ز» را وسيله پاكى از كبر و غرور.

«زكات» را موجب تزكيه نفس و نمّو روزى.

«روزه» را عامل تثبيت اخلاص .

«حج» راوسيله تقويت آئين اسلام .

«عدالت» رامايه هماهنگى دلها.

«اطاعت» را باعث نظام ملت اسلام.

«و امامت» ما را امان از تفرقه و پراكندگى.

«جهاد» را موجب عزت اسلام.

«صبر» و شكيبايى را وسيله‏اى براى جلب پاداش حق.

«امر به معروف »را وسيله‏اى براى اصلاح توده‏هاى مردم.

«نيكى به پدر ومادر» را موجب پيشگيرى از خشم خدا.

«صله رحم» را وسيله افزايش جمعيت و قدرت.

«قصاص» را وسيله حفظ نفوس.

«وفاء به نذر» را موجب آمرزش .

«جلوگيرى از كم فروشى» را وسيله مبارزه با كمبودها.

«نهى از شرابخوارى »را سبب پاكسازى از پليديها.

«پرهيز ازتهمت ونسبتهاى ناروا» را حجابى در برابر غضب پروردگار.

«ترك دزدى »را براى حفظ عفت نفس و،

«تحريم شرك »را براى اخلاص بندگى و ربوبيت حق.

اكنون كه چنين است تقواى الهى پيشه كنيد،و آنچنانكه شايسته مقام اواست از مخالفت فرمانش بپرهيزيد، و تلاش كنيد كه مسلمان از دنيا برويد.

خدا را در آنچه امر يا نهى فرموده، اطاعت كنيد-و راه علم و آگاهى راپيش گيريد - چرا كه:

از ميان بندگان خدا، تنها عالمان و آگاهان ازاو مى‏ترسند و احساس مسوليت مى‏كنند.

* * *

تفسير:
در اين بخش از خطبه بانوى اسلام‏(س)، نيز به نكات مهمى اشاره شده، از آن جمله:

1- مسؤليت سنگين مسلمانان در ابلاغ رسالت و گسترش اسلام در جهان، و پاسدارى از قوانين و تعليمات و ارزشهاى اسلامى مسئوليتهاى خطيرى كه اگر آن به دست فراموشى بسپارند بايد منتظر مجازات و كيفر الهى، و دورى از رحمت بى پايانش باشند.

2- عظمت قرآن ناطق را به عنوان يك كتاب و ناطق و نور آشكار و چراغ پرفروغ كه با ظلمتهاى جهل و تعصب و خرافات به مبارزه برمى خيزد دقيقاً گوشزد فرموده است.

همان كتابى كه ظاهرش زيبا و پرنور، باطنش آشكار و پربار، دلائلش قانع كننده و نجاتبخش است.

همان رهبرى كه نجات پيروان خود را تضمين كرده، و دعوت آن‏ها را به بهشت جاويدان برعهده گرفته است.

همان فرشته نجاتى كه با منطق فصيحش دلائل توحيد را آشكار ساخته، و مبانى عقيدتى را با براهين روشنش استحكام بخشيده و برنامه‏هاى عملى را كه در مسير تكامل انسانيت مورد نياز او است تبيين كرده، و «مجاز» را از «ممنوع»، «نيك» را از «بد»، و «حق» را از «باطل» مشخص نموده است.

3- در بيان فلسفه احكام ضمن عبارات كوتاهى، داد سخن داده، از ايمان گرفته تا وفاء به نذر، و از توحيد گرفته تا ترك كم فروشى هر يك را با جمله گويائى توصيف نموده است.

چه تعبير جالبى «خداوند ايمان را براى پاكساختن شما از آلودگى شرك قرار داده است».

اين تعبير به خوبى نشان مى‏دهد كه حقيقت توحيد و معرفة اللّه در سرشت انسان وجود دارد، اسلام براى آن آمده است كه آلودگيهاى عارضى را كه از طريق شرك حاصل مى‏شود، شستشو كند، همانگونه كه يك لباس سفيد را بعد از آلودگى مى‏شويند تا رنگ اصليش آشكار گردد.

خداوند «نماز» را براى دميدن روح تواضع در انسانها، و پائين كشيدن سركشان از مركب غرور، از طريق سجده و ركوع، و نيايش به درگاه پروردگار تشريع فرموده.

«زكات» سبب مى‏شود كه روح انسان از اسارت وابستگى به اموال و زخارف دنيا رهائى يابد، و ثروت جامعه را از طريق تقويت بنيه مالى محرومان رشد كند.

«روزه» انسان را بر هواى نفس مسلط ساخته، و روح اخلاص را در او مى‏دمد و شكوفه‏هاى تقوى را بر شاخسار وجودش آشكار مى‏سازد.

