرگ را درک کند باید با رنج‌های کوچک آشنا شود. این فطریِ بشر است. اگر جسم، زیاد در آسایش باشد، روح فاسد می‌شود. کسی که درد و رنج را نشناسد، نه لذّت شفقت را خواهد فهمید و نه حلاوت ترحم را. چنین کسی قلبش از هیچ چیز متأثر نخواهد شد و بدین سبب، قابل معاشرت نخواهد بود؛ مانند دیوی خواهد بود در میان آدمیان.[1]
بنابراین، آنچه کودک را مقاوم بار می‌آورد، زمینه‌سازی برای برخورد با مشکلات و تعارض‌هاست. طفل باید در زندگی طعم تلخ سختی را بچشد و شیوۀ مقابله با آن‌ها را بیاموزد تا بتواند با انبوهی از تجربیات، قدم در اجتماع بگذارد.
 

راه‌های صبور ساختن فرزندان

پدر و مادر چگونه می‌توانند کودکی که دائماً بهانه‌گیر است و تحمل سختی‌های کوچک را ندارد، صبور و بردبار پرورش دهند؛ رعایت نکته‌های زیر می‌تواند کارگشا باشد:


خوردن خرما

 اگر مادر، اولین چیزی که بعد از زایمان می‌خورد خرما باشد، فرزندش صبور خواهد شد؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: اولین چیزی که زن زاییده باید بخورد رطب است، چنان که حق تعالی به حضرت مریم فرمود که بعد از زاییدن حضرت عیسی علیه السّلام رطب بخورد. گفتند: اگر وقت رطب نباشد چه کند؟ فرمود: نُه دانۀ خرما از خرماهای مدینه بخورد و اگر نباشد نُه دانه از خرماهایی که باشد بخورد. به درستی که حق تعالی می‌فرماید: به عزّت و جلالم سوگند هر زنی تازه زاییده، اگر رطب بخورد فرزند او را بردبار می‌گردانم.[2]
 

الگو بودن پدر و مادر

 اگر پدر و مادر در برابر مشکلات کوچک و بزرگ، صبور باشند بر کودک آثار مهمی خواهد داشت؛ مثلاً اگر پدر، در برابر خراب شدن وسیله‌ای کوچک، به مادر گلایه کند. این عمل، کم‌طاقتی او را می‌رساند. کودک در این لحظه چه نتیجه‌گیری خواهد کرد؟ این که به خاطر کوچک‌ترین مسئله نباید صبر و سکوت را انتخاب کند؛ بلکه باید با غُرغُر کردن، اعتراض خود را نشان دهد. یا وقتی آنتن تلویزیون قطع می‌شود، یا هنگام انجام فعالیت‌های خانه، اگر والدین لب به اعتراض بگشایند و کم‌طاقتی خود را ابراز کنند، آیا کودک نیز آموزش خوبی می‌بیند؟
قرآن کریم می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ»؛[3] ای اهل ایمان [در برابر حوادث] شکیبایی کنید و دیگران را هم به شکیبایی وادارید [چه در حال آسایش و چه در بلا و گرفتاری] با یکدیگر پیوند و ارتباط برقرار کنید و از خدا پروا نمایید تا رستگار شوید. این آیۀ شریفه، هم مؤمنان را به شکیبایی دعوت کرده و هم دستور داده دیگران را دعوت به صبوری کنید، لذا والدین باید در هنگام رویارویی با مشکلات زندگی، چه بزرگ و چه کوچک، چه هنگام آسایش و چه سختی، با عمل و گفتار، فرزند خود را به صبر و بردباری دعوت کنند. در روایتی آمده است که لقمان حکیم فرزند خود را این چنین به صبر در مقابل شدائد دعوت می‌کرد: فرزند عزیزم! همواره نفس خود را به ادای وظایف شخصی و انجام کارهای خویش الزام کن و جان خود را در مقابل شدائدی که از ناحیۀ مردم می‌رسد به صبر و بردباری وادار نما... فرزند من! تو مانند یک کارگر اجیر هستی، در برابر کارهایی که به آن مأمور شدی و در مقابل انجام کارها، به تو وعده پاداش داده شده است؛ اینک کارت را انجام ده و اجرت را بگیر.[4]
 

انجام دادن کارها

برای انجام دادن وظایفی که در خانه بر عهدۀ کودک گذاشته شده مثل «تمییز کردن اتاق خودش» یا «جمع کردن اسباب‌بازی‌ها» صبور باشید و خود به این کار اقدام نکنید. باید کودک عادت کند که برخی از کارها لذّت‌بخش نیستند و سختی دارند. لذا برای او زمان تعیین کنید و در انجام دادن آن، نظارت داشته باشید و در انتها او را تحسین نمایید.
 

