انوان

شهيد اوّل (رحمه الله) مي‌فرمايد:

«هنگامي که زنان زيارت مي‌کنند بايد جداي از مردان باشند و اگر شب زيارت کنند بهتر است و بايد ناشناس و پوشيده و نهاني باشند و اگر ميان مردان نيز زيارت کنند جايز است اگرچه مکروه مي‌باشد.»( 54 )

پس بر زنان زائر لازم است که ديدگان خود را از حرام بپوشانند و خويش را از خودنمايي و جلوه‌گري و شهوت باز دارند و لباس حيا بر تن کنند و پوششي از عفّت بر سر کنند و راه رفتن از وسط راه را که در آن با مردان برخورد مي‌کنند ترك كنند و بر آنان لازم است که از کنارة ديوار راه بروند و از پوشيدن لباس‌هاي نازک و لباس‌هايي که آنها او را مشهور مي‌کند (لباس شهرت) ( 55 ) اجتناب کنند و خود را به زيورهايي که صدا دارند و صداي آن شنيده مي‌شود زينت نکنند و خود را آراسته و معطّر ننمايند و بر چشمان خود سرمه نکشند و آشفته و غبارآلوده باشند ( 56 )

و در احاديث بسياري، مطالبي در آداب خروج زنان از خانه‌هايشان آمده است که ما شماري از آنها را ذکر مي‌کنيم و آن را برنامة شناخت آداب زنان در زيارت قرار مي‌دهيم:

1 ـ با اسناد از امير مؤمنان (عليه السلام) نقل شده است که فرمود:

«اي اهل عراق! خبردار شده‌ام که زنان شما در راه با مردان برخورد مي‌کنند و شانه به شانة‌ يکديگر مي‌زنند آيا حيا نمي‌کنيد؟ و در «محاسن» اضافه کرده است: خداوند کسي را که غيرت نمي‌ورزد، لعنت فرموده است.» ( 57 )

2 ـ به اسناد از امير مؤمنان (عليه السلام) منقول است که فرمود:

«آيا حيا نمي‌کنيد و غيرت نمي‌ورزيد؟ که زنان شما به سوي بازارها خارج مي‌شوند و با مردان خشن و کافر برخورد مي‌کنند.»( 58 )

3 ـ به اسناد از رسول الله (صلّي الله عليه وآله وسلّم ) منقول است که فرمود:

«براي زنان جايز نيست که وسط راه حرکت کنند بلکه بايد از کنارة ديوار و کنارة مسير، راه بروند»( 59 )

و مانند اين روايت، از امام صادق و امام رضا (عليهما السلام) نقل شده است. ( 60 )

4 ـ از امير مؤمنان (عليه السلام) منقول است که در نامه‌اي به فرزندش امام حسن (عليه السلام) نوشت:

«[زنان را ] در پرده‌شان نگاه دار تا ديده‌شان بر نامحرمان نگريستن نيارد که سخت در پرده بودن، آنان را از هر گزند، بهتر نگاه دارد [يا سخت در پرده بودن براي تو و براي آنها از شکّ‌ و دو دلي بهتر است]، و برون رفتنشان از خانه، بدتر نيست از بيگانه که بدو اطمينان نداري و او را نزد آنان درآري. و اگر تواني چنان کني که جز تو نشناسند، روا دار.»( 61 )

5 ـ رسول الله فرمود:

«هر که از زن خود در چهار چيز اطاعت کند، خداوند او را بر بيني‌اش در آتش مي‌افکند، گفته شد: اين اطاعت چيست؟ فرمود: از او بخواهد که به حمّام‌ها و عروسي‌ها و جشن‌ها و عزاداري‌ها برود و لباس‌هاي نازک بر تن کند و مرد خواستة او را اجابت کند.»( 62 ) و لباس‌هاي نازک بر لباس‌هايي به شکل‌هاي مخصوص حمل مي‌شود.

6 ـ و در حديث «حولاء» از پيامبر (صلّي الله عليه وآله وسلّم ) منقول است که فرمود:

«اي حولاء! زينت خود را براي غير شوهر خود آشکار نکن، اي حولاء! براي هيچ زني حلال نيست که مچ دست و پاي خود را براي مردي غير از شوهرش آشکار سازد و اگر چنين کند، همواره در لعنت و خشم خداوند خواهد بود و خداوند بر او غضب مي‌کند و فرشتگان خدا او را لعنت مي‌کنند و خدا عذابي دردناک برايش آماده مي‌سازد.»( 63 )

7 ـ و در «جامع الأخبار» در حديثي از رسول الله (صلّي الله عليه وآله وسلّم ) منقول است که فرمود:

