ودت امروز حسابگر خود باشى» . 

اين دو آيه از نحوه تشكيل پرونده و چگونگى ارائه آن در روز قيامت سخن مى‏گويد. 

اين پرونده، يا نامه اعمال آنچنان روشن و واضح تنظيم شده كه شخص خود مى‏تواند با ديدن محتواى آن درباره خود قضاوت كند (چنانكه اجمالا اشاره شد) . 

در سوره الحاقه آيات 18 ـ 37 چنين مى‏خوانيم: 

«آن روز كه در معرض حساب حاضر شويد، هيچ چيز از شما مخفى و پنهان نخواهد ماند. اما كسى كه نامه عملش را بدست راستش دهند، (با كمال خرسندى و نشاط) مى‏گويد: بيائيد كتاب و نامه عمل مرا بخوانيد. 

من فكر مى‏كردم و عقيده داشتم كه روزى براى حساب حاضر خواهم شد، چنين شخصى داراى زندگى خوش و راضى خواهد بود، در بهشتى عاليرتبه، بهشتى كه ميوه‏هايش نزديك و همواره در دسترس مى‏باشد (قرار خواهد گرفت) . 

(به آنها خطاب مى‏شود) بخوريد و بياشاميد، برشما گوارا باد، اين پاداش اعمالى است كه در دنيا تهيه كرده و از پيش فرستاده‏ايد. 

اما كسى كه نامه اعمالش را به دست چپش دهند (سخت ناراحت مى‏شود) مى‏گويد: كاش اين نامه و پرونده عمل به دست نمى‏رسد، و هرگز از حساب اعمالم مطلع نميشدم. كاش مرگ فرا مى‏رسيد و كار مرا تمام مى‏كرد. 

(آه) اموال و ثروتم امروز مرا بى‏نياز نساخت، همه قدرت، حشمت و جاه و جلالم از دست رفت . (در اينجا است كه ندا مى‏رسد) او را بگيريد و در غل و زنجير قرار دهيد، سپس به جهنم در افكنديد، و پس از آن او را به زنجيرى كه طولش هفتاد ذراع است دركشيد كه او به خداوند على عظيم ايمان نياورد. او (مردم را) بر اطعام فقرا، و مساكين تشويق نكرد، بنابراين امروز دراينجا دوست و خويشاوندى كه به دادش برسند ندارد، و غذائى جز غسلين (چرك و كثافت بدن دوزخيان) نخواهد داشت. و اين غذا را تنها خطا كاران و اهل معاصى مى‏خورند) . 

بر اساس اين آيات پرونده اعمال افراد به دستشان داده مى‏شود، بعضى به دست راست و بعضى بدست چپ و محتواى پرونده عمل چنان است كه همه مى‏توانند بخوانند و بدانند، تفاوتى بين باسواد و بيسواد نيست. 

قضاوت بين اين دو دسته نيز تفاوت دارد بر اساس آيات رسيده در سوره انشقاق كسانى كه نامه عملشان در دست راستشان قرار دارد حسابشان سريعتر انجام ميشود. 

در آيات 7 ـ 14 اين سوره مى‏خوانيم: 

«اما كسى كه نامه عملش را بدست راستش دهند، حسابش به زودى و آسان رسيدگى ميشود و به سوى اهل خويش با مسرت و شادى باز مى‏گردد. 

و اما كسى كه نامه عملش را از پشت سرش به (دست چپش) دهند، به زودى مرگ خود را فرا مى‏خواند (آه و ناله سر مى‏دهد) و به آتش جهنم خواهد افتاد. او در ميان كسانش مسرور و مغرور بود، (و از رسيدن چنين روزى غافل)، او گمان مى‏كرد كه هرگز بازگشتى و حيات مجددى وجود نخواهد داشت (ولى اينطور نيست) پروردگارش از اوضاع و احوال او كاملا آگاه است» . 

رابطه اعمال و امام 
از تعدادى آيات قرآن برمى‏آيد كه نامه عمل انسان با يك ويژگى خاص نيز همراه است و آن اينكه عمل مى‏بايست بر اساس دستورات و فرمانهاى پيشوا و امام شخص صورت گرفته باشد. 

در سوره اسراء آيه 71 مى‏خوانيم: 

يوم ندعوا كل اناس بامامهم فمن اوتى كتابه بيمينه فاولئك يقرؤن كتابهم و لايظلمون فتيلا . 

و من كان فى هذه اعمى فهو فى الاخرة اعمى و اضل سبيلا. 

در آيه نخست به مسأله امامت و نقش آن در سرنوشت انسانها پرداخته مى‏فرمايد: 

«روز قيامت هر گروهى را با امام و رهبرشان مى‏خوانيم» . 

