ه غرائز و كشش هاى مالى و حقوقى همسر، شما را از نماز غافل نكند.
O حفظ هر چيزى بايد مناسب با خودش ‍ باشد؛ حفظ مال از دست برد دزد است ، حفظ بدن از ميكرب است ، حفظ روح از آفات اخلاقى نظير حرص ، حسد وتكبّر است ، وحفظ فرزند از دوست بد مى باشد. امّا حفظ نماز به چيست ؟ حفظ نماز، آشنايى با اسرار آن ، انجام به موقع آن ، صحيح بجا آوردن ، فراگرفتن احكام و آداب آن و حفظ مراكز عبادت و تمركز فكر به هنگام آن است .
در حديثى مى خوانيم : نماز به گروهى مى گويد: مرا ضايع كردى خدا تو را ضايع كند و به گروهى مى گويد: مرا حفظ كردى خداوند تو را حفظ كند.(649)
پيام ها: 
1 اقامه نماز بايد مداوم باشد. (حافظوا)
2 همه ى مردم مسئول حفظ نمازند. (حافظوا)
3 نماز را به جماعت برپا كنيد. (حافظوا، قوموا)
4 هركجا زمينه ى سهل انگارى يا غفلت احساس مى شود، هشدار بيشترى لازم است . (والصلوة الوسطى )
5 اقامه ى نماز، به توجّه ، نشاط، معرفت و اخلاص نياز دارد. (قوموا لِلّه قانتين )
6 انسان نبايد وصله ى ناهمرنگ هستى باشد. قرآن درباره هستى مى فرمايد: (كل له قانتون )(650) پس اگر ما قانت نباشيم ، وصله ناهمرنگ هستى خواهيم بود. (قوموا للّه قانتين )
7 ارزش نماز به خضوع آن است . (قانتين )تفسير آيه : (239) فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالاً اءَوْ رُكْبَاناً فَإِذَآ اءَمِنْتُمْ فَاذْكُرُواْ اللّهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُونُواْ تَعْلَمُونَ
ترجمه آيه : 
پس اگر (از دشمن يا خطرى ) بيم داشتيد، پياده يا سواره (به هر شكل كه مى توانيد نماز گزاريد) و آنگاه كه ايمن شديد خدا را ياد كنيد، همانگونه كه آنچه را نمى توانستيد بدانيد به شما آموخت .
نكته ها: 
O در قرآن گاهى به جاى كلمه ى ((صلوة ))، كلمه ((ذكر)) گفته شده است ، چنانكه درباره نماز جمعه مى فرمايد: (فاسعوا الى ذكر اللّه ) به سوى ذكر خدا بشتابيد. و يا خداوند به موسى عليه السّلام مى فرمايد: (اقم الصلوة لذكرى ) نماز را بپادار تا ياد من باشى . در اين آيه نيز مراد از (فاذكروا اللّه ) نماز است .
آرى ، فلسفه و روح نماز، ياد خداوند است .
O اين آيه اشاره به نماز خوف دارد كه در شرايط جنگى با احكام مخصوصى كه در فقه آمده است ، اقامه مى شود.
در احاديث مى خوانيم كه پيامبرصلّى اللّه عليه و آله در جنگ احزاب با اشاره نماز خواندند و حضرت على عليه السّلام در بعضى از جنگ ها دستور مى دادند كه هنگام جنگ با ايماء و اشاره نماز بخوانند. امام كاظم عليه السّلام در جواب شخصى كه پرسيد: اگر حيوان درنده اى به ما حمله كرد و وقت نماز تنگ بود چه كنيم ؟ فرمودند: با همان وضعى كه داريد نماز بخوانيد، گرچه پشت به قبله باشد.(651)
پيام ها: 
1 نماز، در هيچ حالى ساقط نمى شود. (فان خفتم فرجالا او ركبانا)
2 در اسلام عسر و حرج نيست . وقتى امكان استقرار بدن و يا ايستادن به سوى قبله و يا ساير شرايط نباشد، حذف مى شوند. (فرجالا او ركبانا)
3 نماز، شكر نعمت است . (فاذكروااللّه كما علّمكم )
4 بعضى از مسائل را انسان نمى داند، ولى مى تواند به تجربه بدست آورد. ولى بعضى از مسائل را انسان نمى داند و نمى تواند كه بداند، مگر از طريق وحى . (ما لم تكونوا تعلمون ) ونفرمود: ((لا تعلمون ))تفسير آيه : (240) وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ اءَزْوَ جاً وَصِيَّةً لاَِزْوَاجِهِمْ مَّتَعاً إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِى مَا فَعَلْنَ فِى اءَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوفٍ وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
ترجمه آيه : 
و كسانى از شما كه در آستانه مرگ قرار مى گيرند و همسرانى از خود به جاى مى گذارند، درباره ى همسرانشان اين سفارش است كه تا يك سال ، آنها را (با پرداخت هزينه زندگى ) بهره مند سازند و از خانه بيرون نكنند. ولى اگر آنها خود بيرون رفتند و تصميم شايسته اى درباره ى خودشان گرفتند، بر شماگناهى نيست و خداوند توانا و حكيم است .
