ُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَ غَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ. بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ ما تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شاءَ وَ تَنْسَوْنَ ما تُشْرِكُونَ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِعِبَادِهِ أَيُّهَا الْفُقَرَاءُ إِلَى رَحْمَتِي إِنِّي قَدْ أَلْزَمْتُكُمُ الْحَاجَةَ إِلَيَّ فِي كُلِّ حَالٍ وَ ذِلَّةَ الْعُبُودِيَّةِ فِي كُلِّ وَقْتٍ فَإِلَيَّ فَافْزَعُوا فِي كُلِّ أَمْرٍ تَأْخُذُونَ فِيهِ وَ تَرْجُونَ تَمَامَهُ وَ بُلُوغَ غَايَتِهِ فَإِنِّي إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أُعْطِيَكُمْ لَمْ يَقْدِرْ غَيْرِي عَلَى مَنْعِكُمْ وَ إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَمْنَعَكُمْ لَمْ يَقْدِرْ غَيْرِي عَلَى إِعْطَائِكُمْ فَأَنَا أَحَقُّ مَنْ سُئِلَ وَ أَوْلَى مَنْ تُضُرِّعَ إِلَيْهِ فَقُولُوا عِنْدَ افْتِتَاحِ كُلِّ أَمْرٍ صَغِيرٍ أَوْ عَظِيمٍ- بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ- أَيْ أَسْتَعِينُ عَلَى هَذَا الْأَمْرِ بِاللَّهِ الَّذِي لَا يَحِقُّ الْعِبَادَةُ لِغَيْرِهِ الْمُغِيثِ إِذَا اسْتُغِيثَ الْمُجِيبِ إِذَا دُعِيَ الرَّحْمَنِ الَّذِي يَرْحَمُ بِبَسْطِ الرِّزْقِ عَلَيْنَا الرَّحِيمِ بِنَا فِي أَدْيَانِنَا وَ دُنْيَانَا وَ آخِرَتِنَا خَفَّفَ عَلَيْنَا الدِّينَ وَ جَعَلَهُ سَهْلًا خَفِيفاً وَ هُوَ يَرْحَمُنَا بِتَمَيُّزِنَا مِنْ أَعْدَائِهِ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ حَزَنَهُ أَمْرٌ تَعَاطَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ- وَ هُوَ مُخْلِصٌ لِلَّهِ يُقْبِلُ بِقَلْبِهِ إِلَيْهِ لَمْ يَنْفَكَّ مِنْ إِحْدَى اثْنَتَيْنِ إِمَّا بُلُوغِ حَاجَتِهِ فِي الدُّنْيَا وَ إِمَّا يُعَدُّ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ يُدَّخَرُ لَدَيْهِ- وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَ أَبْقى‏ لِلْمُؤْمِنِينَ

ترجمه :

5. از امام حسن عسكرى (عليه السلام) درباره سخن خداوند پرسيده شده كه فرموده است: به نام خداوند بخشنده مهربان. آن حضرت فرمودند: (الله) يعنى كسى كه تمام بندگان به هنگام نياز و سختى و تمام اميدها به غير از او قطع شده و تمام ابزار به غير او از بين رفته است، به او پناهنده مى‏شوند. (بنده كه) مى‏گويد: (بسم الله) يعنى اين كه از خداوند براى تمام كارهايم كمك مى‏خواهم، همان خدايى كه ستايش فقط مخصوص او است. زمانى كه كسى به هنگام دعا كمك بخواهد و اجابت نمايد، او حمايت مى‏كند و اين معناى همان سخنى است كه روزى شخصى به امام صادق (عليه السلام) عرض كرد: اى فرزند رسول خدا! به من بر خداوند راهنمايى كن كه او چيست؟ زيرا انسان‏هاى مجادله گر بر من هجوم آوردند و سرگردان كردند. آن حضرت فرمودند: اى بنده خدا! آيا سوار بر كشتى شده‏اى؟ عرض كرد: بله. فرمودند: آيا اين جريان به تو روى داده است كه كشتى تو بشكند و ديگر كشتى‏اى نباشد كه تو را نجات دهد و قدرت شنا هم نداشته باشى، و نتوانى نجات پيدا كنى؟ عرض كرد: بله. فرمودند: آيا در آن هنگام در درون خود چيزى را احساس نكردى كه دل تو را محكم مى‏ساخت و نجات مى‏داد؟ عرض كرد: بله. آن حضرت فرمودند: او همان خدايى است كه در جايى كه نجات دهنده‏اى نباشد، او قدرت دارد و در ادامه فرمودند: بعضى از شيعيان (دوستداران) ما به هنگام شروع كارى، نام خداوند را به زبان نمى‏آورند و به همين دليل خداوند آنها را به مشكلى دچار مى‏كند تا نسبت به سپاس گزارى خداود تنبيه شوند و كوتاهى او به خاطر ترك شروع كار با نام خداوند را از بين ببرد. آن حضرت فرمودند: شخصى به نزد امام سجاد (عليه السلام) آمده و عرض كرد: به من درباره تفسير به نام خداوند بخشنده مهربان خبر دهيد؟ آن حضرت فرمودند: پدرم از برادرش و آن حضرت از امام على (عليه السلام) نقل مى‏كنند كه مردى در مقابل آن حضرت ايستاده و عرض كرد: اى امير مؤمنان! به من درباره معناى (به نام خداوند بخشنده مهربان) توضيحى بدهيد؟ آن حضرت فرمودند: اين كه مى‏گويى: (الله) بزرگ‏ترين اسم از اسمامى خداوند است و آن اسمى است كه به غير از خداوند سزاوار نيست كه به كس ديگرى ناميده شود و هيچ مخلوقى به آن ناميده نخواهد شد. آن مرد عرض كرد: پس تفسير (الله) چيست؟ آن حضرت فرمودند: او كسى است كه تمام بندگان به هنگام نياز و سختى و تمام اميدها به غير از او قطع شده و تمام ابزار به غير از او از بين رفته است، و به او پناهنده مى‏شوند، از آن جهت كه هر رئيسى و بزرگى در دنيا اگر چه بى‏نياز و گردن كش باشد، در نيازمندى‏هايى كه قدرت انجام آن را ندارد به خداوند محتاج مى‏باشند و همين طور اين شخص بزرگ هم در برآوردن نياز خود قدرت ندارد. پس به هنگام ضرورت و نيازمندى به سوى خداوند مى‏آيند و زمانى كه نياز او برطرف شد، به شرك خود بر مى‏گردد. مگر سخن خداوند را نشنيده‏اى كه مى‏فرمايد: اى پيامبر! به مردم بگو: اگر عذاب خدا به شما برسد، يا زمان قيامت بيايد، اگر راست مى‏گوييد، غير خدا را صدا بزنيد بلكه تنها او را صدا مى‏زنيد و اگر بخواهيد رنج و سختى را از شما دور مى‏كند و شما آن چه را شريك او قرار داده‏ايد، فراموش خواهيد كرد.(116) و خداوند به بندگان خود فرموده است: اى كسانى كه به رحمت من نياز داريد! شما را به نيازمندى به من در هر حالتى و ذلت بندگى در هر زمانى ملزم ساخته‏ام؛ پس در هر كارى كه مى‏خواهيد انجام دهيد و اميد انجام دادن آن را داريد، به سوى من بياييد، زيرا اگر بخواهم چيزى به شما بدهم كسى غير از من نمى‏تواند آن را منع كند و اگر بخواهم از تو چيزى را منع كنم، كسى به جز من نمى‏تواند آن را به تو بدهد. پس من سزاوارتر هستم به اين كه مورد سؤال واقع شوم و لايق‏تر هستم به اين كه به سوى من گريه و زارى شود. پس به هنگام شروع هر كار كوچك و بزرگى بگوييد: (به نام خداوند بخشنده مهربان) يعنى نسبت به اين كار از خداوند كمك مى‏خواهم،، همان خدايى كه عبادت براى غير او جايز نيست. او كمك دهنده است به هنگامى كه به او پناه برده مى‏شود و اجابت كننده است به هنگامى كه صدا زده شود. (رحمن) كسى است كه روزى بر ما مى‏گستراند، (رحيم) كسى است كه در دين، دنيا و آخرت به ما مهربانى مى‏كند. خداوند، دين را بر ما آسان كرد و آن را ساده قرار داد و با فرق نهادن ميان ما و دشمنان خود نسبت به ما مهربان است. سپس آن حضرت فرمودند: رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) فرموده است: كسى كه كارى او را ناراحت كند و بگويد: (به نام خداوند بخشنده مهربان) در حالى كه با اخلاص نسبت به خداوند و رو به قبله آن را به زبان بياورد، از يكى از اين دو صورت خارج نيست: يا در دنيا به نياز خود مى‏رسد و يا اين كه نزد خداوند به حساب آمده و آن جا ذخيره مى‏شود و آن چه نزد خداوند است براى مؤمنان بهتر و پايدارتر مى‏باشد.فصل يازدهم : در فضيلت خضاب كردن مردان و زنان 
بدانكه مردان راحضاب موى سر و ريش سنت مؤ كد است و زنان را خضاب موى سر ودسـت و پـا سـنـت اسـت و مـردانرا خضاب دست و پا 