ى ما وجود دارد، و حتى با تغيير سلولها و عوض شدن آنها باز اين آثار به سلولهاى آينده انتقال مى‏يابند، بطورى كه اگر يك دستگاه فوق العاده دقيق باشد و روى خون يا سلولهاى بدن ما را بررسى كند، ممكن است تمام غذاهايى را كه از آغاز تاكنون خورده‏ايم حتى با قيد تاريخ! بازگو كند. 

همچنين هر يك از اعمال ما انعكاس و بازتابى در روح و جسم ما دارد: يك دروغ، يك خيانت، يك تجاوز به حق ديگران، يك ضربه سيلى به صورت بى‏گناه، يك شهادت و گواهى ظالمانه همه نقشى در روح و جسم ما مى‏گذارند و خطوطى ترسيم مى‏كنند كه خواندن اين خطوط در دادگاه قيامت كه عالم ظهور و بروز است كاملا آسان مى‏باشد، اينها همه گواهان و شهودان دادگاهند . 

و راستى اگر جامعه‏اى توجه و ايمان به چنين واقعيتى داشته باشد چقدر مراقب اعمال و رفتار خويش خواهد بود؟ و اين ايمان مذهبى به رستاخيزى اين چنين، چه اثر تربيتى عظيم و فوق العاده‏اى خواهد داشت! 

ب ـ حساب و كتاب در آن دادگاه 
از آنچه در بالا گفته شد به خوبى معلوم مى‏شود كه مسأله پرونده و نامه اعمال و محاسبه در محكمه رستاخيز نيز شكل تازه‏اى به خود مى‏گيرد. 

سر تا پاى مجرمان و نيكوكاران پرونده است، زمينى كه روى آن زندگى داشته، در و ديوارهاى خانه‏اى كه در آن مسكن كرده بود، هر كدام‏پرونده‏اى مى‏باشد و مسلما نامه عملى كه به دست راست نيكوكاران و به دست چپ بدكاران داده مى‏شود و آيات قرآن مى‏گويد آنها قادر به انكار محتويات آن نيستند نوعى از اين پرونده‏هاى اثرى است كه شايد تصور آن هم امروز و براى ما مشكل باشد. 

و از اينجا مشكل ديگرى براى ما حل مى‏شود كه چگونه قرآن مى‏گويد: «و الله سريع الحساب، خداوند به سرعت حساب خلايق را مى‏رسد» . (7) 

زيرا حساب همه در آنجا روشن است، اين حساب مجموعه اثرات اعمال نيك و بدى است كه در وجود هر كس متراكم شده، و همواره نتيجه آن معلوم و مشخص مى‏باشد. 

گاهى براى نزديك ساختن اين حقيقت به ذهن، به يك مثال ساده و شايد از جهاتى دور از مقصود متوسل مى‏شويم و مى‏گوئيم اتومبيلهاى معمولى ممكن است در طول عمر خود راههاى زيادى در جاده‏هاى مختلف را پيموده باشند و بدون آنكه حتى راننده آن بخاطر داشته باشد تا چه رسد كه بتواند به حساب آنها برسد ولى هر لحظه اراده كنيم با يك نگاه به يك كيلومتر شمار آن، مى‏توانيم مقدارى راهى را كه پيموده دقيقا تعيين نمائيم كه اين نيز يك گواه اثرى است، چون پيوند سيم كيلومتر شمار با دستگاههاى حركت ماشين دائما روى آن اثر گذارده و آن را به حركت در مى‏آورد. 

در محاسبه‏هاى معمولى اشتباه وجود دارد، حساب با انگشت با اعداد با چتكه و حتى با مغزهاى الكترونيكى، اما يك نوع حساب در اين جهان داريم كه در آن اشتباه نيست، مثلا كنده‏هاى درختان هر سال قشرى بر خود مى‏افزايند كه روشنگر سن آنهاست، همچنين طبقات يخ، اين حسابى است‏كه در آن اشتباه وجود ندارد و هميشه «سر جمع» آن حاضر است، محاسبه قيامت نوع عاليتر اين گونه حساب مى‏باشد. 

