دش گويد: در آغاز مسلمانى كه به مدينه آمديم پيغمبر ما را به گروههاى ده نفرى تقسيم كرده بود كه در يك خانه زندگى مى كرديم و من با رسول خدا صلى الله عليه و آله بودم .
مقداد از دسته هاى سه يا چهار يا هفت نفرى اوليه است كه به زبان خاندان نبوت تمجيد شده اند. وى در يارى و همبستگى با اهل بيت گوى سبقت را ربوده و پس از سلمان فارسى كسى به پايه او نمى رسد. چنانكه درباره اش ‍ فرموده اند:
((ما بقى احد الا و قد جال جوله الا مقداد بن الاسود فان قلبه كان مثل زبر الحديد))
رسول خدا صلى الله عليه و آله دختر عمويش زبير بن عبدالمطلب را به همسرى مقداد در آورد.
گرچه محدث قمى نوشته است كه قبر مشهور در شهر وان به نام مقداد، قبر شيخ جليل معظم فاضل مقداد است كه از علماى جليل الشان شيعه و صاحب مولفات نفيسه مى باشد و قبر مقداد را در جرف نزديكى مدينه مى داند، ولى در بازگشت از زينبيه به طرف شام در سمت دست راست تابلو سبز رنگى وجود دارد كه نوشته است : ((سيدى مقداد)). در كنار جاده ، مسجد زيبايى است به نام مقداد و مقبره اى در صحن مسجد و جود دارد كه اطراف آن نرده آهنى دارد و قبر با سنگهاى مرمر زيبايى نوسازى شده و اين اشعار بر روى سنگ نقش بسته است :
انا المقداد بو معبد
انا بن السيد الاسود
تهز الارض حملاتى
و ابواب السما ترعد
انا المقداد فى يوم القتال
ابيد البيض بالسمر العوالى
و سيفى فى الوغا ابيض صقيلا
طليق الحد فى اهل الضلال
6. بلال بن رباح موذن رسول الله صلى الله عليه و آله - باب الصغير شام -
بلال از سابقين در اسلام است . نخست غلام اميه بن خلف بود، ابوبكر او را خريد و آزاد كرد. وى موذن رسول خدا صلى الله عليه و آله بود ولى بعد از پيغمبر صلى الله عليه و آله در مدينه نماند و براى ابوبكر و عمر اذان نگفت و به شام مسافرت كرد و در سال بيستم يا بيست و يكم در سن 63 يا 70 سالگى در شام درگذشت و در باب الصغير دفن شد و اكنون با عبدالله بن جعفر در يك بقعه قرار گرفته است .
شبلنجى در نور الابصار مى نويسد: بلال اولين موذن رسول خدا صلى الله عليه و آله بود و بعد از آن براى هيچكدام از خلفا اذان نگفت و در سال 17 يا 18 هجرى درگذشت . (377)
7. اويس قرنى پسر انيس ، سوريه - رقه  
اويس يكى از چهارمين فرد ممدوح از زهاد ثمانيه در اسلام است . دوستى دو جانبه ميان پيغمبر صلى الله عليه و آله و اويس ضرب المثل است . او در طول مدت عمر نتوانست پيغمبر صلى الله عليه و آله را ببيند ولى در عين حال ، چنان شمايل پيغمبر صلى الله عليه و آله را توصيف مى نمود كه ياران چند ساله پيامبر صلى الله عليه و آله از آن درمانده شده بودند. او از مادرش ‍ اجازه گرفته بود كه براى ديدن پيغمبر صلى الله عليه و آله به مدينه برود، به شرط اينكه اگر حضرت در مدينه نبود فورى برگردد. اويس نيز با اشتياق به مدينه آمد ولى پيامبر صلى الله عليه و آله را زيارت نكرد و برگشت وقتى پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه آمد فرمود: ((انى لا جد نفس ‍ الرحمن من قبل اليمن )) من بوى خوش رحمان را از جانب يمن استشمام مى كنم .
اويس قرنى از اكابر تابعين و از حواريون حضرت امير المومنين عليه السلام است و در زهد و جلالت شان و رفعت مقام و تقوايش همه مسلمانان اتفاق دارند و كتابها مشحون از فضائل اوست . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: او راهب اين امت است ، و نيز فرموده است : اويس قبايل بزرگى از ربيعه و مضر را شفاعت مى كند.
اويس در جنگ صفين به يارى حضرت امير المومنين على عليه السلام شتافت و با وى بيعت كرد و در همين جنگ به شهادت رسيد و در صفين مدفون گشت .
