 ، 90.
501  بقره ، 60.
502  اعراف ، 31.
503  حج ، 28.
504  نحل ، 100. 
505  حجر، 42.
506  نهج البلاغه ، قصارالحكم 147.
507  تفسير صافى .
508  بقره ، 168.
509  مؤ منون ، 51.
510  وسائل ، ج 16، ص 310.
511  تفسير نورالثقلين ، ج 1، ص 130.
512  تفسير نورالثقلين ، ج 1، ص 145.
513  تحريم گوشت خوك و مردار و خون ، چهار بار در قرآن تكرار شده است : آيه مورد بحث و سوره هاى مائده ، 3 و انعام ، 145 و نحل ، 115.
514  نساء، 10.
515  تفسير مراغى ، ذيل آيه .
516  فرقان ، 75.
517  رعد، 24.
518  سجده ، 24.
519  بحار، ج 78، ص 6.
520  بحار، ج 1، ص 225.
521  بحار، ج 1، ص 106.
522  بحار، ج 71، ص 352.
523  بحار، ج 71، ص 325.
524  بحار، ج 108، ص 171.
525  تفسير قرطبى .
526  كافى ، ج 2، ص 665.
527  روم ، 50.
528  انفال ، 24.
529  بقره ، 154.
530  بقره ، 28.
531  در بيان فلسفه روزه نيز مى فرمايد: (لعلكم تتّقون ) بقره ، 183.
532  سفينة البحار، ((وصى )).
533  سفينة البحار، ((وصى )).
534  نهج الفصاحة ، جمله 626.
535  تفسير اطيب البيان .
536  وسائل ، ج 13، ص 352<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:455.txt">تفسير آيه : (181)</a><a class="text" href="w:text:456.txt">تفسير آيه : (182)</a><a class="text" href="w:text:457.txt">تفسير آيه : (183)</a><a class="text" href="w:text:458.txt">تفسير آيه : (184)</a><a class="text" href="w:text:459.txt">تفسير آيه : (185)</a><a class="text" href="w:text:460.txt">تفسير آيه : (186)</a><a class="text" href="w:text:461.txt">تفسير آيه : (187)</a><a class="text" href="w:text:462.txt">تفسير آيه : (188)</a><a class="text" href="w:text:463.txt">تفسير آيه : (189)</a><a class="text" href="w:text:464.txt">تفسير آيه : (190)</a><a class="text" href="w:text:465.txt">تفسير آيه : (191)</a><a class="text" href="w:text:466.txt">تفسير آيه : (192)</a><a class="text" href="w:text:467.txt">تفسير آيه : (193)</a><a class="text" href="w:text:468.txt">تفسير آيه : (194)</a><a class="text" href="w:text:469.txt">تفسير آيه : (195)</a><a class="text" href="w:text:470.txt">تفسير آيه : (196)</a><a class="text" href="w:text:471.txt">تفسير آيه : (197)</a><a class="text" href="w:text:472.txt">تفسير آيه : (198)</a><a class="text" href="w:text:473.txt">تفسير آيه : (199)</a><a class="text" href="w:text:474.txt">تفسير آيه : (200)</a><a class="text" href="w:text:475.txt">تفسير آيه : (201)</a><a class="text" href="w:text:476.txt">تفسير آيه : (202)</a><a class="text" href="w:text:477.txt">تفسير آيه : (203)</a><a class="text" href="w:text:478.txt">تفسير آيه : (204)</a><a class="text" href="w:text:479.txt">تفسير آيه : (205)</a><a class="text" href="w:text:480.txt">تفسير آيه : (206)</a><a class="text" href="w:text:481.txt">تفسير آيه : (207)</a><a class="text" href="w:text:482.txt">تفسير آيه : (208)</a><a class="text" href="w:text:483.txt">تفسير آيه : (209)</a><a class="text" href="w:text:484.txt">تفسير آيه : (210)</a><a class="text" href="w:text:485.txt">پاورقی</a></body></html>تفسير آيه : (181) فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ مَا سَمِعَهُ فَإِنَّمَآ إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
ترجمه آيه : 
پس هركس كه آن (وصيّت را) بعد از شنيدن ، تغيير دهد، گناهش تنها بر كسانى است كه آن را تغيير مى دهند، همانا خداوند شنوا و داناست .
نكته ها: 
O اين آيه هم هشدارى است به كسانى كه در صدد تغيير و يا تبديل وصيّت ديگران برمى آيند. اگر كسى بعد از شنيدن و باخبر شدن از موضوع وصيّت و موارد مصرف آن ، دست به تغيير يا تبديل آن بزند، گناه اين تغيير و تبديل به گردن همان كسى است كه اين عمل ناشايست را مرتكب شده است ، ولى وصيّت كننده به پاداش خود مى رسد. مثلاً اگر كسى وصيّت كند كه به صد فقير كمك شود، ولى به جاى صد فقير، اموال او را به ديگران دهند و آنان نيز خبر نداشته و مال را مصرف كنند، در اين صورت وصيّت كننده كه از دنيا رفته ، به پاداش كمك به فقرا مى رسد و گيرندگان بى خبر هم گنهكار نيستند، در اين ميان ، گناه تنها به عهده ى كسى است كه وصيّت را تغيير داده است و بايد بداند كه خداوند شنوا و آگاه است و كيفر اين خيانت را در دنيا و آخرت به او خواهد داد.