نكته ها: 
O برخى مفسّران معتقدند نزول اين آيه ، قبل از آيه عدّه (652) و قبل از آيه ارث مى باشد و با نزول آن آيات ، اين آيه نسخ شده و يا به عبارتى تاريخِ عمل به آن پايان پذيرفته است . ولى برخى ديگر معتقدند آيات عدّه و ارث ، مقدار ضرورى و واجب را مطرح كرده كه زن فلان مقدار حقّ ارث دارد و فلان مدّت نيز واجب است عدّه نگهدارد،
ولى اين آيه را مى توان در كنار وظيفه ى واجب ، به صورت يك عمل استحبابى قلمداد كرد. به اين معنا كه علاوه بر مدّت عدّه ، اگر زن به احترام شوهر، خواست تا يك سال در خانه بماند، شوهر هم به احترام زن علاوه بر سهم ارث ، مخارج يك ساله ى او را از ثلث خود، كه درباره آن حقّ وصيّت دارد، بپردازد.(653)
پيام ها: 
1 مردان ، بخشى از مال خود را براى همسرانشان وصيّت كنند. (والذين يتوفون ... وصيّة لازواجهم )
2 در وصيّت ، همسر انسان بر ديگران اولويّت دارد. (وصيّة لازواجهم )
3 آينده زنان بيوه بايد تاءمين شود. (متاعا الى الحول )
4 هرگونه تصميم زن در انتخاب شوهر مجدّد، بايد عاقلانه و مشروع و با احراز مصلحت باشد. (فعلن فى انفسهنّ من معروف )
5 تشريع احكام الهى ، بر اساس حكمت است . (عزيز حكيم )602  بقره ، 47.
603  بقره ، 61.
604  فعل مضارع نشانه ى استمرار و دوام است .
605  تفسير نورالثقلين ، ج 1، ص 209.
606  ((انّ الجنّة حفّت بالمكاره و انّ النّار حفّت بالشهوات )). تفسير كاشف ، ج 1، ص 9.31
607  تفسير منهج الصادقين ، ج 1، ص 552.
608  صافات ، 172.
609  مجادله ، 21.
610  بحار، ج 77، ص 59.
611  تفسير مواهب الرّحمن ، ج 3، ص 264.
612  فصّلت ، 11.
613  تورات ، سِفر تثنيه ، باب 13، جمله 15.
614  تورات ، سفر تثنيه ، باب 7، جمله 3.
615  تورات ، سِفر تثنيه ، باب 20، جمله 1.
616  تورات ، سِفر خروج ، جمله 26.
617  تورات ، سِفر اعداد، باب 31، جمله 34.
618  انجيل متى ، باب 10، جمله 7.
619  انجيل متى ، باب 10، جمله 39.
620  انجيل لوقا، باب 19، جمله 28.
621  انجيل لوقا، باب 22، جمله 36.
622  آل عمران ، 147.
623  مائده ، 24.
624  بقره ، 246.
625  از سنّت هاى ابراهيمى رايج در ميان عرب قبل از اسلام ، احترام گذاشتن به چهار ماه رجب ، ذى القعده ، ذى الحجّه و محرم بود كه در اين ماهها، به هيچ جنگ و قتالى نمى پرداختند. اسلام نيز اين سنّت را امضا كرد و قتال و درگيرى در اين ماهها را تحريم نمود.
626  زمر، 53 .
627  كافى ، ج 2، ص 72.
628  غافر، 7 ؛ ابراهيم ، 41.
629  بقره ، 261.
630  نساء، 18.
631  بحار، ج 81، ص 176.
632  فرقان ، 70.
633  آل عمران ، 92.
634  نحل ، 67.
635  نساء، 43.
636  مائده ، 90.
637  ترجمه مرحوم الهى قمشه اى .
638  تفسيرالميزان ، ذيل آيه .
639  تورات ، سفر لاويان ، از جمله نوزدهم تا بيست و نهم .
640  وسائل ، ج 2، ص 568. تفسير نورالثقلين ، ج 1، ص 178 .
641  بحار، ج 76، ص 47.
642  مائده ، 89 .
643  تفسير مجمع البيان .
644  با عنايت به همين موضوع بود كه شيخ محمود شلتوت ، مفتى اعظم مصر و رئيس دانشگاه الازهر گفت : من در مسئله طلاق ، فقه شيعه را ترجيح مى دهم .
645  مجادله ، 12.
646  من لايحضره الفقيه ، ج 3، ص 502.
647  آنان كه متجاوز به حدود و حقوق ديگران باشند، مورد مهر و محبّت خداوند قرار نمى گيرند. (انّ اللّه لايحّب المعتدين ) بقره ، 190.
648  (و من اياته ان خلق ل