راه شوهرش و يا به همراه فـرزنـدش در همان روز عاشورا طبق گفته اكثر مورّخان به شهادت رسيد. اما منتخب التواريخ او را در شمار اسيران كربلا قرار داده است .(373)
19 ـ ام هانى بنت على (ع )
ام هـانـى ، فـرزنـد امـام عـلى (ع ) و مـادرش ام ولد اسـت .(374) او بـا پـسر عموى خود، عـبـداللّه اكـبـربـن عـقـيـل ازدواج كرد(375) و داراى فرزندانى به نام هاى محمد اوسط، عبدالرحمن ، مسلم و ام كلثوم گرديد.(376)
ام هـانـى بـا هـمسرش به كربلا آمد و پس از شهادت وى همراه كاروان اسيران به كوفه و شام رفت .(377)
20 ـ اميمة سكينه (ع )
21 ـ امينة سكينه (ع )
22 ـ بحرية بنت مسعود ام عمروبن جناده
23 ـ جُمانة ام جعفر
24 ـ جُمانة
جـُمـانـة ، فـرزند ابوطالب و فاطمه بنت اسد و عمّه ى امام حسين (ع ) است . او با پسر عمويش ، ابـوسـفـيـان بـن حـارث بـن عـبـدالمـطـلب ،(378) از اصـحـاب خـوش سـخـن رسول خدا و از سرايندگان مرثيه آن بزرگوار ازدواج كرد(379) و برايش فرزندى به نام عبداللّه به دنيا آورد.(380) وى در واقعه ى خونين كربلا و حوادث تلخ پس از آن حـضـور داشـت (381) و افـشـاگـر چـهـره ى باطل حكومت يزيد در دوران اسارت بود.
25 ـ حسن بن حسن (ع ) حسن مثّنا
26 ـ حسن مثّنا
حـسن ، فرزند امام مجتبى (ع ) و مادرش ، خوله دختر منظور فرازيه است .(382) او مردى بـزرگ ، دانـشمند و پارسا بود(383) و سرپرستى صدقات امام على (ع ) را در زمان خود به عهده داشت .(384)
حـسـن مـثـّنـى ، بـراى خـواسـتـگـارى يـكـى از دو دخـتـر عـمـويـش بـه مـنـزل امـام حـسـيـن (ع ) رفـت . آن حـضـرت به او فرمود: خودت هر كدام را كه بيشتر دوست دارى انتخاب كن . ولى او شرم كرد و پاسخى نداد. امام حسين (ع ) فرمود: من دخترم ، فاطمه را برايت انتخاب مى كنم ؛ زيرا او به مادرم فاطمه شبيه تر است .(385)
فـرزنـدان وى ، از فـاطـمـه و دو زن ديـگر(386) عبارتند از: محمد، عبداللّه ، ابراهيم ، جعفر، داود، زينب ، ام كلثوم ، فاطمه ، مُليكه و ام القاسم .(387)
حسن ، در حماسه ى روز عاشورا شركت جست و در رويارويى با دشمن زبون ، هفده تن از آنان را بـه هـلاكـت رسـانـد. او كـه بـه شـدّت مـجروح و دست راستش قطع شده بود،(388) با وسـاطـت اسـمـاءبن خارجه فزارى ، از هم قبيله اى هاى مادرش ، از صحنه ى نبرد خارج گرديد و بـه اسـارت درآمـد.(389) حـسـن مثنى نيز مانند ساير اسيران بر شتر بى جهاز برهنه ،(390) سـوار و بـه سـوى شام برده شد. او مى گويد: چون نزد يزيد رفتم تعداد ما بـيـش از ده نـفـر بـود. بـه فـرمـان وى ، بـه سـوى مـديـنـه حـركـت كـرد. در اوّل ماه بدانجا رسيديم .(391)
سـرانـجـام ، حـسـن بـن حـسن (ع ) در سى و پنج سالگى در مدينه ديده از جهان فرو بست و به ديدار حقّ شتافت .(392)
27 ـ حسنيه
از جزئيات زندگى او اطلاع كاملى در دست نيست . تنها، در برخى از منابع متاءخر آمده است : امام حسين (ع )، وى را از نوفل بن حارث بن عبدالمطلب خريد و به عقد ازدواج مردى به نام ((سهم )) در آورد. حـسـنـيه ، كنيز امام حسين (ع )، كه در منزل امام سجاد (ع ) خدمت مى كرده همراه سيّدالشهدا (ع ) بـا پسرش ‍ منجح بن سهم به كربلا آمد.(393) منجح در ركاب اباعبداللّه الحسين (ع ) بـه شـهـادت رسـيـد(394) و حـسـنـيـه ، بـا دل پرغم و چشم اشكبار، با كاروان اسارت به كوفه برده شد.
28 ـ حسين بن حسن (ع )
حـسـيـن ، فـرزنـد دوّمين امام شيعيان جهان ، امام حسن (ع )،(395) مادرش ظمياء و امّ ولد است .(396) از آنـجـا كـه دنـدان هـاى جـلويـش شـكـسـتـه بـود بـه وى ، اثـرم مـى گفتند.(397) فرزندانش عبارتند از: على ، حسن ، محمد،(398) ام سلمه ، كلثوم و فـاطـمـه .(399) برخى از معاصرين ، او را در زمره ى اسيران حادثه ى كربلا قرار داده اند.(400) از نامبرده ، اطلاع ديگرى در دست نيست .
