ویژه نامه ها
سردار آسمانی

سردار آسمانی

شنبه، 14 دی 1398
ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

دوشنبه، 27 آبان 1398

جایگاه نشاط و شادی در سبک زندگی اسلامی (بخش دوم)

روش‌هایی که شهروندان برای شادی و نشاط بر می‌گزینند مختلف بوده و گزینش روش‌های ابراز شادی و نشاط ارتباط بسیار نزدیکی با سبک زندگی افراد دارد و با کمی توجه در زندگی شهروندان متوجه این موضوع خواهیم شد.
جایگاه نشاط و شادی در سبک زندگی اسلامی (بخش دوم)

شوخی و مزاح از عوامل شادی آفرین است که برای شادابی و نشاط روانی افراد، لازم و مفید است.
 

2.2. عوامل مؤثر بر شادی

ازجمله عوامل مؤثر بر شادی می‌توان به ایمان و اعتقاد قلبی، رضایت، مبارزه با نگرانی، تبسم و خنده، مزاح و شوخی، بوی‌خوش، پوشیدن لباس‌های روشن، حضور در مجالس شادی، ورزش، امید به زندگی، نگاه‌کردن به طبیعت و تفریح و سیر و سفر اشاره کرد که برای هر یک از این عوامل، مصادیق زیادی و متون روان‌شناسی نیز می‌توان یافت (اکبری، 1389).

  1. ایمان: مهم‌ترین عامل شادی است. نداشتن نگرانی، اضطراب و افسردگی و رسیدن به اطمینان قلبی، اساس هر نوع شادی است و این فراهم نمی‌شود مگر با ایمان به قدرت خداوندی که سرچشمه همه نیکی‌ها است؛ به‌طوری که در آیه 27 و 28 سوره رعد بیان شده است: «الذین آمنوا و تطمئن قلوبهم بذکر الله الا بذکر الله تطمئن القلوب: آنان که ایمان آورده و دل‌های خویش را به یاد خدا آرامش بخشیده‌اند، آگاه باشند که دل‌ها با یاد خدا آرام می‌گیرد». ویلیام جیمز[1] نیز بیان می‌کند که زندگی در پرتو مذهب، اطمینان و آرامشی باطنی را برای انسان به‌وجود می‌آورد (صالحی خواه، 1380، 1).

  2. رضایتمندی: از راه‌های عمده شادزیستن، رضایت و خشنودی به قضا و قدر الهی است. مقصود از رضایت، اعتراض نداشتن به مقدرات الهی در ظاهر و باطن، به زبان و عمل است (اکبری، 1389). امام علی علیه السلام می‌فرمایند: «به قضای خداوند خشنود باش تا شاد و راحت زندگی کنی» در مباحث روان‌شناختی نیز به مسئله رضایتمندی از زندگی به‌عنوان یکی از شاخصه‌های سلامت روانی توجه فراوانی شده است و در ارتباط آن با شادی، بررسی‌های زیادی صورت گرفته است.

در پژوهشی که جـامعه آماری آن ایرانیـان مقیم کانادا بودند، همبستگی مثبت و معناداری بین رضایتمندی و خشنودی از زندگی با دینداری به‌ دست آمد و نشان داد تجربه نیایش و دینداری موجب افزایش خشنودی می‌شود و در فرد، احساس ارتباط با خداوند ایجاد می‌کند. همچنین گزارش شده است که داشتن باورهای مذهبی، صرف‌نظر از حضور در کلیسا یا مسجد، با رضایت از زندگی به‌ ویژه در سالمندان و تحصیل‌کردگان، همبستگی معناداری دارد.

  1. تبسم و خنده : شوخی و مزاح از عوامل شادی آفرین است که برای شادابی و نشاط روانی افراد، لازم و مفید است. شوخی حالتی مثبت در ذهن است و موقعی ایجاد می‌شود که فردی موضوعی ناهمخوان، غیرمنتظره و سرگرم‌کننده را بگوید. همچنین، از سنت‌های اجتماعی محسوب می‌شود که می‌توان آن را به‌عنوان صنعتی قوی در پیوستگی دلبستگی‌های اجتماعی قلمداد کرد (ارگایل ، 1383: 105-94).در آموزه‌ها و تعالیم دینی، شوخی و مزاح مورد تأیید قرارگرفته و حتی شوخی و زنده دلی از ویژگی‌ها و صفات افراد پرهیزگار به حساب آمده است. حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند: «رسول خدا صلی الله علیه و آله هر گاه یکی از اصحاب خود را اندوهگین می‌دید، او را به شوخی و مزاح خوشحال می‌کرد. خداوند انسان شوخ طبع را دوست دارد، به شرط آنکه از گناه و ناسزاگویی بپرهیزد». همچنین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: «همانا از همه بیشتر شوخی می‌کنم، اما جز حق چیزی نمی‌گویم» (طریقه‌دار، 1380، 61). همین‌طور در جایی دیگر می‌فرمایند: «شش چیز نشانه مروت و جوانمردی است، ازجمله خوش اخلاقی و شوخی بدون گناه» (مجلسی، 1403، 60).

