 خورشيد با حرارت زياد به زمين مى تابيد و موج آتشين در فضا مى پراكند و خود هم اشك مى ريخت . ماه هم از فرط خشم و شرم به سوى افق مى گريخت ، تا ديگر شاهد دهشت ستمگران و وحشت مظلومان نباشد!
آن روز عاشورا بود، و آن ماه ((محرم )) و آن سرزمين ((كربلا)) و آنهايى كه به دست شقاوتمندترين افراد روى زمين ، با خشن ترين و مظلومانه ترين شكل به خاك و خون در غلتيدند و شربت شهادت نوشيدند، فرزندان و نوادگان و عزيزان و ياران پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم بودند، و بدين خاطر ((خورشيد هم اشك مى ريخت و سوگوار بود)).(19)
حرمت محرم
ماه محرم ، حتى قبل از اسلام و روزگارى كه ارزشهاى اخلاقى و معنوى اين آئين مقدس بر جامعه پرتوافشانى كند، ماه محترم و مقدس بود، عربهاى جاهلى احترام آن را پاس مى داشتند و از جنگ و خونريزى در آن خوددارى مى نمودند.
قرآن كريم هم به پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) و مسلمانان دستور مى دهد: هرگاه ماههاى حرام به پايان رسيد؛ با مشركان و بت پرستان به جنگ بپردازيد.(20)
ماههاى حرام هم طبق بيان امام صادق (عليه السلام ): ذيحجه ، محرم ، صفر، و ماه ربيع الاول است .(21)
اضافه بر اين ، پس از پايان اين ماهها هم ، وقتى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) مى خواست سپاهى را به جنگ اعزام دارد، آنان را روبروى خود قرار مى داد و مى فرمود: انگيزه و حركت و جنگ شما به نام خدا و در راه خداوند باشد، در جنگ هرگز خيانت نكنيد و گوش و بينى كشته اى را نبريد، پيرمردان فرتوت و كودكان و زنان را نكشيد، و تا ناچار نشويد حتى درختى را هم قطع ننماييد....(22)
اما ((بنى اميه )) كه به خاطر به دست آوردن مال و منال و پست و مقام ، در عاشوراى محرم سال 61 هجرى كمر به قتل حسين (عليه السلام ) و ساير فرزندان پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) و فاطمه (سلام الله عليها) بسته بودند، غير از پايمال كردن موازين اسلامى ، آداب و رسوم روزگار جاهليت را نيز زير پا گذاشتند و حرمت محرم را شكستند!
امام رضا (عليه السلام ) نيز از رفتار ضد انسانى ((بنى اميه )) ابراز تنفر شديد مى كند و مى فرمايد: محرم ماهى است كه مردم زمان جاهليت احترام آن را نگه مى داشتند و در آن از قتل و خونريزى خوددارى مى نمودند، اما دشمنان اسلام در اين ماه ، ريختن خون ما را مجاز دانستند، حرمت ما را شكستند، زنان و كودكان خاندان ما را به اسارت گرفتند، خيمه ها و چادرهاى آنان را به آتش كشيدند، اموال و دارايى آنها را به غارت بردند، و احترام پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) را درباره ما، به هيچ شكل رعايت ننمودند.
آرى ، روز عاشوراى حسين (عليه السلام ) پلك چشمهاى ما مجروح شد و اشكهاى ما سرازير است ، زيرا در كربلا عزيزان ما را ذليل كردند، و براى هميشه ما، غم و اندوه دردناكى به يادگار گذاشتند.(23)
عاشوراى جاويدان
از آن تاريخى كه حضرت حسين بن على (عليه السلام ) در سرزمين كربلا، به خاطر احياى اصول و ارزشهاى حياتبخش اسلام با هفتاد و دو تن از عزيزان و ياران باوفاى خويش ، تن به شهادت سپرد، امامان معصوم (عليه السلام )، اين روز و حادثه اى را كه در آن واقع شده ، به صورت هاى مختلف زنده و گرامى مى داشتند، دست از كسب و كار مى كشيدند، مجلس سوگوارى تشكيل مى دادند، نوحه سرايى به راه مى انداختند، اشك و آه عميقى سر مى دادند، و حتى ديگران را نيز به اين شيوه ها و شعائر احياگر و شكوه آفرين دعوت مى نمودند، و سفارش مى كردند مسلمانان ، درباره عاشورا اين جهات را مورد توجه دقيق قرار دهند:
1- تعطيلى كسب و كار
حضرت سيدالشهداء (عليه السلام ) در راه احياى دين قيام كرد، خود و يارانش نهايت فداكارى را نمودند و با كمال ايمان و اخلاص و عظمت قربانى اسلام و انسانيت شدند، بدين جهت به گردن همه انسانهاى حق طلب و آزادى خواه حق بزرگى دارند، بدين خاطر يكى از وظايف انسانى اين است كه ، در روز عاشورا به احترام آن حضرت دست از كسب و كار بكشند و اين روز عزاى بزرگ را تعطيل نمايند.
