 محکمات برداشته و بر اساس متشابهات به مطالب انحرافي معتقد شد.

امام صادق عليه‏ السلام:

همانا خداوند - تبارك و تعالى - جدا از خلقش، و خلقش جدا از او مى‏باشند، و هر چيزى كه نام شى‏ء بر آن توان نهاد مخلوق است مگر خداوند عز و جل. و خداوند آفريننده همه چيز است، بس والاست آنكه هيچ چيز مانند او نيست. [127]

12) امیر المؤمنین علیه السلام:

ما رأيت شيئا الا ورأيت الله قبله و بعده و معه.

يعني وجود خداوند متعال آن قدر يقيني و مسلم و غير قابل انکار است که وجود هر چيزي را که تصديق مي کنم قبل و بعد و همراه با آن به وجود صانع و خالق و آفريننده آن اقرار و تصديق مي‌نمايم نه اين که بر اساس اوهام و خيالات وحدت وجوديان معنا اين باشد اصلا خالق و مخلوقي در کار نبوده, و همه جا آن قدر پر از وجود خداست که هر چيزي را که مي بينم خود خدا را ديده باشم نه مخلوقات او را!

13) خداوند متعال مي‌فرمايد:

أو لم يکف بربک أنه علي کل شيء شهيد.

آيا شهادت و گواهي پروردگار تو کافي نيست در حالي که او بر هر چيزي گواه است.

وحدت وجوديان در آيه فوق بر خلاف قواعد مسلم و بديهي زبان عربي فاعل و مفعول را عوضي گرفته و شهيد را نيز اشتباها به معناي مشهود گرفته و خيال کرده‌اند که معناي آيه اين است که مشهوديّت و ديده شدن خدا بر هر چيزي مي‌باشد! در حالي كه معناي آيه اين نيست بلكه مفاد آيه اين كه خداوند تبارك و تعالي بر همه چيز گواه و شاهد است نه اينكه مشهوديّت او بر همه چيز مي‌باشد.

پی نوشتها:

[1] . اسفار, ملاصدرا, 2 / 368.

[2] . "فتوحات" ابن‏عربي 2 / 459.

[3] . شرح قيصري بر فصوص الحكم، 252. در نسخه ديگر: إن لكل شي‏ء، جماداً كان أو حيواناً، حياة وعلماً ونطقاً وإرادة، وغيرها مما يلزم الذات الالهية، لانها هي الظاهرة بصور الجماد والحيوان. شرح فصوص (قيصرى)، شرح ‏قيصرى،726.

[4] . "انه الحق" حسن زاده، حسن 46.

[5] . الأسفار، 2 / 292 ـ‌ 294.

[6] . مشاعر، ملا صدرا، 54.

[7] . شرح فصوص الحكم، 244.

[8] . شرح فصوص الحكم، 389.

[9] . "فصوص الحكم" ابن‏عربي 192، سال 1366؛ شرح قيصري، 96.

[10] . ابن‏عربى: فصوص الحكم، انتشارات الزهرا، چاپ اول، 1366، 195.

[11] . شرح گلشن راز، لاهيجي، محمد، 1337 شمسي، 641 ـ 647.

[12] . شرح گلشن راز لاهيجي، محمد، 641.

[13] . روح مجرّد، حسيني تهراني، محمد حسين، 1418 ق، چاپ چهارم، 546.

[14] . روجي، شمس الدين محمد: مجله معارف، ش 44.

[15] . شرح گلشن راز لاهيجي، 158.

[16] . رساله "لب اللباب" حسيني تهراني، محمد حسين 154 ـ 158.

[17] . محمد حسين حسيني تهراني، روح مجرد، 1421 قمري، 476 ـ 477.

[18] . "يازده رساله فارسي" حسن زاده، 1377 شمسي، رساله "انه الحق"، 277.

[19] . انه الحق، حسن زاده، حسن، 1373 شمسي، 68.

[20] . الهي نامه، حسن زاده، حسن، 1362 شمسي، 40.

[21] . "نور علي نور، در ذكر و ذاكر و مذكور" حسن‏زاده، حسن 48.

[22] . ممدّ الهمم در شرح فصوص الحكم، حسن زاده آملي، 514.

[23]. نهج البلاغه.

[24]. التوحيد، 193 ؛ بحار الأنوار، 4/153.

[25] . كافى، 8 / 18؛ التوحيد، 73؛ بحارالانوار، 4 / 221.

[26] . نهج البلاغه، خطبه اول.

[27] . التوحيد، 34 ؛ عيون الاخبار، 149 / 1 ؛ تحف العقول، 161 ؛ بحارالانوار، 4 / 229.

[28] . بحارالانوار، 4 / 319؛ نهج البلاغه، خطبه 85.

[29] . التوحيد، 38، باب التوحيد ونفي التشبيه.

[30] . بحارالانوار، 4 / 230؛ التوحيد، 40.

[31] . بحارالانوار، 4 / 149؛ التوحيد، 105؛ كافى، 1 / 83.

[32] . التوحيد، 76؛ بحارالانوار، 4 / 296.

[33] . التوحيد، 185؛ عيون اخبارالرضا 7، 1 / 127؛ بحارالانوار، 4 / 173.

[34] . الاحتجاج، 405 - 408؛ بحارالانوار، 10 / 344.

[35] . بحارالانوار، 10 / 177، از احتجاج.

[36] . طباطبايى ، محمد حسين : نهاية الحكمة ، 18 ـ 20

[37] . مناقب، 351 / 4 ؛ بحارالانوار، 10 / 349.

