8

16) اين كتاب ما است كه عليه شما به حق گويائى دارد.سوره جاثيه، آيه .29

17) مجمع البيان، ج 6، ص .474

18) اى كسانى كه كفر ورزيديد امروز عذرخواهى مكنيد كه كيفر آنچه كرديد خود آن كرده‏هاى شماست.سوره تحريم، آيه .7

19) آن كسى كه هر موجودى را خلق كرده و سپس هدايت فرموده.سوره طه، آيه .5

20 و 21) روح المعانى، ج 15، ص .296

22) سوره نازعات، آيه .5

23 و 24) تفسير فخر رازى، ج 21، ص .138

25) تفسير ابو الفتوح رازى، ج 7، ص 347 به نقل از كلبى. 

26) تفسير ابو الفتوح رازى، ج 7، ص 347 به نقل از كلبى. 

27) شفيعان شما را كه آنها را با خدا شريك در ملك خود مى‏پنداشتيد نمى‏بينم.آرى، امروز رابطه ميان شما قطع شد و آنچه مى‏پنداشتيد سراب گرديد.سوره انعام آيه .94

28) سپس به آنان كه شرك ورزيدند مى‏گوييم به جاى باشيد شما و شركايتان، پس ما بينشان جدايى مى‏افكنيم شركاءشان هم گفتند: شما ما را نمى‏پرستيديد.سوره يونس آيه .28

29) وقتى عذاب ما را ديدند ديگر ايمان آوردنشان سودى به حالشان نداشت و اين عذاب همان سنتى است كه در بندگان او گذشته است.سوره مؤمن، آيه .85

30) روح المعانى، ج 15، ص .304

31) تفسير كبير، فخر رازى، ج 21، ص .142
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:395.txt">حادثه‏اى بنام نفخ صور </a><a class="text" href="w:text:396.txt">روزى كه صور دميده مى‏شود </a><a class="text" href="w:text:397.txt">نفخ صور چند بار انجام مى‏شود؟  </a></body></html>
حادثه‏اى بنام نفخ صور 
قرآن كريم از حادثه‏اى به نام «نفخ صور» گزارش مى‏دهد، كه در دو نوبت رخ خواهد داد: 

الف: نفخ صورى كه مايه مرگ همه جانداران در آسمان و زمين مى‏گردد (مگر آن كس كه خدا بخواهد); 

ب - نفخ صورى كه سبب احياى مردگان و حضور آنان در پيشگاه الهى مى‏شود. چنانكه مى‏فرمايد: 

(و نفخ فى الصور فصعق من فى السموات و من فى الارض الا من شاء الله ثم نفخ فيها اخرى فاذا هم قيام ينظرون) (زمر / 68): در صور دميده مى‏شود، و بر اثر آن، جز آنكه خداى بقاى او را خواسته است، هر كه در آسمانها و زمين است‏يكسر مدهوش مرگ مى‏شوند، سپس بار ديگر صور دميده مى‏شود و ناگهان مردمان (از خواب مرگ)برخاسته و در صحنه محشر نظاره گر (سرنوشت‏خود) مى‏گردند. 

قرآن كريم در خصوص حشر و نشر انسانها در روز رستاخيز مى‏گويد: (يخرجون من الاجداث كانهم جراد منتشر) (قمر / 7): مردگان بسان ملخهاى پراكنده از قبرها بيرون مى‏آيند. 

منشور عقايد اماميه صفحه 197 استاد جعفر سبحانى 

روزى كه صور دميده مى‏شود 
"و يوم ينفخ فى الصور ففزع من فى السموات و من فى الارض من شاء الله وكل اتوه داخرين""نفخ صور - دميدن در بوق" كنايه است از اعلام به جمعيت انبوهى چون لشكر، مطلبى را كه بايد همگى عملى كنند، مثل اينكه همگى در فلان روز و فلان ساعت‏حاضرمقصود از نفخ در صور در آيه: "و يوم ينفح فى الصور ففزع من فى السموات و من فى الارض..."كدام نفخه است؟باشند و يا حركت كنند و يا امثال اين، و كلمه"فزع"بطورى كه راغب گفته به معناى آن‏گرفتگى و نفرتى است كه از منظره‏اى نفرت آور به انسان دست مى‏دهد و فزع هم از همان‏جنس جزع است (1) و كلمه"دخور"به معناى كوچكى و خوارى است. 

بعضى (2) گفته‏اند: مراد از اين نفخ صور، نفخه دومى است كه با آن، روح به كالبدهادميده مى‏شود، و همه براى فصل قضاء مبعوث مى‏گردند، مؤيد اين، جمله ذيل آيه است كه‏مى‏فرمايد: "و كل اتوه داخرين"يعنى همگى با ذلت و خوارى بدانجا مى‏آيند، چون مراد از"اتوه - مى‏آيند آن را"حضورشان نزد خداى سبحان است و نيز مؤيد ديگر آن استثناى"من‏شاء الله - هر كس را كه خدا بخواهد"، از حكم فزع است، كه بعد از آن جمله"و هم من فزع‏يومئذ امنون"، را در باره نيكوكاران آورده و همين خود دلالت مى‏كند بر اينكه فزع مذكور همان‏فزع در نفخه دوم است. 

