رود مى‏گويد: «سبحان ربى هل كنت الا بشرا رسولا» (سبحان الله!مگر من جز يك بشر فرستاده‏اى هستم؟)» (1) .

آنچه بيشتر مورد استناد اين‏گروه واقع شده آيات 90 - 93 سوره اسراء است كه مى‏فرمايد: و قالوا لن نؤمن لك حتى تفجر لنا من الارض ينبوعا.اوتكون لك جنة من نخيل و عنب فتفجر الانهار خلالها تفجيرا.او تسقط السماءكما زعمت علينا كسفا او تاتى بالله و الملائكة قبيلا.اويكون لك بيت من زخرف او ترقى فى السماء و لن نؤمن لرقيك حتى تنزل علينا كتابا نقرؤه قل سبحان ربى هل كنت الا بشرا رسولا.

گفتند تو را تصديق نمى‏كنيم تا آنكه براى ما از زمين‏چشمه‏اى بشكافى، يا تو را باغى از خرما و انگور باشد كه نهرها در آنها جارى سازى، يا پاره‏اى از آسمان را چنانكه گمان مى‏برى‏بر ما بيفكنى، يا خدا و فرشتگان را روبروى ما حاضر سازى، يا تو را خانه‏اى از طلا باشد، يا به آسمان بر شوى، و هرگز بالا رفتنت‏را گواهى نكنيم مگر آنكه نامه‏اى از آسمان بر ما نازل كنى.بگو منزه است پروردگارم، آيا من جز بشر فرستاده‏اى هستم؟ مى‏گويند اين آيات نشان مى‏دهد كه مشركان‏از پيامبر معجزه‏اى(غير از قرآن) مى‏خواستند و پيامبر امتناع مى‏كرد.

ما ضمن تاييد بعضى از مطالبى كه نقل كرديم، خصوصا آنچه‏در مزيت معجزه بودن كتاب نسبت به ساير معجزات گفته شد، متاسفيم كه نمى‏توانيم با همه‏اين نظريات موافق باشيم.آنچه از نظر ما قابل بحث است چند مساله است: 1.پيامبر اسلام معجزه‏اى غير از قرآن نداشته و در مقابل‏تقاضاى معجزه غير از قرآن امتناع مى‏كرده و آيات سوره اسراء دليل بر اين مطلب است.

.............................................................. 1.دكتر على شريعتى: اسلام شناسى، ص 502 - 506.


صفحه : 200
2.ارزش و كاربرد اعجاز چقدر است؟آيا اعجاز و امر خارق العاده‏چيزى بوده متناسب با دوره كودكى بشر كه عقل و منطق كارگر نبوده و هر كس حتى حكيمان و پادشاهان، خود رابا اين امور توجيه مى‏كرده‏اند، پيامبران نيز مجبور بوده‏اند با همين گونه امور خود را توجيه كنند و مردم را قانع‏سازند، پيغمبر اسلام كه معجزه‏اش كتاب است از اين قاعده مستثنى است، او خود را با كتاب و در حقيقت با عقل و منطق توجيه كرد؟ 3.پيامبر اسلام مى‏كوشد مردم را از امور غيرعادى و كرامات و خوارق عادات، به مسائل عقلى و منطقى متوجه سازد و حساسيت آنها را از «عجايب و غرايب‏» به «واقعيات و حقايق‏» بگرداند.
قرآن 
کتاب: مجموعه آثار ج 2 ص 211 

نويسنده: شهيد مرتضي مطهري 

قرآن كتاب آسمانى ما و معجزه جاويد پيامبر ماست.اين كتاب در طول بيست و سه سال تدريجا بر رسول خدا نازل گشت. قرآن كريم كه هم كتاب پيغمبر اكرم است و هم مظهر اعجاز او، نقشى صدها بار بزرگتر داشت از نقش عصاى موسى و دم عيسى.پيغمبر اكرم آيات قرآن را بر مردم مى‏خواند و جاذبه اين آيات، افراد را به سوى اسلام مى‏كشيد.تاريخچه‏هاى مربوط به اين موضوع در تاريخ اسلام از حد احصاء خارج است.قرآن مجموعه 114 سوره است و مجموع اين سوره‏ها بر حدود 6205 آيه مشتمل است و همه اين آيات مجموعا در حدود 78000 كلمه است. 

مسلمين از صدر اسلام تا عصر حاضر اهتمام بى‏نظيرى در امر قرآن نشان داده‏اند كه نشانه شيفتگى آنها نسبت به قرآن است.قرآن در زمان رسول اكرم به وسيله گروهى كه خود ايشان معين كرده بودند - كه به نام «كاتبان وحى‏» معروف شدند - نوشته مى‏شد.بعلاوه غالب مسلمين اعم از مرد و زن، كوچك و بزرگ، عشق عجيبى به حفظ همه و يا اكثر آيات قرآن داشتند، قرآن را در نمازها مى‏خواندند و در غير نمازها تلاوت آن را ثواب مى‏دانستند و بعلاوه از تلاوت آن لذت مى‏بردند و مايه آرامش روح آنها بود. 

