 در قرآن كريم و اخبار و احاديث مربوطه آمده همگى زمينه هاى استحكام و دوام و بقاى خانواده را نويد مى دهد. وقتى در آيه 24 سوره الاسراء از لزوم احترام به پدر و مادر (( (و لا تقل لهما اف و لا تنهر هما))) سخن مى گويد و يا براى حفظ و بقاى نسل توصيه مى شود (( (لا تقتلوا اولادكم من خشبه املاق ))) از ترس تنگدستى فرزندان خود را نابود نسازيد كه هم مبارزه اى است بر عليه رسم زنده بگور كردن دختران در دوران جاهليت و هم اشاره اى است به تحريم سقط جنين (18) خود لزوم تحكيم خانواده را بيان مى كند. اينگونه موارد به كرات در قرآن آمده است .
اگر بتوان دفعاتى را كه برخى از واژه هاى مربوط به خانواده در قرآن تكرار شده ، ضابطه اى بر درجه اهميت مسائل مربوط به خانواده محسوب كرد، نتيجه اين بررسيها با توجه به مصادر و مشتقات در جدول شماره يك به ترتيب دفعات تكرار ملاحظه مى شود.
اما در مورد اهميت خانواده بايد گفت كه :
1. پايه اساسى جامعه و شكل كوچكى از اجتماع است .
2. روش حاكميت ، نظم و تشكيلات جامعه از خانواده سرچشمه مى گيرد.
3. خانواده حافظ ميراث اجتماعى ما از نسلى به نسل بعدى است .
4. هر طفل تدابير اساسى زيستن و حيات اجتماعى را از خانواده فرامى گيرد.
5. كودك مفهوم مسئوليت و تعاون و همكارى با ديگران را در خانواده مى آموزد.
6. يا به مبادى سلوك اجتماعى مفهوم دوستى و تعهد و ايمان آشنا مى گردد. لذا استفاده از واژه هاى قرآنى بسيار مؤ ثر واقع خواهد شد.
جدول فراوانى واژه هاى قرآنى مرتبط با خانواده به ترتيب دفعاتى كه تكرار شده است .

واژه ملاحظه شده 	دفعات تكرار 	واژه ملاحظه شده 	دفعات تكرار
جمع 	535 	   	  
مجرد(عزب ) 	2 	مادر (ام ) 	32
نوزاد(طفل) 	4 	فرزند(ولد) 	38
نسل(ذريه) 	7 	مسكن خانواده(سكني) 	43
مراحل بلوغ فرزند خانواده (بالغ ) 	10 	پدر(اب) 	10
رحم ها (بعضا خويشان خانواده ) (ارحام ) 	13 	زناشوئى (نكاح ) 	112
فرزند دختر (بنت ) 	15 	فرزند پسر (ابن ) 	127
طلاق (طلاق ) 	22 	   	  
در نتيجه :
1. توجه به سنين مختلف و مقتضيات پرورشى موجب شده است كه واژه نوزاد 4 مرتبه و بالغ 10 بار تكرار شود.
2. بيشترين واژه تكرارى در اين مجموعه زناشوئى (112) بوده و فرزند پرورش يافته (پسر) خانواده و نقش پدر و مادر نيز مورد تكرار و تاءكيد است .
3. توجه به مسكن خانواده (43 مورد) و پرورش فرزندان (53 مورد) نيز نسبتا حائز اهميت بوده است .
زن و خانواده در سنت نبوى و امام على (ع )
با توجه به نص صريح اختيار شده از فرمايشات رسول اكرم (ص ) ذيلا مجموعه اى از احاديث منتسب به حضرت رسول اكرم (ص ) در امور مختلف مربوط به خانواده آورده شده است . اين احاديث مربوط به موقعيت زن و فرزند و حقوق آنهاست كه نشان دهنده چگونگى رفتار حضرتش در شئون مختلف زندگى است و بيشتر به لزوم فضائل اخلاقى و انسانى و علاقه بين مرد و زن و خانواده اختصاص يافته است .
اين اخلاقيات اسلامى از گفته ها و عملكرد خانواده عصمت نقل شده و از حضرت رسول (ص ) گردآورى شده كه مسلما خود كمك بزرگى است براى قوام زندگى فردى و اجتماعى كه در هر موقعيت و هر زمانى ملاك رفتار اجتماعى مسلمين در خانواده مى تواند باشد.
احاديث منتسب به حضرت در چند بخش تحت عنوان آشنائى با زندگى ارشادى پيامبر خاتم آورده شده است . سعى عمده بر اين است كه از مراجع و نصوص معتبر مطالبى گردآورى شود. عليهذا اين نوشته ها به عناوينى كه با موضوع زن و خانواده در سنت نبوى مرتبط باشد تقسيم گرديده است . بدين ترتيب مى توان گفت :
1. كسانيكه از اين شيوه تعليماتى فاصله بگيرند نه تنها مسلمان واقعى نمى توانند باشند بلكه در نظم منطقى زندگى پاك باخته خواهند بود.