O در حديث مى خوانيم : وصيّت را اگر چه به نفع يهودى يا نصرانى باشد، تغيير ندهيد.(537)
پيام ها: 
1 تغيير وصيّت از سوى ديگران ، حرام است . (فمن بدّله ... فانما اثمه )
2 حقّ مالكيّت ، بعد از مرگ نيز محترم است و كسى حقّ تغيير وصيّت را ندارد. (فمن بدّله ... فانّما اثمه )
3 گناه آگاهانه و مغرضانه ، خطرناك تر است . (بعد ما سمعه )
4 در وصيّت كردن ، بايد شاهد گرفت . (بعد ما سمعه )
5 وصيّت كنندگان ، به پاداش مى رسند هرچند كسى وصيّت آنان را تغيير دهد. (اثمه على الّذين يبدّلونه )
6 ايمان به اينكه ما در محضر خدا هستيم ، بهترين عامل تقوى و دورى از تغيير و تبديل وصيّت مردم است . (فمن بدّله ... ان اللّه سميع عليم )تفسير آيه : (182) فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوصٍ جَنَفاً اءَوْ إِثْماً فَاءَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
ترجمه آيه : 
پس كسى كه از انحراف وصيّت كننده (و تمايل بى جاى او به بعض ورثه ) يا از گناه او (به اينكه به كار خلافى وصيّت كند،) بترسد و ميان آنها را اصلاح دهد، گناهى بر او نيست (و مشمول قانون مجازات تبديل وصيّت نمى شود،) همانا خداوند آمرزنده و مهربان است .
نكته ها: 
O صاحب تفسير مجمع البيان كلمه ى ((جنف )) را به معناى تمايل به انحرافِ ناآگاهانه و كلمه ى ((اثم )) را به معناى گناه آگاهانه گرفته است .
O آنچه در اسلام ممنوع شده ، تغيير وتبديل وصيّت هاى صحيح است ، ولى اگر وصيّت سبب فتنه مى شود و يا خلاف موازين شرع بود، تغيير آن اشكال ندارد. چنانكه اگر وصيّت كننده بيش از يك سوم اموالش را وصيّت كند، مى توان آن مقدار را كم نمود، اگر سفارش به گناه كرد، مى توان وصيّت را تغيير داد، يا اگر عمل به وصيّت ايجاد فتنه وفساد مى كند، مى توان زير نظر حاكم اسلامى در وصيّت تغييراتى داد. به هر حال در اسلام بن بست وجود ندارد وچون مسير تمام اعمال رسيدن به تقواست ، مى توان براساس تقوا تمام موارد ضد تقوا را اصلاح كرد.
پيام ها: 
1 اصل اهمّ و مهمّ را بايد مراعات كرد. احترام به وصيّت مهمّ است ، ولى رفع فتنه و اصلاح امور مسلمين مهمّتر است . (فمن خاف ... فاصلح بينهم فلا اثم عليه )
2 تغيير وصيّت بايد براساس فتنه زدايى واصلاح باشد. (فمن خاف ... فاصلح )تفسير آيه : (183) يَاءَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمْ الْصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
ترجمه آيه : 
اى كسانى كه ايمان آورده ايد! روزه بر شما مقرّر گرديد، همانگونه كه بر كسانى كه پيش از شما بودند مقرّر شده بود، باشد كه پرهيزگار شويد.
نكته ها: 
O تقوى ، به معناى خويشتن دارى از گناه است . بيشتر گناهان ، از دو ريشه غضب و شهوت سرچشمه مى گيرند. و روزه ، جلوى تندى هاى اين دو غريزه را مى گيرد و لذا سبب كاهش فساد و افزايش تقواست .(538)
O به نظر مفسّران و دانشمندان علوم قرآنى ، آياتى كه با خطاب (يا ايّها الّذين آمنوا) شروع شده اند، در مدينه نازل شده و جزء آيات مدنى مى باشند. فرمان روزه نيز همچون دستور جهاد و پرداخت زكات در سال دوّم هجرى صادر گرديده است .
آثار و بركات روزه 
O تقوى و خداترسى ، در ظاهر و باطن ، مهم ترين اثر روزه است . روزه ، يگانه عبادت مخفى است . نماز، حج ، جهاد، زكات و خمس را مردم مى بينند، امّا روزه ديدنى نيست . روزه ، اراده انسان را تقويت مى كند. كسى كه يك ماه نان وآب وهمسر خود را كنار گذاشت ، مى تو