(354) از ساير جزئيات زندگى و اقدامات مثبت وى در دوران اسارت اطلاعى در دست نيست .
11 ـ ام كلثوم بنت عبداللّه جعفر
ام كـلثـوم ، فـرزنـد عـبـداللّه بـن جـعـفـربـن ابـى طـالب (ع ) و حـضـرت زيـنـب (س ) اسـت .(355) بـرخـى بـه وى لقـب ((صـغـرى )) داده اند.(356) معاوية ، او را براى يزيد خواستگارى ، ولى دايى بزرگوارش ، امام حسين (ع ) با اين وصلت مخالفت كرد و ايشان را بـه عـقـد ازدواج پـسـر عـمـويـش ، قـاسـم بـن مـحـمـدبـن جـعـفـربـن ابـى طـالب (ع ) در آورد.(357) خـداونـد مـتـعـال نـيـز فـرزنـدى بـه نـام ((فـاطـمـه )) بـه آنـان عـنـايـت كرد.(358)
ام كلثوم ، همراه همسر خود، قاسم ، به دشت خونين نينوا آمد و پس از شهادت وى ، از كربلا به كـوفـه و شـام بـه اسـيـرى بـرده شـد.(359) مـورّخـان درباره ى اقدامات وى در دوران اسـارت ، گـزارشى نقل نكرده اند. گروهى از رجال نويسان ، حجّاج بن يوسف ، ابان بن عثمان بـن عـفـان (360) و خـالدبـن يـزيدبن معاويه را نيز از همسران ام كلثوم ، پس از قاسم دانسته اند.(361)
12 ـ ام كلثوم بنت على (ع ) زينب صغرى
13 ـ امّ كلثوم صغرى
امّ كـلثومِ صغرى ، يكى از دختران امير المؤ منين (ع )،(362) به گفته برخى از منابع از كـسانى است كه در كربلا حضور داشت و به همراه شمار ديگرى به اسارت لشكريان بنى اميّه درآمد.(363)
گـرچـه بـسـيـارى از مـنـابـع از ام كـلثوم به عنوان يكى اسيران حادثه عاشورا نام برده اند، بدون اين كه مقيّد به صغرى و كبرى كنند.(364)
14 ـ ام كلثوم صغرى رقيه بنت على (ع )
15 ـ امّ كلثوم كبرى
ام كلثوم كبرى يكى از فرزندان امير المؤ منين (ع ) است .(365) وى به همراه شوهرش ، عـون بـن جـعـفـر از مـديـنـه بـه امـام حسين (ع ) پيوستند و به همراه آن حضرت در كربلا حضور داشـتـنـد. شـوهـرش در روز عـاشـورا بـه درجـه رفـيـع شـهـادت نـايـل شـد(366) و خـودش بـه اسارت لشكريان بنى اميّه درآمد.(367) گرچه بـسـيارى از منابع نام ام كلثوم را به عنوان بانويى كه در كربلا حضور داشت و جزء اسيران بود آورده اند ولى مقيّد به صغرى و كبرى ننمودند.(368)
16 ـ ام كلثوم كبرى زينب كبرى
17 ـ ام محسن
او، مـادر مـحـسـن بـن حـسـيـن (ع )(369) و نـامـش نـامـعـلوم اسـت .(370) ولى احـتمال دارد، وى همان رباب يا شهربانو باشد.(371) ياقوت حُمَوى مى گويد: وقتى كاروان اسيران كربلا به كوه جوشن رسيد كه معدن مس و در غرب حلب است ، ام محسن فرزندش را سقط كرد. تلاش وى براى تهيّه آذوقه در آن مكان بى نتيجه ماند. كارگران آنجا هم نه تنها وى را مـسـاعـدت نـكـردنـد بلكه ناسزا نيز گفتند. ام محسن ، از اين كار، خشمگين شد و از خداوند مـتـعـال خـواسـت تـا آنـان را مـجـازات كـنـد. بـر اثـر نـفـريـن او بـركـت از آن كـوه گـرفـتـه شد.(372) از زندگى وى اطلاع ديگرى در دست نيست .
18 ـ ام وهب
از جـمـله زنانى كه در كربلا حضور داشته ، ام وهب بوده ، وى به همراه شوهرش و يا به همراه فـرزنـدش در همان روز عاشورا طبق گفته اكثر مورّخان به شهادت رسيد. اما منتخب التواريخ او را در شمار اسيران كربلا قرار داده است .(373)
19 ـ ام هانى بنت على (ع )
ام هـانـى ، فـرزنـد امـام عـلى (ع ) و مـادرش ام ولد اسـت .(374) او بـا پـسر عموى خود، عـبـداللّه اكـبـربـن عـقـيـل ازدواج كرد(375) و داراى فرزندانى به نام هاى محمد اوسط، عبدالرحمن ، مسلم و ام كلثوم گرديد.(376)
ام هـانـى بـا هـمسرش به كربلا آمد و پس از شهادت وى همراه كاروان اسيران به كوفه و شام رفت .(377)
20 ـ اميمة سكينه (ع )
21 ـ امينة سكينه (ع )
22 ـ بحرية بنت مسعود ام عمروبن جناده
23 ـ جُمانة ام جعفر
24 ـ جُمانة
جـُمـانـة ، فـرزند ابوطالب و فاطمه بنت اسد و عمّه ى امام حسين (ع ) است . او با پسر عمويش ، ابـوسـفـيـان بـن حـارث بـن عـبـدالمـطـلب ،(378) از اصـحـاب خـوش سـخـن رسول خدا و از سرايندگان مرثيه آن بزرگوار ازدواج كرد(379) و برايش فرزندى به نام عبداللّه به دنيا آورد.(380) وى در واقعه ى خونين كربلا و حوادث تلخ پس از آن حـضـور داشـت (381) و افـشـاگـر چـهـره ى باطل حكومت يزيد در دوران اسارت بود.