هر كس پيشوايى هر امامى را پذيرفته با او در محكمه حضور مى‏يابد تا معلوم گردد پيشوا دستور را رسانده و پيرو او عمل كرده يا خير؟ 

خلاصه اينكه پيوند امامت و پيروى در اين جهان، به طور كامل در آن جهان منعكس ميشود. و بر اساس آن گروه نجات و گروه اهل عذاب مشخص مى‏گردند. 

لذا بدنبال آيه نخست مى‏فرمايد: «كسانى كه نامه عملشان به دست راستشان داده مى‏شود آنها با سرافرازى و افتخار و خوشحالى و سرور نامه اعمالشان را مى‏خوانند، و كوچكترين ظلم و ستمى برآنها روا داشته نمى‏شود» . 

و اما وضع گروه دوم كه امامت و رهبرى حقيقى را نپذيرفته از فرمانهاى او سرپيچيده و پيروى امام غير مبعوث از جانب خدا را پذيرفته‏اند، قرآن چنين بازگو مى‏كند: 

«و اما كسانى كه در اين جهان كوردل بودند، آنها در سراى آخرت نيز نابينا خواهند بود» . 

و بدين ترتيب معلوم مى‏شود كه محتواى نامه اعمال حتما در رابطه با مسأله امامت خواهد بود. 

نامه اعمال امت 
از آيات قرآن استفاده ميشود همانطور كه افراد به تنهايى داراى نامه عمل هستند به طور گروهى و جمعى نيز داراى نامه عمل جداگانه‏اى هستند تا روشن گردد آنها در كارهاى جمعى و گروهى وظيفه را بخوبى انجام داده‏اند يا خير. 

در سوره جاثيه آيات 29 28 مى‏خوانيم: 

«در قيامت مى‏بينى كه هر امتى براى محاسبه و محاكمه گرد هم آمده و زانو زده‏اند. هر امتى به كتاب گروهى و جميعش خوانده مى‏شود و خطاب مى‏رسد، در اين روز طبق عملتان جزا داده مى‏شويد. 

اين كتاب ما است كه براستى با شما امت سخن مى‏گويد و حقايق را آشكار مى‏سازد كه ما در دنيا از تمام كارهاى فكرى و جسمى شما نسخه بردارى نموده‏ايم.»

از آنچه در پيش نسبت به گواهى انبياء و حضور امام و رهبر با افراد در دادگاه و نامه عمل جمعى گفتيم روشن مى‏گردد كه عمل جمعى انسانها جداگانه مورد حساب قرار مى‏گيرد. 

خداوند همه ما را از كسانى قرار دهد كه نامه اعمالشان در دست راستشان قرار داده مى‏شود . و به خوبى به دستورات امام و پيشوايشان عمل كرده و هيچ كوتاهى نه در عمل فردى و نه جمعى نداشته‏اند. 
گواهان قيامت 
كتاب: معاد و جهان پس از مرگ، ص 253
نويسنده: آيت الله مكارم شيرازى 
رستاخيز دادگاه عظيمى است كه همه بدون استثناء در برابر آن حاضر و محاكمه مى‏شوند، ولى همانطور كه گفته‏ايم اساسا الفاظ ما از روز نخست براى زندگى روزانه ما «ابداع» شده است لذا به محض اينكه از دايره زندگى روز مره گام بيرون بگذاريم، حرف زدن براى ما جدا مشكل مى‏شود، چون الفاظى براى بيان مفاهيمى كه با آن سرو كار پيدا مى‏كنيم نمى‏يابيم! 

مخصوصا در مورد زندگى در جهان ديگر، جهانى كه همه چيز آن تقريبا با اين جهان متفاوت است، جهانى كه در سطحى بسيار بالاتر از اين جهان، و زندگى ملالت بارش، قرار دارد. 

درست به اين مى‏ماند كه دو بچه دو قلو هنگامى كه در شكم مادر هستند فرضا براى درد دل با يكديگر و رفع نيازمنديهاى خود الفاظى وضع كننده بديهى است هنگامى كه متولد مى‏شوند و انواع منظره‏ها، صحنه‏ها، موجودات، پديده‏ها، و افراد و اشخاص را مى‏بينند درست مانند دو نفر گنگ ناچارند با حركت دست و چشم و سر مقاصد خود را به يكديگر تفهيم كنند، زيرا لغت نامه دوران جنين آنها شايد بيش از ده لغت نداشته باشد، در حالى كه جهان وسيع كنونى نياز به دهها هزار لغت دارد تا بتوان مطالب‏مربوط به آن را بازگو كرد! 

وسعت عالم بعد از مرگ، نسبت به اين جهانى كه در آن زندگى مى‏كنيم، همانند وسعت اين جهان است نسبت به عالم جنين، و به اين ترتيب جاى تعجب ن