 بهره ، گناه مى كند. (كسب سيّئة )
5 هر گناهى ، آثار و عوارضى دارد كه آن عوارض مى تواند انسان را در خود غرق كند. (اءحاطت )
6 انسان فطرتا پاك است ، ولى گناه و خطايا بر او عارض شده ، او را احاطه كرده و جوهر او را عوض مى كنند. (احاطت به خطيئته )
7 خوى وخصلت گناهكارى ، موجب جاودانگى در آتش دوزخ است . (مَن كسب ... احاطت ... خالدون )تفسير آيه : (82) وَالَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّلِحَتِ اءُوْلََّئِكَ اءَصْحَا بُ الجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَا لِدُونَ
ترجمه آيه : 
و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده اند، آنان اهل بهشتند و در آن جاودانه خواهند ماند.
پيام ها: 
1 در كنار تهديد، بشارت لازم است . آيه قبل كيفر گنهكار را مطرح كرد، اين آيه پاداش نيكوكار را. (الّذين آمنوا و عملوا... اصحاب الجنّة )
2 ايمان ، از عمل جدا نيست . (آمنوا و عملوا...)
3 ملاك بهشت ، ايمان و عمل است ، نه خيال و آرزو. (الّذين آمنوا وعملوا... اصحاب الجنّة )
4 انجام يك عمل صالح كفايت نمى كند، بلكه داشتن خوى نيكوكارى و انجام هرگونه كار صالحى لازم است . (عملوا الصالحات )، ((الصالحات )) جمع و همراه با (الف ولام ) آمده است ، لذا همه ى كارهاى نيك را در برمى گيرد.
تفسير آيه : (83) وَإِذْ اءَخَذْنَا مِيثَقَ بَنِى إِسْر ءِيلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلا اللّهَ وَبِالْوَ لِدَيْنِ إِحْسَاناً وَذِى الْقُرْبَى وَالْيَتَمى وَالْمَسَكِينِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً وَاءَقِيمُواْ الصَّلَو ةَ وَءَاتُواْ الزَّكَو ةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلا قَلِيلاًمِّنكُمْ وَ اءَنْتُمْ مُّعْرِضُونَ
ترجمه آيه : 
و (بياد آريد) زمانى كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم ، جز خداوند يگانه را پرستش نكنيد و به پدر و مادر و خويشان و يتيمان و بينوايان ، احسان كنيد و با مردم ، به زبان خوش سخن بگوييد و نماز را برپاى داريد و زكات بدهيد. امّا شما (با اينكه پيمان بسته بوديد،) جز عدّه ى كمى ، سرپيچى كرديد وروى گردان شديد.
نكته ها: 
O احسان ، جامع ترين و وسيع ترين واژه در باب نيكى است . در حال فقر والدين ، احسان مادّى و در حال غناى آنان ، احسان روحى . چنانكه احسان به يتيم شامل ؛ تاءديب ، حفظ حقوق ، محبّت و تعليم او مى شود.
اصول همه ى اديان يكى است . چون همه ى اين ميثاق ها، در اسلام نيز هست .
پيام ها: 
1 خداوند از طريق عقل ، فطرت و وحى ، از مردم پيمان مى گيرد. (اخذنا ميثاق )
2 توحيد، سرلوحه ى مكتب انبياست . و بعد از آن كارهاى نيك قرار گرفته است . (لاتعبدوا الاّ اللّه و بالوالدين احسانا)
3 در كنار توحيد، احسان به والدين مطرح است . (لاتعبدوا... وبالوالدين احسانا)
4 احسان به والدين بايد شخصاً صورت گيرد، نه با واسطه . حرف ((ب )) در ((بالوالدين )) به معناى مباشرت شخصى است . (بالوالدين احسانا)
5 گرايش به يكى از پدر و مادر، ممنوع است . (بالوالدين احسانا)
6 ابتدا خويشان نيازمند، سپس ديگران . (ذى القربى واليتامى و...) البتّه در بين خويشاوندان نيز اولويّت ها محفوظ است . (اولوا الارحام بعضهم اولى ببعض )(372)
7 احسان بايد همراه با ادب و بدون منّت باشد. در كنار احسان ، جمله (قولوا للناس حسنا) آمده است .
