نِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَيْمُونٍ الْقَدَّاحِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ ع قَالَ قِيلَ لِعَلِيٍّ ع إِنَّ رَجُلًا يَتَكَلَّمُ فِي الْمَشِيَّةِ فَقَالَ ادْعُهُ لِي قَالَ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ خَلَقَكَ اللَّهُ لِمَا شَاءَ أَوْ لِمَا شِئْتَ قَالَ لِمَا شَاءَ قَالَ فَيُمْرِضُكَ إِذَا شَاءَ أَوْ إِذَا شِئْتَ قَالَ إِذَا شَاءَ قَالَ فَيَشْفِيكَ إِذَا شَاءَ أَوْ إِذَا شِئْتَ قَالَ إِذَا شَاءَ قَالَ فَيُدْخِلُكَ حَيْثُ شَاءَ أَوْ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ حَيْثُ شَاءَ قَالَ فَقَالَ عَلِيٌّ ع لَهُ لَوْ قُلْتَ غَيْرَ هَذَا لَضَرَبْتُ الَّذِي فِيهِ عَيْنَاكَ

ترجمه :

2. امام صادق (عليه السلام) از پدر بزرگوارشان نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمودند: به امام على (عليه السلام) عرض شد: مردى هست كه درباره مشيت الهى سخن مى‏گويد. امام فرمودند: او را نزد من بفرستيد. گفته شد كه او را آوردند.

حضرت على (عليه السلام) فرمودند: اى بنده‏اى خدا! خداوند تو را به خاطر آن چه خودش خواست، آفريد، يا به خاطر آن چه تو خواستى؟ جواب داد: به خاطر آن چه او خواسته است. حضرت فرمودند: هر گاه كه خودش بخواهد، تو را بيمار مى‏كند، يا زمانى كه تو بخواهى؟ جواب داد: زمانى كه او بخواهد. حضرت فرمودند: زمانى كه او بخواهد شفا پيدا مى‏كنى، يا زمانى كه تو بخواهى؟ جواب داد: زمانى كه او بخواهد. امام فرمودند: هر جا كه او بخواهد، تو را مى‏برد، يا هر جا كه خودت بخواهى؟ جواب داد: هر جا كه او بخواهد.

(در نهايت) امام على (عليه السلام) به آن مرد فرمود: اگر غير از اين مى‏گفتى، كاسه چشمت را بيرون مى‏آوردم.

3 وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ دَخَلَ عَلَى أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَوْ أَبِي جَعْفَرٍ ع رَجُلٌ مِنْ أَتْبَاعِ بَنِي أُمَيَّةَ فَخِفْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ لَوْ تَوَارَيْتَ وَ قُلْنَا لَيْسَ هُوَ هَاهُنَا قَالَ بَلِ ائْذَنُوا لَهُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ لِسَانِ كُلِّ قَائِلٍ وَ يَدِ كُلِّ بَاسِطٍ فَهَذَا الْقَائِلُ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقُولَ إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ وَ هَذَا الْبَاسِطُ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَبْسُطَ يَدَهُ إِلَّا بِمَا شَاءَ اللَّهُ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَسَأَلَهُ عَنْ أَشْيَاءَ وَ آمَنَ بِهَا وَ ذَهَبَ

ترجمه :

3. با توجه به همان سند روايتى قبلى، آمده است كه مردى از طرفداران بنى اميه به نزد امام صادق يا امام باقر (عليهما السلام) رفت و ما از جان ايشان مى‏ترسيديم.

به امام عرض كرديم: بهتر است كه مخفى شويم و ما مى‏گوييم كه شما اين جا نيستيد. حضرت فرمودند: به او اجازه دهيد كه بيايد؛ زيرا رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) فرموده است: خداوند، نزد زبان هر گوينده‏اى و دست هر دراز كننده‏اى است؛ پس گوينده نمى‏تواند چيزى بگويد و دست دراز كننده نمى‏تواند دستش را دراز كند مگر آن كه خدا بخواهد.

آن مرد به نزد حضرت آمد و از مسائلى سؤال كرد و به امام ايمان آورد و رفت.

