بازدید : 1013 بار

يکشنبه، 21 فروردين 1390

کاظم سیاح سپانلو

ملیت :  ایرانی   -   قرن : 14 منبع : شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران (جلد دوم)
در 1274 متولد شد. پس از انجام تحصیلات مقدماتى براى تحصیل فنون نظامى به عثمانى رفت و دانشكده‏ى افسرى اسلامبول را در رشته‏ى توپخانه به اتمام رسانید و در قشون عثمانى با درجه‏ى افسرى استخدام گردید. در جنگهاى كالیسى، قفقاز و داردانل شركت نمود و مدتى نیز جزو دسته‏ى توپخانه‏ى سپاهیان عثمانى در بغداد با انگلیس‏ها جنگید و سرانجام اسیر شد و او را در هندوستان به زندان انداختند. پس از اتمام جنگ بین‏المللى اول از زندان آزاد شد و به ایران بازگشت و در ژاندارمرى با درجه‏ى سلطانى استخدام گردید. اولین ماموریتى كه كه به وى ارجاع گردید، عضویت هیئتى بود كه به ریاست سیدضیاءالدین طباطبائى براى انعقاد قرارداد عازم قفقاز گردید. وى در این هیئت آجودان و وابسته‏ى نظامى بود. وى در همین مسافرت با كلنل اسمایس انگلیسى كه در ایران ماموریت داشت آشنا شد و همین آشنائى موجب شد كه وى در اردوى نظامى قزوین مشغول خدمت شود. در آن تاریخ فرمانده نیروى انگلیس در ایران و عراق، ژنرال ادموند آیرنساید بود و كلنل اسمایس و كلنل فریزر معاونین وى بودند. چند افسر جزء انگلیسى هم جزو هیئت بود. كاظم‏خان به اتفاق ماژور مسعودخان مشغول خدمت شدند. كاظم‏خان در عین حال مترجم و آجودان ژنرال آیرنساید شد و از نقشه‏ى او براى یك كودتاى نظامى در ایران اطلاع پیدا كرد و گام به گام در اجراى نقشه با او بود. پس از انتخاب میرپنج رضاخان براى عامل نظامى كودتا، كاظم‏خان و مسعودخان با او نزدیك شدند و در تمام موارد او را یارى مى‏دادند. در شب سوم حوت 1299 در شاه‏آباد نزدیك تهران بین پنج نفر كه عبارت بودند از سید ضیاءالدین، میرپنج رضاخان، سرتیپ احمدآقاخان، ماژور مسعود كیهان و كاظم‏خان قسم‏نامه‏اى امضا شد. پس از ورود قواى قزاق به تهران، كاظم‏خان با یكصد نفر مامور تصرف شهربانى شد. پس از مختصر زدوخوردى، شهربانى به تصرف درآمد و ژنرال و ستداهل را در منزلش توقیف و به قزاقخانه بردند. به دستور سید ضیاءالدین، كاظم‏خان به اتفاق ژنرال وستداهل كه بسیار ترسیده و مرعوب بود، در فرح‏آباد به ملاقات احمدشاه رفتند و توسط امیرتومان طهماسبى وارد اتاق شده شدند. احمدشاه از وستداهل سئوال كرد چه خبر است؟ وستداهل گفت من تحت‏نظر هستم، از كاظم خان بپرسید. احمدشاه از او سؤال كرد شما كى هستید و این چه كارى است كه كرده‏اید؟ كاظم‏خان در پاسخ احمدشاه اظهار داشت «ما عده‏اى وطن‏خواه و وطن‏پرست هستیم. بدون اینكه هیچ قصد سوئى داشته باشیم وارد تهران شده‏ایم و نسبت به اعلى‏حضرت وفاداریم فقط از كار حكومت ناراضى هستیم. اعلى‏حضرت امشب را به راحتى استراحت فرمایند فردا صبح مسئولین ستون قزاق گزارش را به عرض خواهند رسانید و تقاضاى خود را معروض خواهند داشت». پس از بازگشت به قزاقخانه، میرپنج رضاخان او را به درجه‏ى كلنلى (سرهنگ دومى) ارتقاء مقام داد و در سمت حاكم نظامى تهران گذاشت. اولین وظیفه‏ى كلنل كاظم‏خان، توقیف عده‏اى از رجال و اشراف و معاریف بود. كلنل كاظم‏خان تا اواسط اردیبهشت‏ماه 1300 حاكم نظامى تهران بود و سپس به ریاست اركان حرب (ستاد ارتش) برگزیده شد. روز چهارم خردادماه 1300 كه سید ضیاءالدین از نخست‏وزیرى عزل و از ایران خارج شد، كلنل كاظم‏خان نیز همراه او به اروپا رفت و پس از چندى به ایران بازگشت و به دستور رضاشاه، به وزارت فوائد عامه انتقال یافت. كاظم سیاح در 1315 از طرف شهربانى توقیف و به زندان افتاد. اتهام وى این بود كه در محافل و مجالس مختلف از دیكتاتورى رضاشاه انتقاد مى‏كرد. تنها او نبود كه به این اتهام در سیاه‏چال زندان افتاده بود بلكه سرهنگ سیف‏الله شهاب نیز در سلول او جاى داشت. پس از چندى مورد عفو قرار گرفته آزاد شد ولى مقرر گردید به اصفهان انتقال پیدا كند. كاظم‏خان دو برادر بزرگتر از خود داشت، بكى به نام سهراب كه در اروپا تحصیل پزشكى نموده بود و پس از ورود به ایران با یپرم‏خان نزدیك شد و در حقیقت پزشك مخصوص او بود. در جنگ با سالارالدوله در شورجه كرمانشاه ابتدا دكتر سهراب و سپس یپرم‏خان به شهادت رسیدند. برادر دیگر وى على نام داشت كه مدرسه‏ى نظامى توپخانه‏ى استانبول را طى كرده بود و در ارتش عثمانى به استخدام درآمد و در جنگ بین عثمانى و انگلیس در بغداد كشته شد. در تمام دوران رضاشاه در وزارت فوائد عامه و وزارت صناعت و وزارت پیشه و هنر مشاغلى به او ارجاع مى‏شد. مدتى ریاست كارخانه قند شاهى با او بود. چندى ریاست پیشه و هنر اصفهان و فارس و یزد را اداره مى‏كرد. زمانى رئیس هنرستان صنعتى مشهد بود. بعد از تاسیس سازمان برنامه به آنجا انتقال یافت و سرانجام در 1328 از طرف دكتر مشرف نفیسى، به معاونت سازمان برنامه منصوب شد. چندى در آن سمت و مشاغل دیگر در سازمان برنامه بود كه بازنشسته شد و در 1329 درگذشت.
فعالیت ها : مشاهیر / سیاست
ارسال نظر شما

• با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود پایگاه تاثیر کاملا موثری ایفا می کند لذا خواهشمند است ما را از نظرات ارزنده ی خود محروم نفرمایید.
• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.
• نظرات کوتاه مثل "خوب بود" و "عالی بود" و... و نظرات تکراری تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• متن نظر شما میبایست حداکثر 1024 کاراکتر باشد.
توجه داشته باشید که به سوالاتی که در قسمت نظرات پرسیده میشود، جواب داده نخواهد شد، لطفا پیشنهادات و انتقادات را از طریق ارتباط با ما و سوالات خود را از طریق ارسال سوال و مشاوره ارسال نمایید.