سول اكرم (ص ) وقتى نزد زنان خانه مى رسيد از همه مردم ملايم تر و محرمانه تر، با تبسم و سرور صحبت مى فرمود.
(( كان اذا خلا نسائه الين الناس و اكرم الناس ، ضحاكا، بساما)) (روايت از ابن سعد و ابن عساكر در جامع الصيفى ).
5.(( كان اذا قدم من سفر، تلقى بصبيان ....)) ( روايت ابو داوود و مسلم از عبدالله بن جعفر).
هرگاه رسول اكرم (ص ) آغاز سفر مى كرد پسران خانه اش را جلو مى انداخت كه ارجمند باشند.
6.(( كان يسابقه عايشه بالعدو فسبقه يوما و سبقها فى بعض الايام فقال رسول الله (ص ) ((هذه بتلك )) (روايت باكورة الكلام از حمزه در حقوق زنان اسلام ).
گاهى عايشه با دشمنان مسابقه مى داد روزى عايشه برنده مسابقه شد حضرت رسول (ص ) فرمودند اين شد درست ، اشاره بر اينكه زن مسلمان بايد ساعى باشد. 14 حديث معتبر از رسول اكرم (ص ) در مورد نعمت عيال يا زن صالحه نيز نقل گرديده است .
ى - زنان نيمى از زندگى مردان هستند
رواياتى چند به شرح زير به نظر شما مى رسد كه خود نشان دهنده لزوم فعاليت زنان در جامعه مى باشد.
1.(( انما النساء شقائق الرجال .)) (روايت احمد از عايشه در مسند زنان نيمى از مردان مى باشند).
2. ابويعلى و الطيرانى از ابى هريره روايت كرده اند كه هرگاه رسول اكرم (ص ) عزم سفر مى فرمود بين زنان خويش هم قرعه مى كشيد كه در غزوه بنى المصطلق قرعه بنام عايشه در آمد. اشاره بر اين كه فرقى نمى گذاشتند و زنان را در امور شركت مى دادند.
3. عبدالله عفيفى در كتاب زن عرب در جاهليت و اسلام از قول قيس غفارى مس نويسد روزى رسول اكرم (ص ) بين زنان غفار آمدند كه گفتيم مى خواهيم در اين راه با شما باشيم زيرا كه رسيدن به خيبر (جنگ خيبر) آسانتر است ، حضرت فردى آشنا به جراحى را براى كمك به ما معين و فرمودند خدا به همه شما بركت دهد.
4. حضرت رسول اكرم (ص ) حمنه دختر حجش و زينب دختر مادر مؤ منين را امر باحضار فرموده يكى را براى مرهم گذارى و ديگرى را بر انجام جراحى گماشتند. (روايت از عبدالله عفيفى در كتاب زن عرب در جاهليت و اسلام ).
5. در زمان رسول اكرم (ص ) كعبه دختر سعد اسلامى خيمه اى در مسجد بپا كرده بيماران را در مسجد درمان و زخم بندى مى كردند و سعد بن معاذ هم از جمله كسانى بود كه هنگام جنگ خندق تير خورده و جراحتش در درمانگاه مسجد مداوا مى شده يعنى زنان پابه پاى مردان تلاش مى كردند. (روايت عبدالله عفيفى در كتاب زن عرب در جاهليت و اسلام ).
6. قسطلانى روايت مى كند: ربيع دختر مسعود گفته است ما همراه رسول اكرم (ص ) در غزوه ها جنگ مى كرديم ، آب به مردم مى رسانديم ، به آنها خدمت مى كرديم ، زخميان را مداوا مى كرديم و مصدومين و مقتولين را به مدينه مى برديم .
ك - زن و مرد از ديدگاه رسول اكرم (ص ) و امام على (ع )
بطور كلى بايد گفت در اغلب زمينه ها اسلام بين زن و مرد تساوى قائل بوده است . اين تساوى در مورد قانون و شريعت اسلامى ، قضاوت ، زد و خورد، جهاد، تلاش براى كسب كار، حقوق تعليم و تربيت و مالكيت و ديگر حقوق مدنى محسوس است . حقوق زنان كاملا تضمين شده است . اداى واجب براى زن و مرد يكسان توصيه شده است . در زمان رسول اكرم (ص ) زنان به امور واجبى در صحنه هاى جنگ و دفاع براى حفظ و پاسدارى و فراهم كردن توشه ، ايجاد رابطه با پشت جبهه هاى جنگ ، مداواى مجروحين و بيماران و حتى در موارد نياز در جبهه جنگ شركت مى كرده اند. حضرتش تاءكيد دارد بر اينكه وظائف زنان را بايد به عهده آنها سپرد، كه از آن جمله است شركت دادن آنها در انتخابات اعطاى آزادى براى كسب و كار، بهره گيرى از نشاط زندگى اجتماعى و انجام خدمات اجتماعى و حق انتخاب آزاد براى شوهردارى .(19)
سيماى زن در قرآن
در اين بحث با عنايت به آيات قرآن سعى مى شود سيماى زن كه ركن عمده خانواده است به نحو بسيار فشرده و فهرست وار آورده مى شود.