«هر مردي که زنش خود را آراسته و زينت کند و از در خانه‌اش خارج شود پس او (ديّوث) است و هر که به او نام (ديّوث) دهد گناه نمي‌کند و زن اگر از در خانه‌اش در حالي که خود را زينت کرده است و معطّر ساخته است خارج شود و همسر او به آن راضي باشد براي همسر او به هر قدمي که بر مي دارد خانه‌اي از آتش بنا مي‌شود، پس بال‌هاي زنانتان را کوتاه کنيد و آن را بلند نکنيد که در کوتاه کردن بال‌هاي آنها رضايت و سرور و بي حساب وارد بهشت شدن مي‌باشد. وصيّت مرا در امر زنانتان حفظ کنيد تا از شدّت حساب نجات يابيد و هر که وصيّت مرا حفظ نکند پس بدا به حال او در پيشگاه الهي.»( 64 )

8 ـ از امير مؤمنان (عليه السلام) منقول است که فرمود:

«در آخرالزّمان و نزديک شدن قيامت که بدترين زمانهاست، زناني آشکار مي‌شوند که پوشش ندارند و برهنگانند و آشکار کنندگان زينت و از دين خارجند و در فتنه‌ها داخل شده‌اند و به شهوات و خواهش‌هاي نفساني تمايل دارند و به سوي لذّت‌ها شتاب گرفته‌اند و حرام‌هاي الهي را حلال شمرده اند و در دوزخ جاودانند.»( 65 )

و شهيد= از جملة آداب شمرده است که حال زائر پس از زيارت بهتر از قبل از زيارت باشد چرا که اگر زيارت مورد قبول واقع شود، گناهان را فرو مي‌ريزد. ( 66 )

ف: زيارت عاشورا

به سند قدسي و زرّين ( 67 )، در حديثي که شيخ الطّائفه طوسي و سيّد ابن طاووس در «مصباح المتهجّد» و «مصباح الزّائر» روايت کرده‌اند آمده است که صفوان گفت: امام صادق (عليه السلام) به من فرمود:

«اين زيارت را محافظت کن و به اين دعا خدا را بخوان و بدان زيارت کن که من بر خدا ضامنم براي هر کسي که با اين زيارت، از راه دور يا نزديک زيارت کند يا با اين دعا، خداوند را بخواند، که زيارتش مورد قبول واقع شود و سعي او مشکور شود و سلام او واصل شود و در حجاب قرار نگيرد و حاجت او از سوي خداوند متعال ـ هر چه باشد و هر جا برسد ـ بدون مانع و حجابي برآورده شود، اي صفوان، من اين زيارت را از پدرم و پدرم از پدرش علي بن الحسين ضمانت شده با اين ضمانت از حسين و حسين از برادرش حسن ضمانت شده با اين ضمانت و حسن از پدرش اميرالمؤمنين ضمانت شده با اين ضمانت و اميرالمؤمنين از رسول الله، ضمانت شده با اين ضمانت و رسول الله از جبرئيل ضمانت شده با اين ضمانت و جبرئيل از الله تعالي، ضمانت شده با اين ضمانت يافتند و خداوند عزّوجلّ بر خود سوگند ياد کرده است که هر که حسين را از نزديک يا دور با اين زيارت، زيارت کند و خدا را با اين دعا بخواند، من زيارت او را از او قبول مي‌کنم و درخواست او را به هر جا که برسد و هر چه که باشد برآورده مي‌سازم و خواستة او را به او عطا مي‌كنم، پس آنگاه از پيشگاه من زيانکار و محروم باز نمي‌گردد و او را شادمان و در حالي که چشمان او به قضاي حاجتش و رستگاري بهشت و رهايي از آتش، روشن شده است باز مي‌گردانم و شفاعت ا و را دربارة هر کسي که او برايش شفاعت کند ـ جز دشمن ما اهل بيت ـ مي‌پذيرم، خداوند تعالي بدين مطلب بر خود سوگند ياد کرده است و ما را شاهد آنچه که ملائکة ملکوت حق بر آن شهادت داده‌اند قرار داده است، سپس جبرئيل گفت: اي پيامبر خدا! بي گمان خداوند مرا براي شادماني و بشارت به تو و شادماني و بشارت به علي و فاطمه و حسن و حسين و امامان از فرزندان تو تا روز قيامت فرستاد، پس شادماني تو و شادماني علي و فاطمه و حسن و حسين و امامان و شيعيان شما تا روز قيامت و برانگيختگي مردمان دوام يابد، صفوان گفت: امام صادق (عليه السلام) به من فرمودند: اي صفوان