29 ـ خديجه بنت على (ع )
خـديـجه ، دخت گرامى امام على (ع ) و مادرش ام ولد است .(401) وى با پسر عموى خود، عـبـدالرحـمـن بـن عـقـيل (402) و سپس با عبدالرحمن بن عبداللّه ... بن عبد شمس ازدواج و خـداونـد مـتـعـال از عـبـدالرحـمـن بـن عـقـيـل سـه فـرزنـد بـه نـام هـاى سـعـيـد، عقيل و حميده به ايشان عنايت كرد.(403)
خـديـجـه ، بـانـوى شـجـاع كـاروان حـسـيـنـى ، عـلاوه بـر تـحـمـّل مـصـيـبت شهادت همسرش ، عبدالرحمن بن عقيل و دو جوان دلبندش در كربلا شاهد و ناظر دوران تلخ اسارت نيز بوده است . او سرانجام در كوفه ، ديده از جهان فروبست و به جوار حق شتافت .(404)
30 ـ خوصاء
خـوصـاء،(405) دختر عمروبن عامربن هصان و كنيه اش ، ام الثغر است .(406) كنيه ى او را، ام البنين (407) و ام عمرو نيز گفته اند.(408)
وى كـه بـا فـرزنـد دلاور خـود، جـعـفـربـن عقيل (ع ) به كربلا آمده و ناظر مبارزه و شهادتش در سرزمين نينوا بود به دست دشمن زبون به كوفه و شام به اسارت برده شد.(409)
31 ـ رباب
رباب ، دختر امرى ء القيس و همسر پاكدامن امام حسين (ع ) است .(410) اين بانوى نامدار و با فضيلت ، از نظر جمال ، ادب و عقل سرآمدِ زنان عصر خود بود.(411) چون پدرش ، مـسـلمـان شد، امام على (ع ) وى را براى سيدالشهدا (ع ) خواستگارى و آن حضرت با او ازدواج كـرد.(412) ثـمـره ى ايـن پـيـونـد مبارك دو فرزند به نام عبدالللّه و سكينه بود كه عبداللّه در كربلا در مقابل ديدگان مادر به فيض ‍ شهادت رسيد و سكينه نيز همراه اسيران به شام رفت .(413)
او در سـفـر كـربـلا حـضـور داشـت (414) و امام حسين (ع ) هنگام نبرد، وى و ساير زنان اهل بيت (ع ) را به صبر و استقامت دعوت كرد.(415)
ربـاب ، شـاعـره اهـل بـيـت (ع )(416) در مـجـلس عـبـيداللّه بن زياد سر امام حسين (ع ) را بوسيد و در دامن گذاشت و اين شعر را قرائت نمود:
واحسينا فلا نَسيتُ حسينا
اَقْصَدَتْهُ اءَسِنّةُ الاَعداءِ
غادَروه بكربلا صريعا
لا سَقَى اللّهُ جانبى كربلاء(417)
((واى بر حسين ، من حسين (ع ) را از ياد نمى برم . دشمنان بر بدن او نيزه زدند.
جـنـازه اش را در كـربـلا بـه روى زمـيـن انـداخـتـنـد. خـداونـد متعال زمين آنجا را سيراب نكند.))
ربـاب ، پـس از پـايـان اسارت ، به خواستگاران زياد خود در مدينه جواب ردّ داد و زير سايه نرفت و پيوسته در سوگ سيدالشهدا(ع ) اشك مى ريخت .(418) به گفته ى برخى از مـورّخان ، او يك سال بر سر قبر امام حسين (ع ) اقامت گزيد و با تاءسف به مدينه بازگشت و از فرط حزن و اندوه جان به جان آفرين تسليم كرد.(419) ابن عساكر مى گويد: وى در زمان امام حسين (ع ) از دنيا رفته است .(420) ولى اين سخن به گواهى مطالب پيشين نادرست به نظر مى آيد.
32 ـ رقيّه بنت الحسين (ع )
مـورّخـان و نـسـب شـنـاسـان پـيـشـيـن ، هـنـگام شمارش فرزندان امام حسين (ع )، از رقيه نام نبرده اند.(421) تنها، عماد الدين طبرى و ملاحسين واعظ كاشفى ، از علماى قرن هفتم و دهم ه‍ .ق بـدون ذكـر نـام رقـيـه ، از دخـتـركـى از امـام حسين (ع ) ياد مى كنند كه در خرابه ى شام وفات كرد.(422) محمدحسن يزدى ، نويسنده و خطيب قرن سيزدهم به نام رقيه تصريح كرده و آورده اسـت : هـلال بن نافع ، از سربازان دشمن مى گويد: من [در روز عاشورا] در ميان دو صف لشـكر ايستاده بودم و نگاه مى كردم . دختر كوچكى را ديدم كه آمد و دامن ام