برخی از مطالعات انجام شده درباره شوخی و مزاح، بیان‌کننده رابطه روشنی بین شوخی و شادی است. در مطالعاتی که به وسیله راچ و کارل انجام شده، همبستگی بسیار بالایی بین شوخی و شادی به‌دست آمده است (ارگایل، 1383، 105- 443).

  1. بوی‌خوش و پوشیدن لباس‌های روشن: استشمام بوی خوش و پوشیدن لباس‌هایی به رنگ روشن نیز در متون اسلامی از عوامل ایجاد شادی و نشاط عنوان شده‌اند. امام صادق علیه السلام فرموده‌اند: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمودند: «جامه سفید بپوشید که از بهترین رنگ‌ها است» (همان، 355) در روان‌شناسی رنگ‌ها نیز ثابت شده است که وقتی انسان به چیز سفید نگاه می‌کند، انگار به آن چیز نزدیک می‌شود؛ اما وقتی چیزی مشکی می‌بیند احساس می‌کند از آن دور می‌شود (جلالی، 1385، 18). با بهره گرفتن از قرآن‌کریم و روایات معصومین علیهم السلام و تحقیقاتی روان‌شناسی، می‌توان نتیجه گرفت که لباس‌های شاد در ایجاد شادی و نشاط مؤثرند (پناهی، 1388).

  2. ورزش، تفریح و سیر و سفر: این موارد که جز فعالیت‌های اوقات فراغت به‌حساب می‌آیند، از عواملی‌اند که شادی و نشاط را به ارمغان می‌آورند. آثار ورزش در سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها و انحرافات و پر کردن اوقات فراغت بر کسی پوشیده نیست. ورزش‌هایی مثل شنا، پیاده‌روی و ... فواید زیادی دارند و از همه‌ی آنها مهم‌تر، افزایش نشاط و احساس توانمندی است. امام صادق علیه السلام در روایتی می‌فرمایند: «ده چیز باعث نشاط است، ازجمله؛ پیاده‌روی، سوارکاری، شنا در آب و نگاه‌کردن به طبیعت» (حر عاملی، 1403، ج2: 11).

2.3. مهم‌ترین معیارهای شادی و نشاط ممدوح :
 

2.3.1. شادی و نشاط با محوریت توحید

خدامحوری از مهم‌ترین معیارهای شادی و نشاط در قرآن و روایات دانسته شده است. از این‌رو، خداوند در برخی آیات قرآن‌کریم، مؤمنان را به شادی دعوت فرموده و شادی مؤمنان به فضل و لطف الهی، ممدوح قرآن دانسته شده است: «قل بفضل الله و برحمته فبذلک فلیفرحوا هو خیر مما یجمعون» (یونس: 58)؛ ای رسول خدا به خلق بگو که شما باید منحصرا به فضل و رحمت خدا شادمان شوید [و به نزول قرآن مسرور باشید] که آن بهتر و مفیدتر از ثروتی است که برای خود اندخته می‌کنید.
همچنین، ‌هنگامی‌که وعده‌های الهی مبنی بر نصرت و پیروزی در میان اهل کتاب بر مشرکان مجوس محقق می‌شود، می‌فرماید
: «... و یومئذ یفرح المؤمنون بنصرالله؛ و در آن روز [که رومیان فاتح شدند] مؤمنان به یاری خداوند شاد می‌شوند (روم: 5-4) و نیز شادی شهیدان به فضل الهی در آیه «ولا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیا عند ربهم یرزقون فرحین بما اتاهم الله من فضله» (ال عمران: 170-169) نشان‌دهنده اهتمام قرآن نسبت به شادی بر اساس ارزش‌ها و اهداف مقدس است. در روایات نیز شادی در سایه‌سار اطاعت پروردگار مورد اهتمام ویژه قرارگرفته است؛ حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند: «سرور المؤمن بطاعه ربه و حزنه علی ذنیه» (ری‌شهری، 1362،4: 437) شادی مؤمن به طاعت پروردگار و حزنش بر گناه و عصیان است.