صفحه : 212 
اهتمام عظيم مسلمين نسبت به قرآن 
مسلمين در هر عصرى متناسب با امكانات فكرى و عملى خود تحت تاثير شوق و عشقى كه به كتاب آسمانى خود داشتند درباره قرآن كار كرده‏اند، از قبيل ياد گرفتن و به خاطر سپردن، قرائت نزد استادان قرائت و تجويد، تفسير معانى، توضيح و شرح لغات قرآن در كتب لغت مخصوص اين كار، بر شمردن آيات و كلمات و حتى حروفى كه در مجموع قرآن به كار رفته است، تدقيق در معانى آن و استفاده از آن در مسائل حقوقى، اخلاقى، اجتماعى، فلسفى، عرفانى، علمى و زينت دادن گفته‏ها و نوشته‏هاى خود به آيات قرآن، كتيبه‏هاى بسيار عالى يا گچ‏بريها و كاشى كاريها، نوشتن آن با خطوط بسيار زيبا، تذهيب آن، آموختن آن به فرزندان خود قبل از هر آموزش ديگر، تدوين نحو و صرف زبان عربى به خاطر قرآن، ابداع و ابتكار علم معانى و بيان و بديع، جمع آورى لغات زبان عربى و امثال اينها. 

عشق و علاقه مسلمين به قرآن منشا و مبدا يك سلسله علوم ادبى و عقلى شد كه اگر قرآن نمى‏بود اين علوم به وجود نمى‏آمد. 

اعجاز قرآن 
قرآن معجزه جاويد خاتم الانبياء است.از بدو نزول قرآن در مكه كه با سوره‏هاى كوچك آغاز شد رسول اكرم رسما بر آن «تحدى‏» كرد، يعنى مدعى شد كه قرآن كار من نيست، كار خداست و از من و هيچ بشر ديگر ساخته نيست كه مانند آن را بياورد و اگر باور نداريد آزمايش كنيد و از هر كسى مى‏خواهيد كمك بگيريد، ولى بدانيد كه اگر جن و انس پشت به پشت دهند كه مانند آن را بياورند، قادر نخواهند بود. 

مخالفان پيغمبر اكرم نه در آن زمان و نه در زمانهاى بعد - كه اكنون چهارده قرن از آن مى‏گذرد - نتوانسته‏اند به اين مبارزه طلبى پاسخ بدهند.آخرين سخن مخالفان آن عصر اين بود كه «جادو» است. 

خود اين اتهام، اعتراف ضمنى به خارق العاده بودن قرآن و نوعى اظهار عجز در برابر قرآن بود. 

صفحه : 213 
مخالفان سرسخت پيامبر از هيچ معارضه‏اى با پيغمبر براى تضعيف و مغلوب كردنش مضايقه نكردند و تنها كارى كه به آن دست نزدند - زيرا صد در صد نااميد بودند - همان بود كه پيغمبر مكرر پيشنهاد مى‏كرد و خود قرآن هم تصريح كرده است، يعنى آوردن لا اقل يك سوره(و لو سوره‏اى يك سطرى مانند قل هو الله و سوره انا اعطيناك الكوثر)مانند قرآن. 

جنبه‏هاى اعجاز قرآن 
قرآن از جنبه‏هاى مختلف معجزه است، يعنى فوق بشرى است.در اينجا به اجمال اشاره مى‏كنيم.از نظر كلى اعجاز قرآن از دو جهت است: لفظى و معنوى. 

اعجاز لفظى قرآن مربوط مى‏شود به مقوله زيبايى، و اعجاز معنوى آن به مقوله علمى.پس اعجاز قرآن يكى از جنبه زيبايى و هنرى است و ديگر از جنبه فكرى و علمى.هر يك از اين دو جنبه - خصوصا جنبه علمى - به نوبه خود داراى چند جهت است (1) . 

الفاظ قرآن 
سبك قرآن نه شعر است و نه نثر.اما شعر نيست براى اينكه وزن و قافيه ندارد. 

بعلاوه، شعر معمولا با نوعى تخيل كه تخيل شاعرانه ناميده مى‏شود همراه است.قوام شعر به مبالغه و اغراق است كه نوعى كذب است.در قرآن تخيلات شعرى و تشبيه‏هاى خيالى وجود ندارد.در عين حال نثر معمولى هم نيست، زيرا از نوعى انسجام و آهنگ و موسيقى برخوردار است كه در هيچ سخن نثرى تاكنون ديده نشده است.مسلمين همواره قرآن را با آهنگهاى مخصوص تلاوت كرده و مى‏كنند كه مخصوص قرآن است. 

در دستورهاى دينى رسيده است كه ق