تجاب نمى‌شود... در برزخ شكنجه و در قيامت حساب سختى دارد.(42)
 و فرمود: هر كه نماز را سبك شمرد از امّت من نيست.(43)
 حضرت على عليه السلام فرمود: دزدترين افراد آنانند كه از نمازشان بكاهند و بدزدند.(44)
 نمازهاى معصومين عليهم السلام‌
 صداى اذان براى رسول خداصلى الله عليه وآله چنان جاذبه داشت كه هنگام اذان به بلال مى‌فرمود: «اَرْحنا يا بلال»(45) اى بلال: ما را از غم و اندوه رهايى بخش. آن حضرت مى‌فرمود: كسى كه صداى اذان را بشنود و بى تفاوت بماند جفا كرده است.(46)
 پيامبرصلى الله عليه وآله مى‌فرمود: گرسنه از غذا سير و تشنه از آب سيراب مى‌شود ولى من از نماز سير نمى‌شوم.(47)
 هنگام نماز رنگ از چهره على عليه السلام مى‌پريد و مى‌لرزيد و مى‌فرمود: وقت نماز رسيده وقت امانتى كه خدا بر هستى عرضه كرد.(48)
 على‌عليه السلام در جنگ صفّين گاهى به آسمان نگاه مى‌كرد. ابن عباس علّت آن را پرسيد. فرمود: براى اينكه نماز اوّل وقت از دستم نرود.(49)
 همان گونه كه ماهى از شنا كردن خسته نمى‌شود اولياى خدا نيز از عبادت و نماز خسته و ملول نمى‌شوند.
 اولياى خدا هنگام نماز عطر مى‌زدند بهترين لباس را مى‌پوشيدند و خوف و هراسشان از آن بود كه مبادا مورد عنايت خدا قرار نگيرند يا در نماز حالت خشوع و توجّه نداشته باشند.
39) مدّثر آيه 43.
40) نهج الفصاحه جمله 1098.
41) وسائل‌الشيعه ج 3 ص 19.
42) سفينةالبحار ج 2 ص 43.
43) وسائل‌الشيعه ج 3 ص 15.
44) بحارالانوار ج 84 ص 242.
45) محجةالبيضاء ج 1 ص 377.
46) نهج الفصاحه جمله 132.
47) مستدرك‌الوسائل ج‌1 ص 174.
48) تفسير صافى ج 2 ص 370.
49) سفينةالبحار ج 2 ص 44.آداب نماز
امام باقرعليه السلام فرمود: از نماز آن مقدار قبول مى‌شود كه با توجّه خوانده شود. هنگام نماز با دست و سر و صورت خود بازى مكن زيرا همه اين كارها سبب نقص نماز مى‌شود در حالت كسالت و خواب و سنگينى مشغول نماز مشو زيرا چنين نمازى از آن منافقان است.(50)
پيامبر خدا صلى الله عليه وآله مى‌فرمايد: دو ركعت نماز كسى كه مسواك كند از هفتاد ركعت بدون مسواك بهتر است.(51)
مقدّمات نماز
براى ورود به نماز پاكى و نظافت در جسم و لباس و آمادگى‌هاى ديگر نياز است كه به آنها اشاره مى‌شود:
طهارت‌
امام رضا عليه السلام درباره وضو بيان جالب و جامعى دارد و مى‌فرمايد:
وضو يك ادب در برابر خداست تا بنده هنگام نماز وقتى در برابر خداوند مى‌ايستد پاك باشد. از آلودگى‌ها وپليدى پاكيزه باشد. به علاوه در وضو از بين رفتن كسالت و خواب آلودگى است. و دل و روح را آماده ايستادن در برابر پروردگار مى‌سازد.(52)
وضو در هر حال‌
وضو به منزله اجازه ورود به حضور پروردگار است. وضو به نور تشبيه شده(53) و خوابيدن با وضو همچون شب زنده‌دارى.(54) لذا در روايات تأكيد شده كه همواره با وضو باشيد.
بدون وضو دست زدن به آيات قرآن و نام خدا و پيامبر و ائمه‌عليهم السلام ممنوع است.(55) حتى اگر نام خدا به صورت آرم نهادها و مؤسسات درآيد )مثل آرم جمهورى اسلامى( همين حكم را دارد.
مصرف آب در وضو اگر به حدّ اسراف برسد حرام است.
قبله‌
گرچه به هر سو بايستيم رو به خداست ولى توجه به يك كانون مقدس الهام بخش توحيد است و نظم ووحدتى زيبا مى‌آفريند.
در آغاز قبله مسلمانان »بيت‌المقدس« بود ولى پس از هجرت قبله به مسجدالحرام تغيير يافت.
كارهايى همچون خواب و خوراك خوب است به سمت قبله باشند. ذبح حيوانات بايد رو به قبله باشد وگرنه گوشت آنها حرام مى‌شود.
حضرت مهدى عليه السلام نيز قيام جهانى خود را از كعبه آغاز خواهد كرد.
