لبزار از انس در مجمع ).
زنان پيامبر(ص ) سؤ ال كردند مردان اغلب با جهاد فضيلت الهى يافتند كار ما براى جهاد در راه خدا كدام است ؟ حضرت فرمودند: زحمت هر يك از شما در خانه اش موجب درك صواب جهاد در راه خدا مى شود.
11. (( دينار انفقته فى سبيل الله ، و دينار انفقته فى رقبته و دينار تصدقت به على مسكين و دينار انفقته على اهلك اعظمها اجرا الذى انفقته على اهلك )) (روايت مسلم ).
اگر پولى را در راه خدا خرج كنيد و يا براى بنده خريدن و آزاد كردنش مصرف كنيد و يا صدقه به درماندگان دهيد و يا اينكه براى خانواده خود خرج كنيد بالاترين صواب و اجر شما وقتى است كه براى خانواده خود بدرستى خرج مى كنيد.
12.(( اول مايوضع فى ميزان العبد نفقته على اهله )) (روايت الطيرانى از جابر در الاوسط).
اولين مسئله اى كه ميزان و زمينه سنجش بندگى خدا قرار مى گيرد كيفيت تاءمين خرج خانواده است .
13. (( قال : من صبر على سوء خلق امراته اعطاء الله من الاجر مثلما اعطى ايوب على بلائه و من صبرت على سوء خلق زوجها اعطاها الله مثل آسية امراه فرعون )) (روايت از محمد از جميل بيهم در المراه فى التاريخ و الشريعه )
مردى كه با بد اخلاقى زنش بسازد خداوند به پاداشى كه حضرت ايوب با آن همه بلايا داشته مى رساندش اما زنى كه با بدخلقى شوهرش بسازد خداوند صوابى كه نصيب آسيه زن فرعون كرد به وى عطا خواهد فرمود.
14. مردى به رسول اكرم (ص ) گفت مى خواهم مهاجرت كرده و يا به جهاد بروم تا پاداش الهى را درك كنم . قال رسول الله (ص ) ((فهل من والديك احذحى ؟ قال ((نعم بل كلاهما حى )) فقال افتبتغى الاجر من الله تعالى قال نعم ، قال فارجع الى والديك فاحسن محبتهما)) (روايت مسلم از ابن عمر و بن العاص ).
حضرت فرمودند آيا يكى از والدين تو زنده هستند. گفت بلى ، بلكه هر دوى آنها زنده هستند. حضرت فرمود: آيا طالب پاداش الهى هستى گفت بلى ، حضرت فرمود برگرد به پيش ‍ پدر و مادر و هر قدر مى توانى در جلب محبت آنها تلاش كن .
15. روايت ديگر مسلم از عمرو بن عاص اينست كه حضرت فرمودند:
(برگرد نزد پدر و مادرت و همانطوريكه ناراحتشان كردى بايد بتوانى شادشان كنى ).
د - پاداش خانوادگى
در احاديث ذيل نمونه هائى از بستگى خويشاوندى كه زمينه رستگارى را فراهم مى سازد آورده شده است .
1. (( قال رسول الله (ص ) ان الله تبارك و تعالى لرفع للرجل الدرجة فيقول انى لى هذه ، فيقول بدعاء ولدك .)) (روايت البزار از ابى هريره )
خداوند عظيم الشان مقام آدمى را بالا مى برد گفته شد ما از آنهائيم گفتند بلى به دعاى فرزندت .
2. (( قال رسول الله (ص ) يقول الله بالولدان يوم القيامة ادخلوا الجنة فيقولون يا رب حتى يدخل آباؤ نا و امهاتنا))، فيابون فيقول الله عزوجل ((مالى اراهم مخطئين ؟)) ادخلو الجنة ، فيقولون ((يا رب آباؤ نا)) فيقول ((ادخلو الجنه انتم و آباؤ كم )).(روايت احمد از شرجبيل بن شفعه در رجال الصحيح ).
روز قيامت خداوند متعال به فرزندان مى فرمايد اهل بهشت هستيد بفرمائيد، مى گويند وارد نمى شويم تا اينكه پدر و مادرمان داخل شوند. به هر حال ابا مى كنند. خداوند مى فرمايد مگر نمى بينيد خطاكارند؟ شما وارد شويد. باز هم فرزندان مى گويند خداوندا اولياء ما هستند خداوند مى فرمايد باشد شما و اوليائتان وارد بهشت شويد. گوئى اينكه پدر و مادر در دنيا به نحوى ملكه فرزندان شده كه در آخرت هم به فكر آنها هستند و همين مسئله رحمت واسعه خداوند را موجب مى گردد.
3.(( فاذا وضعت بكل جرعه و بكل مصيبه حسنه ....))