4 حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ الْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّةَ عَنْ سَعْدٍ الْخَفَّافِ عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى دَاوُدَ ع يَا دَاوُدُ تُرِيدُ وَ أُرِيدُ وَ لَا يَكُونُ إِلَّا مَا أُرِيدُ فَإِنْ أَسْلَمْتَ لِمَا أُرِيدُ أَعْطَيْتُكَ مَا تُرِيدُ وَ إِنْ لَمْ تُسْلِمْ لِمَا أُرِيدُ أَتْعَبْتُكَ فِيمَا تُرِيدُ ثُمَّ لَا يَكُونُ إِلَّا مَا أُرِيدُ

ترجمه :

4. اصبغ بن نباته از امير مؤمنان على (عليه السلام) نقل كرده است كه آن حضرت فرمودند: خداوند به حضرت داود (عليه السلام) وحى فرستاد: اى داوود! تو اراده مى‏كنى، من اراده مى‏كنم؛ ولى آن چه من اراده مى‏كنم، انجام خواهد شد.

پس اگر به آن چه اراده كرده‏ام، تسليم شوى، آن چه خود اراده كرده‏اى نيز به تو خواهم داد. و اگر به آن چه اراده كرده‏ام، تسليم نشوى، نسبت به آن چه خواستى، تو را به زحمت مى‏اندازم و سپس به جز آن چه من مى‏خواهم، انجام نمى‏گيرد.

5 حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ جَعْفَرٍ الْجَعْفَرِيِّ قَالَ قَالَ الرِّضَا ع الْمَشِيَّةُ وَ الْإِرَادَةُ مِنْ صِفَاتِ الْأَفْعَالِ فَمَنْ زَعَمَ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَمْ يَزَلْ مُرِيداً شَائِياً فَلَيْسَ بِمُوَحِّدٍ

ترجمه :

5. سليمان بن جعفر از امام رضا (عليه السلام) نقل مى‏كند كه آن حضرت فرمودند: خواست و اراده، از صفات افعال خداوند است؛ پس كسى كه خيال كند خداوند هميشه اراده كننده بوده است، يكتا پرست نيست. (زيرا زمانى بوده است كه جز خدا كسى وجود نداشت و تمام مخلوقات بعد به وجود آمدند، پس اگر غير از اين را بگوييم، مخلوقات را نيز هميشگى دانسته‏ايم.)

6 حَدَّثَنَا أَبِي وَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِيدِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالا حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ الْبَزَنْطِيِّ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا ع قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ أَصْحَابَنَا بَعْضُهُمْ يَقُولُونَ بِالْجَبْرِ وَ بَعْضُهُمْ بِالاسْتِطَاعَةِ فَقَالَ لِي اكْتُبْ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَا ابْنَ آدَمَ بِمَشِيَّتِي كُنْتَ أَنْتَ الَّذِي تَشَاءُ لِنَفْسِكَ مَا تَشَاءُ وَ بِقُوَّتِي أَدَّيْتَ إِلَيَّ فَرَائِضِي وَ بِنِعْمَتِي قَوِيتَ عَلَى مَعْصِيَتِي جَعَلْتُكَ سَمِيعاً بَصِيراً قَوِيّاً- ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ وَ ذَلِكَ أَنَا أَوْلَى بِحَسَنَاتِكَ مِنْكَ وَ أَنْتَ أَوْلَى بِسَيِّئَاتِكَ مِنِّي وَ ذَلِكَ أَنِّي لَا أُسْأَلُ عَمَّا أَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُونَ قَدْ نَظَمْتُ لَكَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ تُرِيدُ

ترجمه :

6. احمد بزنطى مى‏گويد: به امام رضا (عليه السلام) عرض كردم: بعضى از ياران ما به جبر (مجبور بودن انسان به انجام كارها) و بعضى به توانايى (مختار بودن و سختى كشيدن براى انجام كارها) اعتقاد دارند.

آن حضرت به من فرمود: بنويس: خداوند مى‏فرمايد: اى فرزند آدم! به دليل اراده و خواست من تو به موجودى تبديل شده‏اى كه مى‏توانى هر چه را دوست داشته با