ادامه دارد....

نویسندگان : علی قنبریان، وحید حاتمی

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
انحراف در سیر و سلوک | استاد مؤمنی
انحراف در سیر و سلوک | استاد مؤمنی

انحراف در سیر و سلوک | استاد مؤمنی

نگاهی به هشت اتفاق دو ماه اخیر در فوتبال ایران
نگاهی به هشت اتفاق دو ماه اخیر در فوتبال ایران

نگاهی به هشت اتفاق دو ماه اخیر در فوتبال ایران

علائم غلبه ی سودا و درمان آن
علائم غلبه ی سودا و درمان آن

علائم غلبه ی سودا و درمان آن

امسال «کارمندان» و «کارگران» چقدر عیدی می‌گیرند؟
امسال «کارمندان» و «کارگران» چقدر عیدی می‌گیرند؟

امسال «کارمندان» و «کارگران» چقدر عیدی می‌گیرند؟

دومین گزارش بررسی سانحه هواپیمای اوکراینی منتشر شد + جزییات پرواز و جدیدترین یافته‌ها

دومین گزارش بررسی سانحه هواپیمای اوکراینی منتشر شد + جزییات پرواز و جدیدترین یافته‌ها

علت خونریزی بینی در خواب
علت خونریزی بینی در خواب

علت خونریزی بینی در خواب

آیا می‌دانید تب یونجه چیست و چه علائم و نشانه‌هایی دارد؟
آیا می‌دانید تب یونجه چیست و چه علائم و نشانه‌هایی دارد؟

آیا می‌دانید تب یونجه چیست و چه علائم و نشانه‌هایی دارد؟

روضه حضرت زهرا(سلام الله علیها)/ ارضی
روضه حضرت زهرا(سلام الله علیها)/ ارضی

روضه حضرت زهرا(سلام الله علیها)/ ارضی

نامه غم‌انگیز بچه‌های سیستان‌و‌بلوچستان به خدا
نامه غم‌انگیز بچه‌های سیستان‌و‌بلوچستان به خدا

نامه غم‌انگیز بچه‌های سیستان‌و‌بلوچستان به خدا

پرخوری عصبی چیست و راه مقابله با آن چگونه است؟
پرخوری عصبی چیست و راه مقابله با آن چگونه است؟

پرخوری عصبی چیست و راه مقابله با آن چگونه است؟

مروری‌بر ۱۰ دوره ابتدایی برگزاری جشنواره تئاتر فجر
مروری‌بر ۱۰ دوره ابتدایی برگزاری جشنواره تئاتر فجر

مروری‌بر ۱۰ دوره ابتدایی برگزاری جشنواره تئاتر فجر

مروری بر عملکرد لژیونرهای ایرانی
مروری بر عملکرد لژیونرهای ایرانی

مروری بر عملکرد لژیونرهای ایرانی

مرموزی منشاء بوی نامطبوع تهران
مرموزی منشاء بوی نامطبوع تهران

مرموزی منشاء بوی نامطبوع تهران

سردار «سید محمد حجازی» جانشین جدید نیروی قدس سپاه کیست؟

سردار «سید محمد حجازی» جانشین جدید نیروی قدس سپاه کیست؟

نماهنگ | کوچ / شهدای آتش‌نشان در پلاسکو
نماهنگ | کوچ / شهدای آتش‌نشان در پلاسکو

نماهنگ | کوچ / شهدای آتش‌نشان در پلاسکو

گزارش یک شبکه اسرائیلی از سردار سلیمانی
گزارش یک شبکه اسرائیلی از سردار سلیمانی

گزارش یک شبکه اسرائیلی از سردار سلیمانی

حمله راکتی به نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد
حمله راکتی به نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد

حمله راکتی به نزدیکی سفارت آمریکا در بغداد

تو صبور باش و پای ماشه بمان | قدر امنیت ایران را بدانیم
تو صبور باش و پای ماشه بمان | قدر امنیت ایران را بدانیم

تو صبور باش و پای ماشه بمان | قدر امنیت ایران را بدانیم

حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه چهارم)/ استاد حیدری کاشانی

حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه چهارم)/ استاد حیدری کاشانی

حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه سوم)/ استاد حیدری کاشانی
حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه سوم)/ استاد حیدری کاشانی

حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه سوم)/ استاد حیدری کاشانی

حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه دوم)/ استاد حیدری کاشانی
حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه دوم)/ استاد حیدری کاشانی

حضرت فاطمه اسوه حسنه مومنین(جلسه دوم)/ استاد حیدری کاشانی