25 ـ حسن بن حسن (ع ) حسن مثّنا
26 ـ حسن مثّنا
حـسن ، فرزند امام مجتبى (ع ) و مادرش ، خوله دختر منظور فرازيه است .(382) او مردى بـزرگ ، دانـشمند و پارسا بود(383) و سرپرستى صدقات امام على (ع ) را در زمان خود به عهده داشت .(384)
حـسـن مـثـّنـى ، بـراى خـواسـتـگـارى يـكـى از دو دخـتـر عـمـويـش بـه مـنـزل امـام حـسـيـن (ع ) رفـت . آن حـضـرت به او فرمود: خودت هر كدام را كه بيشتر دوست دارى انتخاب كن . ولى او شرم كرد و پاسخى نداد. امام حسين (ع ) فرمود: من دخترم ، فاطمه را برايت انتخاب مى كنم ؛ زيرا او به مادرم فاطمه شبيه تر است .(385)
فـرزنـدان وى ، از فـاطـمـه و دو زن ديـگر(386) عبارتند از: محمد، عبداللّه ، ابراهيم ، جعفر، داود، زينب ، ام كلثوم ، فاطمه ، مُليكه و ام القاسم .(387)
حسن ، در حماسه ى روز عاشورا شركت جست و در رويارويى با دشمن زبون ، هفده تن از آنان را بـه هـلاكـت رسـانـد. او كـه بـه شـدّت مـجروح و دست راستش قطع شده بود،(388) با وسـاطـت اسـمـاءبن خارجه فزارى ، از هم قبيله اى هاى مادرش ، از صحنه ى نبرد خارج گرديد و بـه اسـارت درآمـد.(389) حـسـن مثنى نيز مانند ساير اسيران بر شتر بى جهاز برهنه ،(390) سـوار و بـه سـوى شام برده شد. او مى گويد: چون نزد يزيد رفتم تعداد ما بـيـش از ده نـفـر بـود. بـه فـرمـان وى ، بـه سـوى مـديـنـه حـركـت كـرد. در اوّل ماه بدانجا رسيديم .(391)
سـرانـجـام ، حـسـن بـن حـسن (ع ) در سى و پنج سالگى در مدينه ديده از جهان فرو بست و به ديدار حقّ شتافت .(392)
27 ـ حسنيه
از جزئيات زندگى او اطلاع كاملى در دست نيست . تنها، در برخى از منابع متاءخر آمده است : امام حسين (ع )، وى را از نوفل بن حارث بن عبدالمطلب خريد و به عقد ازدواج مردى به نام ((سهم )) در آورد. حـسـنـيه ، كنيز امام حسين (ع )، كه در منزل امام سجاد (ع ) خدمت مى كرده همراه سيّدالشهدا (ع ) بـا پسرش ‍ منجح بن سهم به كربلا آمد.(393) منجح در ركاب اباعبداللّه الحسين (ع ) بـه شـهـادت رسـيـد(394) و حـسـنـيـه ، بـا دل پرغم و چشم اشكبار، با كاروان اسارت به كوفه برده شد.
28 ـ حسين بن حسن (ع )
حـسـيـن ، فـرزنـد دوّمين امام شيعيان جهان ، امام حسن (ع )،(395) مادرش ظمياء و امّ ولد است .(396) از آنـجـا كـه دنـدان هـاى جـلويـش شـكـسـتـه بـود بـه وى ، اثـرم مـى گفتند.(397) فرزندانش عبارتند از: على ، حسن ، محمد،(398) ام سلمه ، كلثوم و فـاطـمـه .(399) برخى از معاصرين ، او را در زمره ى اسيران حادثه ى كربلا قرار داده اند.(400) از نامبرده ، اطلاع ديگرى در دست نيست .
29 ـ خديجه بنت على (ع )
خـديـجه ، دخت گرامى امام على (ع ) و مادرش ام ولد است .(401) وى با پسر عموى خود، عـبـدالرحـمـن بـن عـقـيل (402) و سپس با عبدالرحمن بن عبداللّه ... بن عبد شمس ازدواج و خـداونـد مـتـعـال از عـبـدالرحـمـن بـن عـقـيـل سـه فـرزنـد بـه نـام هـاى سـعـيـد، عقيل و حميده به ايشان عنايت كرد.(403)
خـديـجـه ، بـانـوى شـجـاع كـاروان حـسـيـنـى ، عـلاوه 