قبر وى اكنون در شهر رقه واقع در 200 كيلومترى حلب و 450 كيلومترى شام نزديك قبر جناب عمار واقع شده است .
2 - عمار ياسر: شهر رقه - نزديك قبر اويس قرنى
3 - زكرياى پيغمبر: شهر رقه جامع زكريا
8. عبدالله بن ام مكتوم عامرى موذن پيغمبر صلى الله عليه و آله - باب الصغير
برخى نام او را عمرو نوشته اند. مادرش ام كلثوم و پدرش قيس است عبدالله قديم الاسلام و مهاجر است و چون نابينا بود سيزده بار پيغمبر صلى الله عليه و آله او را در مدينه گذاشت كه به جايش نماز بخواند و لذا به غزوات نرفت . او در جنگ قادسيه حاضر بود.
بعضى مفسرين ، فرد اعماى مذكور در سوره عبس را همين شخص مى دانند و به مناسبتهاى ديگر نيز نام وى در تارخ اسلام آمده است . نيز آورده اند كه وى بعد از جنگ بدر به مدينه آمد و نابينا بود و حضرت رسول صلى الله عليه و آله در تمام غزواتى كه از مدينه خارج مى شد وى را به پيشنمازى مدينه معرفى مى فرمود. عبدالله در قادسيه دو زره پوشيده و پرچم سياهى نيز به دست داشت و پس از جنگ به مدينه مراجعت و در آنجا در گذشت .
ولى اكنون آرامگاهى در كنار حضرت عبدالله الباهر به نام وى در باب الصغير مشهور است و نزديك بقعه او اطاقى وجود دارد كه به يكى از همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله منسوب است . (378)
9. قبر اوس بن اوس  
((اوس بن اوس )) يكى ديگر از صحابه جليل القدر رسول خدا صلى الله عليه و آله است . وى از كسانى بود كه در مسجد النبى صلى الله عليه و آله و بر ((ايوان صفه )) زندگى مى كرد. اوس بن اوس در نهايت فقر و تنگدستى روزگار مى گذرانيد و همواره در مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله مشغول تهجد و عبادت و اعتكاف بود. وى به شام هجرت كرد و پس از وفات در دوران خلافت عثمان ، در باب الصغير مدفون شد. (379) مقبره وى اكنون در مقابل مدرسه صابونيه در سمت ديواره غربى باب الصغير است .
10. وائله بن الاسقع  
يكى ديگر از صحابه رسول خدا صلى الله عليه و آله كه همراه اوس بن اوس ‍ و عمار بن ياسر و ديگران بر ايوان صفه در مسجد النبى صلى الله عليه و آله زندگى مى كرد وائله بن الاسقع بود. وى عمرى بالنسبه طولانى داشت و گويند در سن 150 سالگى - در خلافت عبدالملك مروان (سال 83 هجرى ) - در دمشق از دنيا رفت و در باب الصغير مدفون شد. او آخرين صحابه اى بود كه در اين شهر وفات يافت . (380) وائله پس از شهادت امام حسين عليه السلام به شدت خشمگين بوده و همواره به نقل آيه تطهير كه در شان خاندان رسول خدا صلى الله عليه و آله نازل شده مى پرداخته (381)
است .
11. فضاله بن عبيد  
((فضاله بن عبيد)) يكى از صحابه رسول خدا صلى الله عليه و آله بود كه پس از فتح دمشق به اين شهر آمد و در آنجا سكونت گزيد. در دوران معاويه ، كرسى قضاوت در اين شهر را بر عهده داشت و در سال 53 هجرى در گذشت . وى را در كنار ابى درداء وام درداء مدفون ساختند. (382)
12. سهل بن ربيع انصارى  
((سهل بن ربيع انصارى )) يكى ديگر از صحابه بزرگوار و از قبيله اوس بود كه در مشق ساكن شده و در اوائل خلافت معاويه وفات يافت . او را در باب الصغير (جنوب قبرستان ) به خاك سپردند. (383)
13. حجر بن عدى كندى يمنى  
- شهيد ولاى على عليه السلام - دمشق 20 كيلومترى دمشق در قريه عذرا كه اكنون در محل عدر تلفظ مى شود و از توابع دوما كه بعد از حرستا در سمت راست دوما مى باشد. ايستگاه اتوبوسهاى آن در شارع الثوره است .
حجر از تابعين كبار و سران زهاد و از ابدال ياران على عليه السلام و معروف به حجر ا