ضمنا علاقمندان مى توانند با شماره آيه و سوره نامبرده شده در هر قسمت متن آيه مربوط را كه عمدتا در سوره هاى زير بوده است در قرآن ملاحظه فرمايند.
1. سوره البقره
2. سوره النساء الكبرى
3. سوره المائده
4. سوره النور
5. سوره الحزب
6. سوره المجادله
7. سوره الممتحنه
8. سوره التحريم
9. سوره النساء الصغرى مشهور به سوره ((الطلاق )).
بر روى هم مى توان گفت :
1. اختلاف چندانى بين مباحث مربوط به زنان نيست . (در قرآن و احاديث ).
2. قرآن آئينه سيماى زن در اسلام است .
3. قرآن عمدتا در حدود 10 سوره زن را معرفى كرده است .
4. انسانيت بر اساس شركت زن و مرد است . (آيه 1 سوره النساء)
5. شخصيت زن و آزاديش محترم است . (آيه 12 سوره الممتحنه )
6. زن براى انجام معاملات و مسئوليتها مستقل است .(20) (تحريم 10و11 - نساء 124 - آل عمران 195).
7. حق زن در سخنورى و احترام به راءى زن اساسى است (مجادله 1 تا 4).
8. نظر زنان را محترم بشماريم . (اغلب در صدر اسلام چنين بود).
9. حق تفكر و ابتكار عمل به آنها بدهيد. (نساء 20).
10. زن و مرد از حيث ولايت و تفاخر يكسان اند. (نساء 20 - توبه 67، 68، 71، 72).
11. به تصوير قرآن زن خود موهبتى است كه كمتر از مرد نبوده فراستى دارد.
12. در مورد امانت و فراست زن تاءكيد شده . (القصص 26).
13. چاره انديشى زن معروف است . (القصص 9 و 12).
14. دور انديشى و مشكل گشائى زن تاءكيد گرديده است . (النحل 35 تا 37).
15. حسن سياست و مشورت با زن زمينه هائى دارد. (النحل 32 تا 34).
حقوق زن در تشكيل خانواده اساسى است
در اين قسمت به 13 نكته اساسى اشاره شده است .
1. اشتراك زن و مرد در مسئوليت مسلم است . (الزلزله 7 و 8- انجم 36 تا 45 - التحريم 6).
2. حق زن در مصونيتش از نادانى و سنگدلى اساسى است . (الاسراء 72- طه 134 تا 136).
3. حق زن در تمامى تصرفات مسلم است . (النساء21 و 22).
4. حق آزادى براى زن معتبر است . (النساء 4).
5. حق زن براى استفاده از ارث تاءكيد شده است . (نساء 7، 11، 12، 176).
6. حق قرارداد وكالت زنان معتبر است .
7. حق زن در مباشرت عقد ازدواج اساسى است . (الاحزاب 50- بقره 230، 234، 232).
8. سنت نبوى از حيث حقوق زن مؤ يد آيات قرآن است .
9. حق زن براى جهاد مورد تاءكيد است . (توبه 41).
10. مزد اشتغال و حمايت از كار زن غير قابل اجتناب است .
11. قرآن كريم اهل جاهليت را به علت تفاوتى كه بين زن و مرد مى گذاشتند تقبيح فرموده است . (النحل 57، 59، 72).
12. تساوى حقوق زن و مرد در ابعاد مختلف از جمله تساوى خون (مائده 45- بقره 179) تساوى قصاص (بقره 178) تساوى عقوبت دشمن (النساء 92 و 93) تساوى در امور داورى و شهود مربوط (النور 6 تا 9) بسيار چشمگير است .
عقد و ازدواج از نظر قرآن
هفت نكته اساسى در اين مورد به شرح زير است :
1. ازدواج پيمان محكمى براى استقرار زندگى است . (النساء 21).
2. ازدواج اساس بستگى و علاقمندى است . (روم 21- البقره 187).
3. خطبه عقد يك قرارداد شرعى براى حصول موافقت طرفين با چشم و گوش باز است .
4. فسخ خطبه عقد با رعايت شرايط مربوط اساسى بوده و هرگونه نيرنگى در اين رابطه محكوم است . (البقره 236 و 241 و 237).
5. تساوى زن و شوهر در رعايت حقوق مربوط مورد تاءكيد قرار گرفته است .
6. مقصود قرآن در مورد مرتبه مردان نسبت به زنان (وللرجال عليهن درجه ) تقدم مرد و پيشى گرفتن از حيث نفقه ، اداره منزلى كه ايجاد مى كند و لزوم اج