اذان‌
گفتن اذان و اقامه پيش از نماز زمينه‌ساز توجّه بيشتر به خداست.
اذان شعارى است كه در بر دارنده اساسى‌ترين پايه‌هاى اعتقادى و جهت‌گيرى عملى مسلمانان است.
اين شعار توحيدى اولين جملاتى است كه در گوش نوزاد خوانده مى‌شود. اذان صدايى است كه شيطان‌ها را به فرار و دلهره وامى‌دارد.(56) سفارش شده كه در خانه‌ها بخصوص هنگام بيمارى اذان بگوئيد و بكوشيد كه با صداى زيبا باشد.
نيّت ملاك ارزش‌
عنصرى كه به عمل انسان بها مى‌دهد نيّت و انگيزه اوست. نيّت ركن عبادت است. اگر عملى بدون نيّت انجام شود يا نيّت غير خدايى باشد باطل است. مقدّس‌ترين كارها بخاطر نيّت بد فاسد مى‌شود و ساده‌ترين كارها با نيّت خوب ارزشى بسيار پيدا مى‌كند.
نيّت خدايى عامل جذب الطاف الهى(57) و شرط قبولى عمل است. خداوند مى‌فرمايد: جز آنچه خالص براى من باشد نمى‌پذيرم.(58)
امام صادق عليه السلام فرمود: هركس كار اندى را براى خدا انجام دهد خدا آن را در چشم ديگران بزرگ جلوه مى‌دهد. و هر كس از كار بسيار خود هدف غير خدايى داشته باشد و به جاى جلب رضاى خدا به فكر جلب توجّه مردم باشد خدا كار زياد او را در نظر مردم كم جلوه مى‌دهد.(59)
دانشگاه حكمت‌
اخلاص دانشگاهى است كه فارغ التحصيلان آن در مدّت چهل روز به مدارج عالى حكمت مى‌رسند و در سايه اخلاص به حدّى از بصيرت و يقين مى‌رسند كه فوق تصوّر است.
رسول خداصلى الله عليه وآله فرمود: هر كس چهل شبانه روز تمام كارهايش براى خدا باشد چشمه‌هاى حكمت از دلش بر زبانش جارى مى‌شود.(60)
50) محجةالبيضاء ج 1 ص 354.
51) نهج الفصاحه جمله 1669.
52) وسائل‌الشيعه ج 1 ص 257.
53) قصارالجمل ج 1 ص 311.
54) وسائل‌الشيعه ج 1 ص 266.
55) توضيح المسائل بخش وضو.
56) كنزالعمال ج 7 ص 692.
57) عنكبوت آيه 69.
58) روضةالمتقين ج 12 ص 141.
59) روضةالمتقين ج 12 ص 142.
60) جامع السعادات ج 2 ص 77.نشانه‌هاى اخلاص‌
1- بى‌توقعى از ديگران‌
سوره دهر درباره حضرت على و فاطمه‌عليهما السلام و فرزندان آنان نازل شد كه پس از سه روز ايثار افطارى خود به مسكين و يتيم و اسير بدون هيچ توقع و چشمداشت تشكّرى خالصانه گفتند: «إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءً وَلَا شُكُوراً»(61) ما شما را بخاطر خدا طعام مى‌دهيم و از شما هيچ پاداش و سپاسى نمى‌خواهيم.
2- توجّه به تكليف نه عنوان‌
نشانه ديگر اخلاص آنست كه انسان در عمل دنبال كارى برود كه تكليف است هر چند پول و عنوان و شهرت در آن نباشد و رفاه و اعتبار اجتماعى نياورد. مثل خدمت در مناطق محروم يا روستاها و محيطهاى كوچك و دور دست و بد آب و هوا يا پرداختن به كارهاى لازمى كه نمود ندارد ولى وظيفه است.
3- پشيمان نشدن از كار
كسى كه براى خدا كار مى‌كند و از ديگران انتظارى ندارد هرگز از كارش پشيمان نمى‌شود زيرا چون براى خداوند كار كرده اجر خود را برده است چه نتيجه دنيايى و مطلوب بدهد يا نه.
4- استقبال يا بى‌اعتنايى مردم‌
اگر كسى از استقبال مردم شاد شود و از بى اعتنايى شان دلسرد گردد نشان ضعف اخلاص است. اميرالمؤمنين عليه السلام مى‌فرمايد: رياكار سه نشانه دارد: وقتى تنهاست با كسالت و بى حالى است وقتى با مردم است نشاط )در عبادت و عمل( پيدا مى‌كند اگر تعريفش كنند كار بيشترى مى‌كند و اگر بدگويى كنند كم كارى مى‌كند.(62)
5 - يكى بودن ظاهر و باطن‌
على عليه السلام فرمود: آنكه ظاهر وباطنش يكسان وگفته وعملش هماهنگ باشد امانت الهى را ادا كرده و عبادت 