‏» (60)

لذا سپاس گزارده گوئيم:

«الحمد لله الذي جعلنا من المتمسكين بولاية علي بن ابي طالب و اولاده المعصومين.»

«و الحمد لله الذي هدانا لهذا و ما كنا لنهتدي لو لا ان هدانا الله.»

ختامه مسك:

در پايان سخن،از سه دانشمند بزرگ اسلامى ياد كرده گويم:

«تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل.»

1-ابن ابى الحديد معتزلى (در شرح نهج البلاغة) گويد:

يكى از القاب امام على عليه السلام كه در عهد رسول خدا صلى الله عليه و آله معروف بود،لقب‏«امير المؤمنين‏»بود و بزرگان صحابه و مهاجرين،او را به اين عنوان،خطاب مى‏كردند.

2-«فخر رازى‏»در«نهاية العقول‏»گويد:رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «سلموا على علي بامرة المؤمنين‏»و منه سمي‏«امير المؤمنين‏»و نيز:

«امرنا صلى الله عليه و آله و سلم على علي بامير المؤمنين.»

3-پروفسور عباس العقاد (در عبقرية الامام-فصل دهم)

گويد:

على عليه السلام كسى است كه متجاوز از هزار و سيصد سال،ميليونها نفوس درباره او به بحث و تحقيق و مطالعه پرداخته‏اند و او را«نمونه كامل و اعلاى بشر»دانسته و مصداق منحصر به فرد«انسان كامل‏»شناخته‏اند (61) .

تذكر:ما به يارى خداوند بزرگ،نظرات ديگران را درباره امير مؤمنان عليه السلام به زودى در اختيار مشتاقان مكتب قرار خواهيم داد.

مآخذى كه مكرر در اين مقاله استفاده شده است:

(اختصارى)

الامام على (ترجمه) جورج جرداق-چاپ فراهانى-تهران-1344. (الامام)

عبقرية الامام (ترجمه) استاد عباس العقاد،نشر مجله ماه نو چاپ دوم. (عبقرية)

تحقيقى كوتاه درباره شيعه-يحيى نورى-چاپ فراهانى تهران/1346. (تحقيقى در شيعه)

حق اليقين-علام سيد عبد الله شبر-چاپ نجف-مطبعة حيدرية. (حق اليقين شبر)

علي و السنة-سيد هاشم بحرانى-تحقيق علامه شيخ نجم الدين عسكرى-نجف-النجاح. (على و السنة)

كتاب الخلافة-مدنى كاشانى-چاپ ادبيه-تهران (الخلافه)

نقض الوشيعه-علامه سيد محسن امين-چاپ اول-1370 ه بيروت. (نقض الوشيعه)

الغدير-علامه شيخ عبد الحسين امينى-چاپ نجف-1364. (الغدير)

حساسترين فراز تاريخ يا داستان غدير-دبيران مشهد-چاپ دوم-چاپ طوس. (داستان غدير)

المراجعات (متن) علامه سيد عبد الحسين شرف الدين موسوى چاپ ششم-نجف.
(المراجعات) الامة و الامامة (ترجمه) علامه سيد هبة الدين شهرستانى چاپ تهران 1326. (امت و امامت)

(ساير مآخذ و بخصوص مداركى كه بيان بزرگان غير اسلامى و يا غير شيعه را در فضيلت على عليه السلام حاكى است،به خاطر رعايت اختصار نياورديم.)