بعضى (3) ديگر گفته‏اند: مراد از آن، نفخه اول است كه با آن همه زندگان مى‏ميرند، به دليل اينكه در جاى ديگر فرمود، "و نفخ فى الصور فصعق من فى السموات و من فى الارض‏الا من شاء الله ثم نفخ فيه اخرى فاذا هم قيام ينظرون" (4) چون" صعقه"، در اين آيه همان فزع‏در آن آيه است، كه در هر دو آيه، نتيجه نفخه اولى گرفته شده و بنا بر اين، مراد از جمله" كل‏اتوه داخرين"رجوعشان به سوى خدا به سبب مردن مى‏باشد. 

و بعيد نيست كه مراد نفخ در صور، در اين صورت مطلق نفخ باشد، چه آن نفخى كه‏با آن مى‏ميرند و يا آن نفخى كه با آن زنده مى‏شوند، براى اينكه، نفخه هر چه باشد ازمختصات قيامت است و اينكه بعضى در فزع و بعضى در ايمنى هستند و نيز كوهها به راه‏مى‏افتند، همه از خواص نفخه اول باشد و اينكه مردم با خوارى نزد خدا مى‏شوند، از خواص‏نفخه دوم باشد، كه بنا بر اين احتمال، اشكالى كه چه بسا ممكن است‏بر هر دو وجه سابق‏بشود دفع مى‏گردد. 

خداى تعالى از حكم فزع عمومى كه شامل همه موجودات آسمانها و زمين است‏جمعى از بندگان خود را استثناء كرده و به زودى گفتارى پيرامون اين استثناء خواهد آمد، آنجا كه در باره جمله"و هم من فزع يومئذ امنون"بحث‏خواهيم كرد. 

و ظاهرا مراد از جمله"و كل اتوه داخرين"رجوع تمامى موجودات عاقل در آسمانها وزمين است، حتى آنهايى كه از حكم فزع استثناء شده‏اند(چه آنها و چه اينها)همه نزدپروردگار متعال حاضر مى‏شوند و آيه شريفه"فانهم لمحضرون الا عباد الله المخلصين" هم‏با اين گفتار ما منافات ندارد و نمى‏خواهد غير اين را بگويد، چون مراد از حضور در آن، مطلق‏حضور و رجوع به خدا نيست، بلكه مراد از آن حضور در موقف حساب و سؤال است، ممكن‏است همه به سوى خدا برگردند و حتى استثناء شدگان نيز برگردند و نيز بندگان مخلص خدابرگردند، و ليكن بندگان مخلص در موطن جمع حاضر نشوند، نه اينكه بعث و رجوع نداشته‏باشند، پس آيات قيامت نص صريحند بر اينكه بعث‏شامل همه خلائق مى‏شود و احدى از آن‏مستثنا نيست. 

و اگر دخور و ذلت را به اولياى خداى تعالى هم نسبت داده، منافاتى با عزت آنان نزدخدا ندارد، چون عزت و غناى بنده نزد خدا ذلت و فقر او است در نزد خودش، بله ذلت‏دشمنان خدا در قبال عزت كاذبه‏اى كه براى خود قائل بودند، ذلت واقعى و خوارى حقيقى‏است. 

پى‏نوشتها: 

(1)مفردات راغب، ماده"فزع". 

(2)روح المعانى، ج 20، ص 30. 

(3)روح المعانى، ج 20، ص 31. 

(4)در صور دميده مى‏شود، پس مى‏ميرند همه كسانى كه در آسمانها و زمينند، مگر آن كس كه‏خدا بخواهد، پس آنگاه بارى ديگر در آن دميده مى‏شود، كه ناگهان همه به حال ايستاده، زنده مى‏شوند، كه دارند تماشا مى‏كنند.سوره زمر، آيه 68. 

ترجمه تفسير الميزان جلد 15 صفحه 572 علامه طباطبايى رضوان الله تعالى عليه 

نفخ صور چند بار انجام مى‏شود؟ 
كتاب: ترجمه الميزان، ج 17، ص 443
نويسنده: علامه طباطبايى 
مقدمه: 
يكى از وقايع روز قيامت نفخ صور است كه در آيات به آن اشاره شده است اما راجع به اينكه چند بار «نفخ صور» انجام مى‏پذيرد نظريات مختلفى است كه در اين مقاله، اين موضوع بررسى شده است. 

"و نفخ فى الصور فصعق من فى السموات و من فى الأرض الا من شاء الله..." 

ظاهر آنچه در كلام خداى تعا