امام رضا عليه السلام فرموده است : هر كس در روز عاشورا كار و شغل خود را تعطيل كند، خداوند مهربان نيازمنديهاى دنيا و آخرت او را تامين مى نمايد، و هر كس روز عاشورا را براى خود روز عزادارى و سوگوارى و اندوه و گريه قرار دهد، خداوند روز قيامت را روز خوشحالى و خرسندى او مى گرداند و همراه ما، در بهشت شادمان و سرفراز خواهد بود، و هر كس روز عاشورا روز بركت و ذخيره كردن منافع مادى قرار دهد، از اين كسب و درآمد، خيرى نخواهد برد....(24)
اين سان كه تو جان دادى ، در راه رضاى حق 		آدم به تو مى نازد، اى اشرف انسان ها
قربانى اسلامى ، با همت مردانه 		اى مفتخر از عزمت ، همواره مسلمانها(25)
2- مجلس سوگوارى
تشكيل مجالس سوگوارى آگاهى بخش و سازنده ، يكى ديگر از درخواستهاى اولياى بزرگوار اسلام و از تكاليف اجتناب ناپذير دوستداران حسين (عليه السلام ) و خاندان پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) مى باشد.
در اين باره امام صادق (عليه السلام ) به ((فضيل )) كه يكى از شيعيان بود، فرموده : آيا مجلس تشكيل مى دهيد و در آن به بحث و گفتگو مى پردازيد؟
فضيل پاسخ داد: آرى ، پدر و مادرم به قربانت .
امام صادق (عليه السلام ) فرمود: به راستى اين گونه مجالس را ما بسيار دوست داريم ، شما حتما مجلس برقرار سازيد و با بحث و گفتگوهاى آگاهى بخش ، نام و راه ما را زنده بداريد، خداوند افرادى را كه مجلس ‍ تشكيل مى دهند و راه و حقانيت ما را زنده و پاينده مى دارند، مورد رحمت و عنايت خويش قرار مى دهد.(26)
شد مكرر عزاى او، كه شود 		هر كسى واقف از مرام حسين
همه سعى ((يزيد)) بر اين بود 		كه كسى نشنود، كلام حسين
بلكه بايد، كه خلق دريابند 		علت اصلى قيام حسين
مسلمين را سزد، كه بگذارند 		گام خود را به جاى گام حسين .(27)
3- اشك و ناله
قطره هاى اشك ، دانه هاى مرواريدى هستند، كه از كانون جان به بازار وجود عرضه مى شوند. عالى ترين مظهر عشق و صفا را، در آيينه شفاف اشكها مى توان به نمايش گذاشت . اشك بر سوگ دلخراش فرزند فاطمه (عليه السلام ) جان را جلا مى بخشد و چون جويبارى راه روشن زندگى را شستشو مى دهد.
گريه بر عزاى حسين (عليه السلام ) كه از سويداى دل برمى خيزد، و فشرده آن به صورت قطره هاى اشك بر شيارهاى گونه فرو مى لغزد، محكم ترين پيوند عاطفى انسان را با حسين (عليه السلام ) و نام و راه و هدف او برقرار مى سازد، و اين اشكها و ارتباطها، انسان را به سوى حسين (عليه السلام ) مى كشاند.
بدين جهت پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم ) و اهل بيت او، خود بر سوگ حسين (عليه السلام ) و ساير شهيدان راه حق گريه مى كردند، و به وسيله نوحه سرايى و سرودن اشعار غمبار و سازنده ، پيروان و دوستداران خود را به گريه و سوگوارى فرا مى خواندند.
در جنگ ((موته )) وقتى جعفر بن ابيطالب (عليه السلام ) شهيد شد، همسر او ((اسماء دختر عميس )) بسيار ناراحت شد و عزادارى به راه انداخت ، فاطمه زهرا (سلام الله عليها) به تسليت گويى او رفت و پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) هم در خانه ((اسماء)) حضور يافت و به او ت