از حضرت رسول اكرم (ص ) سؤ ال شد بشارت مردانه بدهيد، فرمودند چه كسى راضى مى شود بين زن و مرد فرق بگذارد؟
مثلا زنى كه به رضايت از شوهر خود حامله شده كه پاداش او همچون زن روزه دار است كه در راه خدا گام برداشته است . وقتى زايمان مى كند براى هر جرعه شيرى كه كودك مى مكد حسنه و پاداش الهى منظور مى شود. براى هر شبى كه مادر به صبح مى رساند اجر و صواب هفتاد بنده آزاد كردن مى برد. اين روايت الطيرانى از انس در الاوسط و مجمع الزوائد و چند سند ديگر آمده است .
4. (( قال رسول الله (ص ) ان اول من يفتح باب الجنة الا انى ارى امراه تبادرنى ، فاقول لها، مالك و من انت فيقول انا امراة قعدت على ايتام لى )) (روايت ابويعلى از ابى هريره در مسند).
با آنكه من از اولين كسانى هستم كه بهشت را افتتاح مى كنم با اين حال زنانى را مى بينم كه از من پيشى مى جويند. وقتى سؤ ال مى كنم خانم شما كه هستى مى گويد من زنى هستم كه نشستم در خانه و يتيمان را پرورش دادم .
ه‍ - در خانواده مساوات و برابرى بسيار اساسى است
ذيلا به چند نمونه از احاديث مربوط اشاره مى گردد:
1.(( ان المقسطين عندالله على منابرمن نور عن يمين ارحمن الذين يعدلون فى احكامهم و اهليهم و...))
كسانيكه به مساوات عمل مى كنند مقامى رفيع و روشن نزد خداوند دارند مخصوصا كسانيكه در مورد اهل خانه و افراد آن عدالت را رعايت كنند. (روايت مسلم و مغيره از عبداله بن عمر).
2. (( من كانت عنده امراتان ، فلم يعدل بينهما جاء يوم القيامه وشقه ساقطه . ))
كسى كه بين دو زن خود عدالت برقرار نكند روز قيامت نيمى از بدنش جدا مى شود. (روايت ترمذى و الحاكم از ابى هريره ).
3. (( اتقوالله و اعدلوا فى اولادكم .)) (روايت النووى از لقمان بن بشير در رياض الصالحين ).
برقرارى عدالت بين فرزندان خود رعايت تقوى است .
(( قال رسول الله (ص ) الاسويت بينهما (بين اولادكم )))
مردى با پسر و دختر خود نزد پيامبر آمده پسر را روى زانو نشانده و دخترش را روى دست در بغل نشانده بود. حضرت فرمودند هيچ فرقى بين آنها نگذار. (روايت البزار از انس بن مالك ).
و - موقعيت دختران در خانواده اسلامى
دختران را مكدر نسازيد، در رابطه با ارزش گذارى دختران رواياتى بشرح زير بنظر شما مى رسد:
1. (( سواء بين اولادكم فى العطيه لو كنت مفضلا احدا بفضيلت النساء.)) هنگام بخشش بين فرزندان يكسان عمل كنيد، اگر مى توانيد برترى زنان را منظور داريد. (روايت الطبرانى از ابن عباس ).
2. (( من بركه المرئة ابتكارها بالانثى لان الله قال ((يهب لمن يشاء اناثا.)) (روايت ابن مردويه و ابن عساكر از وائله ).
از بركات زن آنست كه اولين فرزندش دختر باشد. زيرا خداوند مى فرمايد هر كه را مى خواهيم موهبت دهيم دختر عطا مى كنيم .
3. (( من كان له ابنه . فادبها فاحسن تاديبها و غذاها فاحسن غذاها اسبغ عليها من النعمه التى اسبغ الله عليه ، كانت له ميمنه و ميسره من النار الى الجنه .)) (روايت الطيرانى از ابن مسعود).
هر كه دخترى داشته و به بهترين ادبها آراسته اش ساخته است به بهترين غذاها تغذيه اش كرده و رنگ و آبى از نعمت الهى به وى برساند، گوئى اينكه تمامى سرزمين (سراسر از راست به چپ ) بهشت و دوزخ را به تصرف خود در مى آورد.
4. (( من خرج الى سوق من اسواق المسلمين ، فاشترى شيئا فحمله الى بيته ، فخص به الاناث دون الذكور، نظر الله اليه ، و من ينظر الله اليه لم يعذبه .)) (روايت از حمزه فتح الله در حقوق النساء فى الاسلام ).
كسى كه به يكى از بازارهاى مسلمين رفته چيزى خريدارى كرده به منزل خود بياورد و فقط بين دخترا