پى‏نوشتها:‌

1.آشنائى روان آدمى با خدا و انبيا و اوليا و حقايق،در عوالم ذر.
2. و نفس و ما سويها×فالهمها فجورها و تقويها (شمس:7 و 8) .
3.روانشناسى-دكتر سياسى (بحث:تمايلات) .
4.به كتاب‏«تاريخ مختصر اديان-فليسين شاله‏»485 تا 487 و كتاب‏«سه مقاله‏»1 تا 26 (چاپ
شركت انتشار) مراجعه شود.
5.«من استوى يوماه فهو مغبون‏» (سخنان امام كاظم عليه السلام:21) «توقف در ترقى به
منزله تنزل است‏» (راه خوشبختى-دكتر پوشه) .
6. الله اعلم حيث‏يجعل رسالته (انعام:124) .
7.خطبه 90 (نهج البلاغه) .
8.از اولين روز تشريع نماز (يعنى روز دوم بعثت) با پيغمبر به عبادت پرداخت. (گفتار
ماه-سال سوم-137،تاريخ يعقوبى-ج 1 ص 378) .
9.علي و القرآن-مغنيه/81.
10.احقاق الحق-ج 4 ص 4 تا 10 (بيش از 300 سند) .
11.عبقرية الامام-فصل دهم.
12.شعراء:214.
13.همانا اين (على عليه السلام) برادر من و وصى من و جانشين من در ميان شما است،همه
به سخن او گوش فرا دهيد و از او فرمانبردارى كنيد.
14.يكايك اسناد اين حديث را در كتاب:تحقيقى در شيعه-47/48 (25 سند) ،حق اليقين
شبر-ج 1 ص 207 (5 سند) ،حياة محمد-دكتر هيكل-چاپ اول ص 140 ملاحظه كنيد.
15.حجر:94.
16.مظاهر محمدى-توفيق الحكيم مورخ نامى مصر-ص 28.
17.در كتاب‏«علي و السنة‏»ص 58/68 نيز اسنادى ياد كرده است (5 سند) و در احقاق
الحق-ج 4-352/384/385 (5 سند) .
18.تا برخى نگويند كه شيعيان،بيهوده،افتراى غصب خلافت‏بر ابوبكر و ديگران مى‏نهند،در
حاليكه على عليه السلام خود چنين خواسته و ادعائى نداشت. (به عبقرية الامام-ترجمه-214
نيز مراجعه شود) .
19.به رساله‏«حديث الثقلين‏» (به نقل از 200 دانشمند و 300 صحابى و 100 سند ديگر جمعا
600 سند) و كتاب‏«تحقيقى در شيعه‏»ص 28 تا 32 و اسناد مذكور از اهل تسنن در آن مراجعه
شود (بيش از 50 سند) و نيز احقاق الحق،ج 4،ص 436 تا 443 (12 سند) .
20.مائده:67.
21.اسناد اهل تسنن را كه حاكى از نزول اين آيه در واقعه غدير و براى ولايت على عليه السلام
است،در كتاب‏«تحقيقى در شيعه/71» (14) سند و المراجعات-حاشيه/207 ملاحظه كنيد (6
سند) .
22.به حاشيه شماره 17 (اسناد حديث ثقلين) مراجعه شود.
23.نمونه‏اى از اسناد اين حديث را به بيان اهل تسنن در كتاب (تحقيقى در شيعه 73-74
حاشيه) ملاحظه كنيد (30 سند) .
24.السيرة الحلبية/ج 3 ص 283-سيره احمد زينى دحلان ج 3 ص 3.
25.اسناد آن را در كتب اهل تسنن، (تحقيق در شيعه ص 75 حاشيه) معرفى ميكند (11 سند)
.و نيز در«الامام على-ج 1/87 به نقل از تفسير فخر رازى‏»و در«علي و السنة‏»حاشيه ص 84
(بيش از 10 سند) .ابو بكر هم،بارى‏«بخ بخ لك يا ابا الحسن و اين مثلك‏»پيش از اين گفته بود
(احقاق الحق-ج 4-403) .
26.نمى‏دانم چرا اين‏«ولايت‏»بر آن همه عرب تازه مسلمان،پوشيده و مبهم نبود اما بر علماى
بزرگ قرون بعد،مساله‏اى گنگ و غامض گرديد؟!
27.«روز غدير،پيامبر خدا ايشان را در غدير خم ندا كرد و شگفتا،كه چگونه فرستاده خدا
بانگ بر آورده بود (تا همگان بشنوند) .مى‏گفت:سرور و صاحب اختيار شما كيست؟همه با
كمال صراحت گفتند:پروردگار تو صاحب اختيار ما،و تو نيز سرور و سالار مايى و كسى را در
فرمانبردارى خود سركش و نافرمان نديده‏اى.
از آن پس،به على عليه السلام فرمود:بپاخيز،چه،من ترا پس از خود پيشوا و رهبر ايشان
(برگزيدم و بدان) خوشنودم.»
دنباله آنرا هم در كتاب‏«نقض الوشيعة‏»169 و ترجمه‏«الامام على-ج 1/87»ملاحظه كنيد.
28.به نقل از كتاب‏«الولاية فى طرق حديث الغدير»طبرى،الخلافة/9.
29.ترجمه الامام على-ج 1/87-88.
30.به مسند احمد حنبل-ج 4/370 و ج 1/119 مراجعه شود.
31.سند آنرا در الغدير-ج 1/198 ملاحظه كنيد.
32.الغدير-ج 1 ص 198/199،المراجعات/211.
33.المراجعات/211.
34.كامل ابن اثير/حوادث سال 352،معز الدوله در بغداد-ج 8/181.
35.مائده:10.
36.اسنادى از اهل تسنن كه اين آيه را مربوط به روز غدير دانسته،كتاب‏«تحقيقى در
شيعه‏»ص 77 در حاشيه ياد كرده است (11 سند) .
37.حق اليقين شبر/ج 1/205 (5 سند) -تحقيقى در شيعه/78.
38.اصلا كتبى در اثبات تواتر آن نوشته‏اند،از قبيل:«اثبات تواتر حديث غدير-از شمس الدين
محمد جزرى دمشقى شافعى‏» (تحقيقى در شيعه/67) .
39.به كتاب (الصواعق/25،شبهه يازدهم) مراجعه شود.ضمنا براى اطلاع از كتبى كه متن
حديث را ياد كرده و بررسى نموده‏اند به (حق اليقين شبر/ج 1/205 حاشيه) توجه گردد (16
سند) .
40.براى تفصيل بيشتر به الغدير/ج 1 و عبقات الانوار و المراجعات و حق اليقين شبر/ج
1/205-206 مراجعه شود (بيش از 1500 سند) .
41.ترجمه الامة و الامامة-علامه شهرستانى/61.
42.در (داستان غدير/30 تا 34) نام صد نفر از ايشان ياد شده است.
43.«تحقيقى در شيعه‏»/64-65 (بيش 