0

تحولات رشدی در دوران نوجوانی (بخش اول)‌

تحولات در وجود انسان، بخش جدایی ناپذیر از وجود اوست. این تحولات در دوران نوجوانی با شدت بیشتری روی می دهد. با ما همراه باشید تا با تحولات رشدی در دوران نوجوانی بیشتر آشنا شوید.
تحولات رشدی در دوران نوجوانی (بخش اول)‌
تحول در جنبه های عالی روحی، یکی از تحولات رشدی دوران نوجوانی است. 
 

پیش سخن

در مرحله ی بلوغ تحولات گوناگونی در زندگی نوجوان رخ می نماید که از جمله ی آن، تحول روانی است. شاید مهم ترین بخش این تحول را از نظر روانی تحول در هویت در برابر آشفتگی و اغتشاش ذهنی بدانیم. اصول روانشناسان سن ۱۶-۱۱ را مرحله ی احساس هویت نام نهاده اند. نوجوان در این مرحله در اندیشه ی آن است که خود را کشف کند، از رمز و راز هستی خود سر در آورد. بدین ترتیب آگاهی از خویشتن آغاز شده و به تدریج دامنه ی آن گسترش می یابد.
 
شرایط روانی که از دوران قبل از بلوغ آغاز شده بود به تدریج رو به گسترش و دامنه ی آن رو به افزایش است. ما با رعایت اختصار به جوانبی از آن اشاره خواهیم داشت:
 
الف) در فهم و ادراک
بی شک با توسعه ی مطالعات و جهان بینی نوجوان با چیزهایی که در مدرسه و کلاس خوانده، دیده و شنیده است و با رشد استدلال و برهان آوری که از سنین پس از ۱۲ آغاز شده است او در مرحله ای از فهم و ادراک و دانایی قابل قبولی قرار می گیرد.
 
این که او از نظر مذهب مکلف و مسئول خوانده می شود امری بی حساب نیست. می دانیم که اجرای واجبات و مسئولیت ها در زمینه ی تکالیف شرعی و نیز اجرای حدود و تعزیرات، درباره ی کسانی است که دارای فهم و درک کافی و مناسب و در خور بازخواست باشند.
 
اما مسئله ی مهم این است که ادراک ناشی از تعقل او، با احساس در آمیخته است و در مواردی فهم و درک او نیز رنگ احساس می یابد. به همین جهت نمی تواند در همه ی امور و جریانات در خور اعتماد و اتکا باشد و نباید زیاد بر فهم او تأکید ورزیم.
 
ب) در جنبه ی اراده
نوجوان اراده دارد ولی اراده ای بی ثبات و متزلزل، جز در موارد احساسی و تعصبی که بر آن پافشاری دارد. در همین جنبه نیز می توان او را از شرایطی به شرایط دیگر تغییر داده و جابه جا کرد. با مختصر محبتی و با اندک ارائه ی روزنه ی عشقی می توان او را از موضع خود بیرون کشید و به موضعی دیگر منتقل نمود.
 
علائق و رغبت های آمیخته به شرایط غریزی و جنسی، در او چنان طوفان و هیجانی ایجاد کرده که نمی تواند درباره ی قولی که در خلاف سیر و جریان آن داده ثابت قدم و پا برجا بماند.
 
گاهی عشق و محبتی او را به خود می خواند و او در آن عرصه چنان پافشاری دارد که سخنان والدین و مربیان و واعظان برای او بی معنی می شود. و زمانی هم ممکن است چنان تغییر جهت دهد که با وعظ و نصیحتی کاملا عوض شد. و برای پدر و مادر خویش دل پسند می شود.
 
ج) در جنبه ی آزادی
او خواستار آزادی است ولی خواسته اش آزادی بی حد و مرز است و در حالت کلی دوست ندارد تابعیت فرمان دیگری را داشته باشد. حتی در مواردی افراد در این سن مزاحم دولت و جامعه می شوند و قانون و ضابطه ی دولت را نادیده می گیرند و به نظارت پرداخته و یا مدرسه و درس را به تعطیلی می کشانند.
 
بیشترین آزادی خواهی و استقلال طلبی او رنگ و دوای جنسی دارد. در بقیه ی موارد تا حدود زیادی حاضر به رعایت و پذیرش قواعد است. او دوست دارد احساسات خود را برای هر کس بیان کند و در این راه کسی مانع راه و برنامه ی او نشود. در این عرصه اگر پدران و مادران بر او سخت بگیرند موجبات قطع رابطه و جدایی خود را با فرزندان فراهم می نمایند. از این رو این منع ها باید با ظرافت هایی همراه باشد که ما در فصل های بعدی به آنها اشاره خواهیم کرد.
 