2. تنظيم برنامه و رعايت اصولى در جهت سامان دادن خانواده خود واجب و مقدس است زيرا كه خانواده خود امانت الهى است .
3. اساس خوشبختى خانواده خود در تاءمين برابرى بين اهل خانه است .
4. برگزارى زندگى زناشوئى موجب رضايت خداوند و اجر فراوان مى شود.
5. خانواده يك مرد مركب از عيال و فرزندان و مادر و پدر نيازمند به رعايت حقوق كامل خود هستند.
6. بالاخره در رابطه با اهميت زناشوئى ، شريك گرفتن ، بناى زندگى با زن صالح ، رسيدگى مشترك به فرزندان ، هماهنگى و توافق زندگى خانوادگى و نقش زن در زندگى و جامعه بسيار اساسى بوده و از نظر رسول اكرم (ص ) مورد توجه بوده است .
آمارى از احاديث و آيات مورد استفاده
بررسى آمارى احاديث معتبر در رابطه با خانواده نشان مى دهد كه :
الف - احاديث مربوط به خانواده در قالب آمار جالب توجه است .
1. ازدواج و همسردارى براى تشكيل خانواده از جمله عمده ترين (12 درصد) مسائل است ولى مهمتر از آن سعى در نگهدارى و بقاء و دوام خانواده است كه بيش از 23 درصد موارد خوش رفتارى با عيال مورد تاءكيد قرار گرفته است .
2. اگر بر رويهم توصيه هاى لازم كه براى بقاء خانواده در نظر گرفته شده و احاديث مربوط به زن كه امانت الهى است (3/12 درصد)، مساوات خانوادگى (6/4 درصد) و خانواده سعادتمند (7/7 درصد) به عنوان توصيه هائى براى بقاء خانواده تلقى شود مى توان گفت اگر چه توصيه براى تشكيل خانواده در اسلام مؤ كد بوده (بيش از 12 درصد) ولى در بررسى انجام شده حدود 6/24 درصد از احاديث مربوط به بقاء خانواده بوده است . به عبارت ديگر از آنجا كه ادامه و نگهدارى حيات خانوادگى به مراتب سخت تر از تشكيل خانواده بوده است احاديث مربوط نيز به نسبت دو برابر اعلام شده است .
ب - آيات مربوط به خانواده در قالب آمار
در اين بررسى زن و مرد به عنوان دو ركن اساسى تشكيل خانواده در نظر گرفته شده و آيات قرآن مورد بررسى قرار گرفته است و از آنجا كه در موارد بسيار به ابعاد مختلف حقوقى زن اشاره گرديده است ، آمارى از آيات مربوط به زن به عنوان مهمترين عامل تشكيل خانواده نيز مورد استفاده قرار گرفته كه به ترتيب فراوانى مطرح گرديده است .
گذشته از اينكه عمدتا آيات مربوط به زن و حقوق وى در 8 سوره قرآن ذكر گرديده ، بررسى آمارى آيات مربوط نكات جالبى را نيز بدست مى دهد.
توصيه آيات قرآن براى ازدواج و تشكيل خانواده سخت مورد تاءكيد قرار گرفته و بيش از 10 درصد موارد بررسى به لزوم برقرارى خانواده پرداخته است در حاليكه با توجه به انواع مشكلاتى كه پس از تشكيل خانواده ممكن است به ظهور برسد به ميزان دو برابر توصيه هاى مربوط به تشكيل خانواده در قرآن براى حفظ حيات زناشوئى تاءكيد گرديده است .
2. اين دسته از آيات قرآنى كه زمينه فرهنگى دوام خانواده را فراهم مى سازد از قبيل اشتراك مسئوليت زن و مرد (8/13 درصد) تساوى حقوق زن و مرد (6/9 درصد) تساوى ولايت زن و مرد (بيش از 5 درصد) احترام به راءى زن (3/4 درصد) مباشرت زن و يا مشكل گشائى زن ، مشورت با زن و غيره كه هر يك به نحوى به دوام خانواده كمك مى رساند آمارگيرى شده و مى توان گفت بر رويهم در اين بررسى اگر 6/10 درصد از توصيه ها در جهت شكل گيرى خانواده در اسلام بوده 69 درصد از اين موارد زمينه سازى لازم براى ادامه حيات خانوادگى مورد توجه قرآن كريم بوده است .
جدول شماره 2 - آمارى از احاديث مورد استفاده

عناوين 	تعداد 	درصد
جم