‌اي را كه براي سلمان فارسي نوشته‌اند دنيا را به چه حيواني تشبيه كرده است؟
اميرالمؤمنين علي ـ عليه السلام ـ دنيا را به «مار» تشبيه مي‌كند.
17. حضرت علي ـ عليه السلام ـ بزدلي و ترسويي اصحاب خود را در جنگ با اهل شام به چه حيواني تشبيه مي‌كند؟
كفتار و سوسمار.
18. نام پرنده‌اي كه اگر دو حرف اول آن را حذف كنيم معناي«شخص» و اگر دو حرف آخر آن را حذف كنيم به معناي«ناشنوايي» است و در خطبه 128 ذكر شده است؟
كركس.
19. نام پرنده‌اي است در خطبه 155 كه اگر حرف اول آن را حذف كنيم به معناي«آشكار كردن» است و اگر حرف اول و دوم آن را حذف كنيم نام يكي از غذاهاي خوردني است كه معمولا در ايام سوگواري پخته مي‌شود، و اگر حرف دوم آن را حذف كنيم نام يكي از شهرهاي استان سيستان و بلوچستان مي‌شود و اگر حرف آخر آن را بيندازيم به معناي«پنهاني» است؟
خفاش.
[1] . خطبه 123.
[2] . خطبه 155.
[3] . خطبه 165 و خطبه 185.
[4] . خطبه 185.
[5] . خطبه 165، شماره 16.
[6] . خطبه 108، شماره 16.
[7] . خطبه 155، شماره 11.
[8] . نامه 68.
[9] . خطبه 68.معماهاي خلفاء
1. «ابو قحافه» لقلب كداميك از خلفا است؟
ابو قحافه لقب«ابوبكر» مي‌باشد.
2. كدام خليفه داماد پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه وآله ـ بود؟
عثمان(خليفه سوم).
حضرت علي ـ عليه السلام ـ در مورد عثمان مي‌فرمايد: «تو از نظر دامادي پيامبر ـ صلي الله عليه وآله ـ به مرحله‌اي رسيدي كه آن دو(ابوبكر و عمر) نرسيدند.»
3. كدام خليفه بود كه به حضرت علي ـ عليه السلام ـ گفت: از مردم براي من مهلت بگير؟
عثمان.
4. كدام خليفه در جنگ با روم و ايران با حضرت علي ـ عليه السلام ـ مشورت كرد؟
خليفه‌اي كه در جنگ با روم و ايران با حضرت علي ـ عليه السلام ـ مشورت كرد، «عمر» بود.
5. حضرت علي ـ عليه السلام ـ كدام خليفه را تشبيه به شتر سوار سركش مي‌كند؟
عمر.
6. حضرت علي ـ عليه السلام ـ كدام خليفه را به شتر پرخور و شكم برآمده تشبيه مي‌كند؟
خليفه سوم(عثمان)
7. حضرت علي ـ عليه السلام ـ نسبت خود را به خلافت به چه چيزي تشبيه مي‌كند؟
حضرت علي ـ عليه السلام ـ نسبت خود را به خلافت، نسبت سنگ وسط آسياب به آسياب تشبيه مي‌كند.
يعني همانطوري كه دوران و گردش آسياب قائم به آن سنگ و ميخ آهني وسط است و بدون آن خاصيت آسيابي ندارد. همچنين خلافت بدست غير من زيان دارد مانند سنگي كه در گوشه‌اي افتاده در زير دست و پاي كفر و ضلالت لگد كوب شده.
8. جمله«لقد تقمصها فلان ...» در خطبه شقشقيه انتقاد به كداميك از خلفا مي‌باشد؟
ابوبكر.
9. حضرت علي ـ عليه السلام ـ دو صفت«خشونت» و«شتابزدگي و اشتباه» را براي كدام يك از خلفا در خطبه شقشقيه ذكر مي‌كند؟
عمر. حضرت علي ـ عليه السلام ـ در صفات عمر خليفه دوم مي‌فرمايد: «فصيرها في حوزه خشناء يغلظ كلمها و يخشن مسها و يكثر العثار فيها و الاعتذار منها».
«ابوبكر زمام خلافت را در اختيار كسي قرار داد كه جوي از خشونت، سختگيري، اشتباه و پوزش طلبي بود.»
[1] . خطبه 164، شماره 3.
[2] . خطبه 164، شماره 3. (عثمان، رقيه و ام كلثوم را كه بنابر مشهور دختران پيغمبر بودند به همسري خود درآورد. ابتدا با رقيه ازدواج كرد بعد از چند مدتي آن مظلومانه وفات نمود. سپس ام كلثوم را بجاي خواهر به تزويج عثمان در آوردند).
[3] . خطبه 164، شماره 11.
[4] . خطبه 3، شماره 7.
[5] . خطبه 3، شماره 10.
[6] . خطبه 3(شقشقيه).