كنگره عظيم اسلامى «حج» پايه‏هاى اسلام را مستحكم نموده، و قدرت و توان مسلمين را در زمينه‏هاى مختلف فكرى و فرهنگى و نظامى و سياسى افزايش مى‏دهد.

عدالت اجتماعى، كينه‏ها را از دلها مى‏شويد، و به نابسامانيها، سامان مى‏بخشد. خداوند از طريق قبول رهبرى پيشوايان معصوم، به مسلمانان نظام اجتماعى سالم مى‏دهد و در خط توحيد، و دور از هر گونه نفاق و پراكندگى، به حركت درمى آورد.

همچنين براى هر يك از جهاد و صبر و استقامت و امر به معروف و نهى از منكر و مسائل مربوط به قصاص و پايبند بودن به تعهدات، و مبارزه با كم فروشى و پاكى دامنها از بى عفتى و ترك شرب خمر، انگشت روى نقاط حساس گذارده و جان كلام را بيان فرموده است.

5- بانوى اسلام(س)‏ بار ديگر به مسأله مسئوليت مسلمانان در برابر اسلام و قرآن باز مى‏گردد، و آن‏ها را به تقوا دعوت مى‏كند، مخصوصاً روى مسئله عاقبت و پايان كار تكيه كرده، و بر اين اصل اصرار مى‏ورزد كه مراقب باشيد و كارى كنيد كه مسلمان از دنيا برويد!

قلب و جان خود را به نور علم و دانش روشن سازيد كه فقط آگاهان احساس مسئوليت مى‏كنند و از خدا مى‏ترسند و در خط تقوا گام برمى دارند.

1. در نسخه بدل «و حرم الشرك» روايت شده است. 
2. قرآن كريم، سوره آل عمران، آيه 102، در قرآن «اتقواللّه» آمده است. 
3. قرآن كريم، سوره فاطر، آيه .28
برترين بانوى جهان فاطمه زهرا(س) ،آيت الله مكارم شيرازىبخش چهارم‏ بيان موضع خود در برابر نظام حاكم‏

متن‏
ثم قالت ايها الناس اعلموا انى فاطمة، و ابى محمد(ص) اقول عوداً و بدأ ولا اقول ما اقول غلطاً، و لا افعل ما افعل شططاً.

«لقد جائكم رسول من انفسكم عزيز عليه ما عنتم حريص عليكم بالمؤمنين رؤف رحيم»

فان تعزوه و تعرفوه تجدوه ابى دون نساءكم، و اخا ابن عمى دون رجالكم، و لنعم المعزى اليه‏9.

فبلغ بالرسالة صادعاً بالنذارة، مائلا عن مدرجة المشركين ضارباً ثبجهم، آخذاً باكظام داعياً الى سبيل ربه بالحكمة و الموعظة الحسنة، يكسر الاصنام و ينكت الهام، حتى انهزم الجمع و ولوا الدبر، حتى تفرى الليل عن صبحه، واسفر الحق عن محضه، و نطق زعيم الدين، و خرست شقاشق الشياطين، و طاح و شيظ النفاق، و انحلت عقد الكفر و الشقاق و فهتم بكلمة الاخلاص فى نفر من البيض الخماص.

و كنتم على شفاحفرة من النار، مذقة الشارب و نهزة الطامع، و قبسة العجلان، و موطى‏ء الاقدام، تشربون الطرق، و تقتاتون الورق، اذلة خاسئين، تخافون ان يتخطفكم الناس من حولكم.

فانقذ كم اللّه تبارك و تعالى بمحمد(ص) بعد اللتيا والتى، بعد ان منى ببهم الرجال، و ذؤبان العرب و مردة اهل الكتاب كلما اوقدوا ناراً للحرب اطفأها اللّه، اونجم قرن للشيطن، او فغرت فاغرة من المشركين قذف اخاه فى لهواتها، فلا ينكفأ حتى يطأ صماخها باخمصه، و يخمد لهبها، بسيفه - مكدوداً فى ذات اللّه، مجتهداً فى امر اللّه قريباً من رسول اللّه، سيداً فى اولياء اللّه، مشمراً ناصحاً، مجداً كادحاً و انتم فى رفاهية من العيش، و ادعون فاكهون، آمنون تتربصون بنا الدوائر، و تتوكفون الاخبار و تنكصون عند النزال، و تفرون عند القتال».

ترجمه:
سپس فرمود: اى مردم!

بدانيد من فاطمه‏ام! و پدرم محمد است، كه صلوات و درود خدا بر او و خاندانش باد.

آنچه مى‏گويم آغاز و انجامش يكى است - و هرگز ضد و نقض در آن راه ندارد - و آنچه را مى‏گويم غلط نمى گويم، و در اعمالم راه خطا نمى پويم.

پيامبرى از ميان شما برخاست، و به سوى شما آمد كه از رنجهاى 