مواجهه کودک با مشکلات

اگر طفل به زمین افتاد یا دستش بُرید، به جای وحشت‌زدگی، خونسردی خود را حفظ کنید و کمتر در اطرافش بچرخید. در این مواقع هر چه بیشتر به او توجه شود، بیتابی‌اش نیز بیشتر می‌گردد. به آرامی کارهای لازم را انجام داده و اجازه دهید کودک کمی درد را تحمل کند که به گفتۀ لُرد ـ آویبوری:[5] در حقیقت هیچ چیز به اندازه رنج و سختی، روح انسان را بزرگ نمی‌کند.[6]

ادامه دارد...

منابع: آقا میری؛ فاطمه سادات (1395)، عطیه الهی، انتشارات بوستان کتاب، قم، چاپ اول.
 

بیشتربخوانید:
راه‌کارهایی برای پرورش فرزندان صبور (بخش دوم)
آموزش صفات حسنه به کودکان؛ چرا و چگونه؟
والدین، کودکان و آموزش توکل به خداوند
والدین، کودکان و تقویت روحیۀ شکرگزاری
والدین و راهکارهایی برای تقویت حس کنجکاوی کودک  

پی نوشت :
[1] . ژان ژاک روسو، امیل، ترجمۀ غلامحسین زیرک‌زاده، ص 104 ـ 105.
[2] . محمدباقر مجلسی، حلیة المتقین، ص 107.
[3] . آل عمران، آیه 200.
[4] . یَا بُنَیَّ... أَلْزِمْ نَفْسِک التُّؤَدَةِ فِی أُمُورِک وَ صَبَرَ عَلَی مَئُونَاتِ الْإِخْوَانِ نَفْسِک...فَإِنْ أَرَدْتَ أَنْ تَجْمَعَ عِزَّ الدُّنْیَا فَاقْطَعْ طَمَعَک مِمَّا فِی أَیْدِی النَّاسِ فَإِنَّمَا بَلَغَ الْأَنْبِیَاءُ وَ الصِّدِّیقُونَ مَا بَلَغُوا بِقَطْعِ طَمَعِهِمْ (قصص الانبیاء، ص 195).
[5] . Lordavebury.
[6] . حسین رحمت‌نژاد، سخنان بزرگان، ص 222.


ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سبک زندگی مرتبط
موارد بیشتر برای شما
استوری شهادت امام سجاد علیه السلام / نفس آخره یارب
play_arrow
استوری شهادت امام سجاد علیه السلام / نفس آخره یارب
محبت امام حسین(علیه السلام) منتی بزرگ است
محبت امام حسین(علیه السلام) منتی بزرگ است
حکمت | عوامل سلب آرامش در خانواده / استاد رفیعی
music_note
حکمت | عوامل سلب آرامش در خانواده / استاد رفیعی
سیره حضرت زینب (سلام علیها) در مکتب پنج تن آل عبا
سیره حضرت زینب (سلام علیها) در مکتب پنج تن آل عبا
مواجه با ظلم و ظالمان هدف امام حسین علیه السلام
مواجه با ظلم و ظالمان هدف امام حسین علیه السلام
حکمت | آخرین وصیت امام حسین (علیه‌السلام) / استاد حسینی قمی
music_note
حکمت | آخرین وصیت امام حسین (علیه‌السلام) / استاد حسینی قمی
حکمت | دلیل شهادت امام‌حسین؛ بغضاً لابیک / استاد علوی تهرانی
music_note
حکمت | دلیل شهادت امام‌حسین؛ بغضاً لابیک / استاد علوی تهرانی
حکمت | تاثیر لقمه‌ پاک و حلال / استاد عالی
music_note
حکمت | تاثیر لقمه‌ پاک و حلال / استاد عالی
معنی اسم احمد و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم احمد و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم اترک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم اترک و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم ابوریحان و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
معنی اسم ابوریحان و نام های هم آوا با آن + میزان فراوانی در ثبت احوال
شهرستان رامیان کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن
شهرستان رامیان کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن
همه آنچه که باید درباره روستای رادکان بدانید
همه آنچه که باید درباره روستای رادکان بدانید
همه آنچه که باید درباره روستای روئین بدانید
همه آنچه که باید درباره روستای روئین بدانید
شهرستان رینه کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن
شهرستان رینه کجاست؟ از پیش شماره این شهر تا مناطق گردشگری و مشاهیر آن