[7] . خطبه 3، شماره 6.معماهاي ضرب‌المثلها
1. مفهوم ضرب‌المثل«حوضي برايشان از آب پر سازم كه تنها خود بتوانم آبش را بكشم» يعني چه و براي چه كساني فرموده است؟
مفهوم ضرب‌المثل اين است كه: «نقشه‌اي براي آنها(طلحه و زبير) طرح كنم كه راه فرار از آن را نداشته باشند.»
اين ضرب‌المثل را براي طلحه و زبير فرموده است كه خواهان خون عثمان بودند و جنگ جمل را به راه انداختند.
2. مفهوم ضرب‌المثل«گوسفند تك رو طعمه گرگ مي‌گردد» يعني چه و به چه مناسبتي حضرت علي ـ عليه السلام ـ ذكر كرده‌اند؟
مفهوم ضرب‌المثل اين است كه: «از تنهايي و پراكندگي بپرهيز كه انسان تنها طعمه شيطان مي‌شود.»
وقتي كه حضرت راجع به اشتباهات خوارج سبك مغز سخن مي‌گفت اين ضرب‌المثل را بيان فرمودند.
3. ضرب‌المثل«خاشاك در چشم و استخوان در گلو» يعني چه، و به چه مناسبت حضرت علي ـ عليه السلام ـ ايراد فرموده‌اند؟
اين ضرب‌المثل را پيرامون غصب خلافت فرموده‌اند كه حضرت علي ـ عليه السلام ـ در مقابل اين غصب صبر و بردباري را پيش گرفتند كه همچون خاري در چشم و استخواني در لگو او را ناراحت مي‌كرد.
4. معناي ضرب‌المثل«ذمه من گرو سخناني است كه مي‌گويم و تمام آنها را ضمانت مي‌كنم» چيست و به چه مناسبتي ايراد شده است؟
منظور و مقصود حضرت علي ـ عليه السلام ـ اين است كه: در راستي گفتارم ترديدي نيست و باطل و نادرستي در آن راه ندارد. اين ضرب‌المثل را آن حضرت هنگامي كه مردم مدينه با او بيعت كردند فرمود.
5. ضرب‌المثل«شيري مي‌خواهند از مادري كه از شيردان باز ايستاده» به چه معنا است و در چه موردي ايراد شده است؟
معناي ضرب‌المثل اين است كه: طلحه و زبير توقع دارند من هم مانند عثمان از مال فقرا و مسلمانان هر چه مي‌خواهند به ايشان بدهم(لكن من چنين نخواهم كرد).
اين ضرب‌المثل را در توبيخ كساني ايراد مي‌كند كه توقعات بي مورد از آن حضرت داشتند.
6. حضرت علي ـ عليه السلام ـ جمله«شما براي تيراندازي نشانه و براي خورنده لقمه و براي حمله كننده شكاريد» را درباره چه كساني فرموده و منظور آن حضرت چه بود؟
درباره اهل بصره. منظور آن حضرت اين است كه: شما بخاطر كم فهمي و ناداني، لشكر بيگانه(اصحاب جمل) را به شهر خود راه داديد كه شما را هدف تير خودشان قرار داده، و اموالتان را خورده و گرفتارتان ساخته‌اند.
7. مفهوم ضرب‌المثل«من بيني و چشم اين كار را زده‌ام»[1] چيست و در چه موردي گفته شده است؟
اين ضرب‌المثل بجاي ضرب‌المثل فارسي است كه مي‌گويند: «من همه طرف اين كار را زيرو رو كرده‌ام» يعني اين كاري كه مي‌خواهم انجام بدهم تصميم نهايي من است. اين ضرب‌المثل را حضرت در مورد جنگ با معاويه بيان داشته است و آن را حتمي مي‌داند.
8. مفهوم ضرب‌المثل«تربت ايديكم» يعني«دستهاي شما به خاك آلوده باد» يعني چه و در مورد چه كساني گفته شده است؟
يعني خداوند شما را به فقر و پريشاني مبتلا سازد و خير و نيكي نبينيد. اين ضرب‌المثل را حضرت علي ـ عليه السلام ـ خطاب به اهل شام فرموده است هنگامي كه در جنگ با اهل شام سستي و سهل انگاري ورزيدند.
[1] . لقد شربت انف هذا الامر و عينه». خطبه 43.
[2] . خطبه 137. شماره 4.
[3] . خطبه 127، شماره 8.
[4] . خطبه 3. شماره 3.
[5] . خطبه 16، شماره 1.
[6] . خطبه 22، شماره 3.
[7] . خطبه 14، شماره 1.معماهاي مختلف

 


1. حضرت علي ـ عليه السلام ـ چه كسي را تشبيه به گاو مي‌كند و علت آن چيست؟
طلحه.
2. «زبير» با حضرت علي ـ عليه السلام ـ چه نسبتي دارد؟
زبير«پسردائي» حضرت علي ـ عليه السلام ـ مي‌باشد.
3. حضرت علي ـ عليه السلام ـ چه كسي را پدر قوچهاي چهارگانه معرفي مي‌كند؟
مروان بن حكم.
4. امام حسن و امام حسين ـ علي