پى‏نوشت‏ها: 

1ـ سوره يونس (10) آيه .61

2ـ سوره نساء (4) آيه .41

3ـ سوره نور (24) آيه .24

4ـ سوره فصلت (41) آيه .21

5ـ سوره زلزلة (99) آيات 4 و .5

6ـ سوره ق (50) آيه .21

7ـ سوره بقره (2) آيه .202
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:406.txt">تجسم و جاودانگى اعمال و مكتسبات انسان </a><a class="text" href="w:text:407.txt">جزاى فردا شكل واقعى اعمال ما است </a></body></html>تجسم و جاودانگى اعمال و مكتسبات انسان
از قرآن كريم و اخبار و روايات پيشوايان دينى چنين استنباط مى‏شودكه نه تنها انسان باقى است و جاويد مى‏ماند، اعمال و آثار انسان نيز به نحوى ضبط و نگهدارى مى‏شود و ازبين نمى‏رود و انسان در نشئه قيامت تمام اعمال و آثار گذشته خود را «مصور» و «مجسم‏» مى‏بيند و مشاهده مى‏كند.اعمال‏و آثار خوب با صورتهاى بسيار زيبا و جالب و لذت بخش تجسم مى‏يابند و به صورت كانون لذت و بهجت در مى‏آيند،و اما آثار بد انسان با صورتهاى بسيار زشت و وحشت‏زا و مهيب و موذى تجسم مى‏يابند و به صورت كانون درد و رنج و عذاب در مى‏آيند (1) .

در اينجا به ذكر سه آيه از قرآن‏مجيد و دو حديث از رسول اكرم(ص)اكتفا مى‏كنيم.اما آيات: 1.يوم تجد كل نفس ما عملت من خير محضرا وما عملت من سوء، تود لو ان بينها و بينه امدا بعيدا (2) .

روزى كه انسان هر كار نيك خويش را حاضر شده‏مى‏بيند و همچنين هر كار بد خود را، و دوست مى‏دارد كه اى كاش ميان او و كار بدش فاصله زيادى مى‏بود.

اين آيه صراحت دارد كه انسان عين اين كارهاى نيك خويش‏را به صورت مطلوب و محبوب مى‏بيند و عين كارهاى بد خويش را مصور شده به صورتهايى مى‏بيند كه‏سخت از آنها نفرت و وحشت پيدا مى‏كند و دوست مى‏دارد از آنها فرار كند يا آنها را ازاو دور كنند اما آنجا جاى فرار و يا جدا كردن عمل انسان از انسان نيست،

.............................................................. 1.راجع به اينكه نعيم و جحيم اخروى‏چيزى جز صور ملكوتى اعمال نيست رجوع شود به كتاب عدل الهى، بحث معاد. 2.آل عمران/30.

صفحه : 522
صورت تجسم يافته حاضر شده عمل انسان در آن‏جهان به منزله جزئى از وجود انسان است و جدا شدنى نيست.

2.و وجدوا ما عملوا حاضرا (1) .

هرعملى كه در دنيا انجام داده‏اند در آنجا حاضر مى‏بينند.

مفاد اين آيه عينا مفاد آيه پيشين است.

3.يومئذ يصدر الناس‏اشتاتا ليروا اعمالهم.فمن يعمل مثقال ذرة خيرا يره.

و من يعمل مثقال ذرة شرا يره (2) .

دراين روز مردم بيرون مى‏آيند براى آنكه(در نمايشگاه عمل)اعمالشان‏به آنها ارائه شود.پس هر كس به وزن يك ذره كار خير انجام دهد آن را در قيامت مى‏بيندو هر كس كه به وزن يك ذره كار بد انجام دهد نيز آن را در آنجا مى‏بيند.

انسان باقى و جاويد است.اعمال و آثار انسان نيز باقى و مضبوط‏و جاويد است و انسان در جهان ديگر با اعمال و اخلاق و مكتسبات خود در اين دنيا زندگى مى‏كند.

اين مكتسبات و اعمال، سرمايه‏هاى خوب و يا بدو مصاحبان نيك يا زشت هميشگى انسان در جهان جاويد است.

اما حديثها: 1.گروهى از مسلمانان از راه دور به حضوررسول خدا مشرف شده بودند، ضمن سخنان خود از ايشان تقاضاى يك سلسله اندرز كردند.رسول اكرم چند جمله فرمود كه يكى از آنها اين است: «از هم اكنون رفيقان و مصاحبان و معاشران‏خوبى براى خود در جهان ديگر انتخاب كنيد كه در آن جهان، همراه و مصاحب زنده هر كس همانا اعمال و رفتارهاى تجسم يافته خود اوست.»(3) 

.............................................................. 1.كهف/49. 2.زلزال/6 - 8. 3.[در نسخه دستنويس استاد شهيد كه براى چاپ‏داده بودند، در اينجا تذكر داده شد كه گويا حديث‏يا حديثهاى ديگرى كه مورد نظر بوده فراموش‏شده و در ذيل عنوان «حديثها» فقط يك حديث آمده است.استاد اين تذكر را بجا دانستند و بقيه مطلب را به پشت‏صفحه(نسخه خطى)ارجاع دادند، ولى افسوس كه منافقان تحمل وجود او را نداشتند.]

صفحه : 523
انسان مؤمن به حيات جاويدان، همواره كمال دقت را در انديشه‏هاو خلق و خوى‏ها و اعمال و رفتار خويش به كا