8 اگرچه به همه ى مردم نمى توان احسان كرد، ولى با همه مى توان خوب سخن گفت . (قولوا للنّاس حُسنا)
9 برخورد خوب و گفتار نيكو، نه تنها با مسلمانان ، بلكه با همه ى مردم لازم است . (قولوا للنّاس حُسنا)
10 علاوه بر پرداخت زكات ، احسان به مستمندان و ايتام نيز لازم است . در آيه هم زكات آمده و هم احسان به مساكين . (احسانا... والمساكين ... واتوا الزكوة )
11 نماز ورابطه با خداوند، از زكات ورابطه با فقرا جدا نيست . (اقيموا الصلوة واتوا الزكوة )
12 نماز و زكات در اديان ديگر نيز بوده است . (اقيموا الصلوة واتوا الزكوة )
13 اعتقاد به توحيد، احسان به والدين وايتام ومساكين ، همراه با دستور پرداخت زكات وبرخورد نيكو با مردم ، وبپاداشتن نماز، نشانه ى جامعيت اسلام است .
14 اداى حقوق ، داراى مراتب و مراحلى است . اوّل حقّ خداوند، سپس والدين ، سپس خويشاوندان ، سپس يتيمان كه كمبود محبّت دارند وآنگاه مساكين كه كمبود مادّيات دارند.
15 تمام احكام اعتقادى ، اخلاقى وفقهى ، ميثاق وعهد خدا با انسان است . بعد از (ميثاق ) سخن از عقيده توحيدى ، احسان به والدين ، نماز وزكات آمده است .7. ام هانی گوید: امام باقر ع را ملاقات کرده از او در مورد این آیه سئوال کردم: فلا اقسم بالخنس الجوار الکنس: (قسم همی خوردم به چیزهایی که با تأخیر می  افتد و سیاراتی که رخ در می پوشد) فرمود: منظوراز خنس امامی است که خویشتن را در زمان خود به هنگام قطع شدن آگاهی مردم نسبت به او، از دیده ها غایب می سازد در سال 260، سپس مانند ستاره ای درخشان در تاریکی شب آشکار میشود، اگر آن را درک کردی چشمت روشن می شود.
8. عبدالله کاهلی از  امام صادق ع نقل می کند که آ ن حضرت فرمود: به یکدیرگ بپیوندید و نیکی کنید ونسبت به هم مهربان باشید ، پس سوگند به آنکه دانه را شکافته و جانداران را از نیستی آفریده، شما را روزی فرا رسد که هیچ یک از شما جایی برای درهم و دینارش نیابد- یعنی به هنگام قائم ع  محلی که در آن درهم و دینار خود را صرف کند نیابد به خاطر بی نیازی همه مردم که با فضل خدا و ولی او حاصل شده- عرض کردم: آن کی و چگونه خواهد بود؟ فرمود: هنگامیکه امامتان را نیابید، وهمچنان باقی خواهید بود تا بر شما آشکار گردد بدان سان که خورشید بر دمد، در حالی که نومیدانه به سر می برید، شما را برحذر می دارم از شک و دودلی، ناباوریها را از خود دور کنید، من شما را برحذر داشتم، پس برحذر باشید، کامیابی و هدایت شما را از خدا می خواهم. آن کسی که ناظر ا ست باید به این نهی از شک کردن در درستی غیبت امام غایب و درستی و واقع بودن ظهور او ، نیک نظر کند و به فرمایش آن حضرت به دنبالنهی فرمودن از شک در مورد آن که : من شما را بر حذر داشتم پس بر حذر باشید یعنی از شک بر حذر باشید. به خداوند پناه می بریم از تردید وناباروری و از پیمودن راهی که به نابودی می افکند ، و از او پابرجایی واستوار باقی ماندن بر هدایت و پوئید برترین راه حق را می خوایهم ، راهی که ما را همراه با برگزیدگان از منتخبانش به  کرامت خود می رساند، بمنه و قدرته.
9. مفضل بن عمر گوید: خدمت امام صادق ع بودم و در مجلس او شخص دیگری نیز با من بود، آن حضرت به ما فرمود:بپرهیزید از شهرت دادن- یعنی نام قائم ع را – و به نظرم می رسد که آن شخص دیگر مورد نظر او بود نه من، پس و به من کرده گفت مبادا شهرت دهید وی را ، به خدا حتماً روزگاری غایب خواهد شد تا جایی 
که گفته شود:  آیا او وفات یافته؟ آیا نابود شده است؟ در کدام وادی  راه پیموده  است؟ و دیده مومنان بر ( دوری) او اشکها خواهد ریخت و مردم همچون واژگون شدن کشتی در دست امواج دریا زیر و رو خواهند شد تا اینکه هیچکس نجات نیابد مگر آن کس که خداوند از او پیمان گرفته و ایمان را در دل او نقش کرده و با وحی از جانب خود تاییدش فرموده باشد و دوازده پرچم اشتباه انگیر که هیچ 