[38] . از اهل عرفان نقل كرديم: "حقيقت اين است كه شيطان هم مظهر اسم يا مضلّ است".

[39] . اهل عرفان گويند:

مسلمان گر بدانستى كه بت چيست بدانستى كه دين در بت پرستى است. )شبسترى(

[40] . بحارالانوار، 10 / 176، 177، از احتجاج.

[41] . فاطر، 16 ـ 17.

[42] . يس، 82.

[43] . نحل، 17.

[44] . التوحيد، 133.

[45] . رجوع شود به اسفار ملاصدرا 2 / 318, لقاء الله, حسن زاده, حسن, 16.

[46] . صفحه 55.

[47] . صفحه 72، به نقل از سيد احمد كربلايي.

[48] . "تعليقات كشف المراد" حسن زاده، حسن 502.

[49] . الأسفار، 2 / 300 ـ 301.

[50] . رساله لقاء الله ص 222

[51] . ممد الهمم حسن زاده، حسن، 107.

[52] . صفحه 37 ـ 38.

[53] . كتاب المعرفة، 36.

[54] . رساله "لقاء اللّه‏" حسن زاده، حسن 78.

[55] . رساله "لقاء اللّه‏" حسن زاده، حسن 78 ـ 79.

[56] . الاحتجاج، 405 - 408؛ بحارالانوار، 10 / 344.

[57] . اسفار، 1 / 71

[58] . جوادي آملي, عبد الله, شرح حکمت متعاليه, بخش يکم, جلد ششم, 201.

[59] . مصباح یزدی، محمد تقی، تعليقة النهاية، 45.

 

[60] . اسفار، 2 / 292.

[61] . محاضرات السید کمال الحیدری، 168.

[62] . چه مقيد به شرط اطلاق باشد مطلق قِسمى و چه نباشد (مطلق مَقسمى).

[63] . رجوع کنيد به: رساله "لقاء اللّه‏" حسن زاده، حسن 27 ـ 28.

[64] . "اسفار" 2 / 294.

[65] . "اسفار"، 2 / 292.

[66] . فصوص الحكم، فص هارونى.

[67] . حاشيه اسفار، 1 /304

[68] . "هزار و يك نكته" حسن زاده، حسن، 118، به نقل از سيد احمد كربلايى.

[69] . سير حكمت در اروپا، 1 / 15.

[70] . سير حكمت در اروپا، 1 / 86.

[71] . سير حكمت در اروپا، 1 / 86.

[72] . ناسخ التواريخ، 4 / 186، مجلد هبوط.

[73] .ناسخ التواريخ، 4 / 182، مجلد هبوط.

[74] . رجوع شود به "جوك باسشت"، 211 ـ 213؛ "تنبيه الغافلين"، 33 ـ 42.

[75]. ناسخ التواريخ، 3 / 237، مجلد هبوط.

[76] . ناسخ التواريخ، 3 / 238، مجلد هبوط.

[77] . مسيحا برزگر

[78] . آفتاب و سايه ها؛ محمد تقي فعالي، 140.

[79] . آفتاب و سايه ها؛ محمد تقي فعالي، 142.

[80] . آفتاب و سايه ها؛ محمد تقي فعالي، 30.

[81] . حكمة الاشراق سهروردي، شهاب الدين، 18، ترجمه سجادي، جعفر.

[82] . "نور علي نور ..." حسن زاده، حسن، 96.

[83] . الشواهد الربوبية فى المناهج السلوكية, 379 ـ 378

[84] . شرح قيصري، 108 ـ 112؛ شرح خواجه محمد پارسا، 75 ـ 81.

[85] . فصوص‏الحكم، فص شيثي، 111، طبع بيدار.

[86] . فتوحات،2/ 6.

[87] . فتوحات مكيه،3.

[88] . فصوص‏ الحكم،393.

[89] . فصوص الحكم،296.

[90] . رجوع كنيد به اثناعشريه،177.

[91] . فتوحات مكيه،2/8.

[92] . فتوحات مكية، 1/ 334 سطر 19.

[93] . رجوع كنيد به الغدير، 11/ 159.

[94] . انعام، 121.

[95] . براى آگاهى از انحرافات سردمداران و پايه‏گذاران تصوف و عرفان، و اينكه تمامى ايشان از مخالفين مكتب اهل‏بيت عليهم‏ السلام مى‏باشند، رجوع كنيد به كتاب‏هاى: سفينة‏البحار، مستدرك سفينة‏البحار، اثنا عشريه، تحفة‏ الاخيار، و...

[96]. اختيار معرفة‏ الرجال، 2 / 592، بحار الانوار، 25 / 282.

[97]. خصال،2/429.

[98]. بحار الانوار، 25 / 82؛ 63 / 184 - 276 از كافي.

[99]. بحار الانوار، 25 / 281 از رجال كشي.

[100]. در برخى داستان‏هاى مربوط به كسانى كه خبرهاى غيبى مى‏داده‏اند و كارهاى عجيب و غريب از ايشان سر مى‏زده است ذكر شده است كه ايشان با شياطين و جنيان پيمان بسته‏اند كه عبادت خداوند را ترك كرده و تابع آنان باشند تا اينكه ايشان هم در عوض به آنان كمك كرده و برايشان خبرهاى غيبى بياورند. رجوع كنيد به اثناعشريه شيخ حر عاملى 85؛ قصص العلما (تنكابنى) 38 - 39.

[101]. احتجاج، 1 / 171.

[102]. بحار الانوار، 69 / 216.

[103]. بحار الانوار، 74 / 274؛ بشا