د) جنبه های فطری
فطرت و وجدان، که در دوران قبل از بلوغ بیدار شده بود اینک هم چنان به بیداری خود ادامه می دهد و حتی از جهاتی می توان آن را پاک و شفاف و سالم و درخشان دیدولی متأسفانه شرایط خاص بلوغ می تواند سبب بروز تغییراتی در آنان شود به طوری که ابر و غبار شهوت و عواطف، فطرت پاک نوجوان را تحت پوشش قرار دهد.
 
فطرت او پاک است ولی خیلی زود می تواند تحت پوشش های مختلف و هوس ها و خواسته های گناه آلود قرار گیرد و در نتیجه فروغ آن مخفی و پنهان گردد. ولی عکس قضیه نیز درست است اگر فطرت هدایت و تقویت شود می تواند زمینه ساز سعادت و رشد او باشد و این مسئولیتی برای اولیا و مربیان است که در این عرصه گام بردارند.

ادامه دارد...
 
نویسنده: علی قائمی امیری
 
منبع: کتاب «دنیای بلوغ»
مقالات مرتبط

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
شنبه، 16 شهريور 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 35
پدیدآورنده: راضیه مرزانی
موارد بیشتر برای شما
روغن پالم و فواید آن
روغن پالم و فواید آن

روغن پالم و فواید آن

هوای متلاطم باعث افزایش توان حاصل از باد می‌شود
هوای متلاطم باعث افزایش توان حاصل از باد می‌شود

هوای متلاطم باعث افزایش توان حاصل از باد می‌شود

بهبود فتوسنتز
بهبود فتوسنتز

بهبود فتوسنتز

استفاده کمتر از مواد بسته بندیشده برای حفظ محیط زیست
استفاده کمتر از مواد بسته بندیشده برای حفظ محیط زیست

استفاده کمتر از مواد بسته بندیشده برای حفظ محیط زیست

ناقل چیره دست سرگذشت ماهی‌ها

ناقل چیره دست سرگذشت ماهی‌ها

کدام گیاهان در زیبایی و بهداشت پوست و مو موثرند؟
کدام گیاهان در زیبایی و بهداشت پوست و مو موثرند؟

کدام گیاهان در زیبایی و بهداشت پوست و مو موثرند؟

سکانس هایی از زندگی اصحاب امام حسین(ع)(بخش اول)
سکانس هایی از زندگی اصحاب امام حسین(ع)(بخش اول)

سکانس هایی از زندگی اصحاب امام حسین(ع)(بخش اول)

حجاب از منظر قرآن
حجاب از منظر قرآن

حجاب از منظر قرآن

ترک گناه دروغ
ترک گناه دروغ

ترک گناه دروغ

ضرورت ابراز علاقه به فرزندان
ضرورت ابراز علاقه به فرزندان

ضرورت ابراز علاقه به فرزندان

فیلم/ چهارپایه خوانی حاج محمود کریمی در محرم 1398
فیلم/ چهارپایه خوانی حاج محمود کریمی در محرم 1398

فیلم/ چهارپایه خوانی حاج محمود کریمی در محرم 1398

روغن کنجد چه فوایدی دارد؟
روغن کنجد چه فوایدی دارد؟

روغن کنجد چه فوایدی دارد؟

سویا و فواید آن برای بدن
سویا و فواید آن برای بدن

سویا و فواید آن برای بدن

بهترین زمان برای برگزاری مراسم عروسی

بهترین زمان برای برگزاری مراسم عروسی

پرهیز از مصرف زیاد تخم مرغ
پرهیز از مصرف زیاد تخم مرغ

پرهیز از مصرف زیاد تخم مرغ

تاثیر سیر بر زگیل های پوستی
تاثیر سیر بر زگیل های پوستی

تاثیر سیر بر زگیل های پوستی

مضرات خوردن گوشت خام
مضرات خوردن گوشت خام

مضرات خوردن گوشت خام

رذیله اخلاقی سخن چینی و آثار آن
رذیله اخلاقی سخن چینی و آثار آن

رذیله اخلاقی سخن چینی و آثار آن

تأثیرگذاری بر دیگران

تأثیرگذاری بر دیگران

اسلام برای مصرف چه الگویی را ارائه می‌دهد؟
اسلام برای مصرف چه الگویی را ارائه می‌دهد؟

اسلام برای مصرف چه الگویی را ارائه می‌دهد؟

خواص اعجاب انگیز بامیه
خواص اعجاب انگیز بامیه

خواص اعجاب انگیز بامیه