از محرّم است ـ پس آن روز را به سر آورد با حالت گريه و تفجّع و اندوه، كه ملاقات خواهد نمود خداوند ـ عزّ و جلّ ـ را با ثواب دو هزار حجّ و دو هزار عمره و دو هزار جهاد که ثواب هر حج و عمره و جهاد آن مانند ثواب آن که حجّ کند و عمره نمايد و جهاد کند با رسول خدا و با ائمّه (عليهم السلام) ، علقمة بن محمّد حضرمي گفت که به آن حضرت عرض کردم: فدايت شوم پس چه کند آن که از کربلا دور و در بلاد بعيده است و متمکّن نيست از آن که خود را به کربلا برساند و در آن روز فرمود: "چون چنين روزي شد ـ يعني روز عاشورا ـ هر کس که دوست دارد زيارت کند آن حضرت را از بلاد دور يا نزديک، پس غسل کند و برود به صحرا يا بر بام خانة خود، آن گاه دو رکعت نماز بکند و بخواند در آن سورة "قل هو الله احد"، چون سلام گفت، اشاره کند به سوي آن حضرت به سلام....".
69 . محدث قمي (رحمه الله) در هدية الزائرين، ص 178 مي نويسد: "اگر در غير عاشورا باشد به جاي (انّ هذا) بگويد: (اِنَّ يَوْمَ قتل الحسين (عليه السلام) )."
70 . به جاي (و هذا) بگويد: (و يوم قتل الحسين (عليه السلام) ).
71 . کامل الزّيارات، باب 72، ص328 ـ 333، هديّة الزائرين، ص 176ـ 179، مصباح المتهجّد، ص 772 ـ 776، مصباح الزائر، ص 269 ـ 271 و مصباح الكفعمي، ص 482، البلد الأمين، ص 269. در پايان روايت كامل الزيارات، ص 332، امام باقر (عليه السلام) مي‌فرمايند: و اگر مي‌تواني كه هر روز از روزگار خود با اين زيارت، زيارت كني، چنين كن كه همة آن ثواب‌ها براي تو خواهد بود ان شاء الله تعالي.
72 . در مصباح المتهجّد، ص 777 و در مفاتيح الجنان آمده است: "روايت کرده محمّد بن خالد طيالسي از سيف بن عميره که گفت بيرون رفتم با صفوان بن مهران [جمّال] و جمعي ديگر از اصحاب خودمان به سوي نجف بعد از خروج حضرت صادق (عليه السلام) از حيره به جانب مدينه، پس زماني که ما فارغ شديم از زيارت يعني زيارت امير مؤمنان (عليه السلام) ، گردانيد صفوان صورت خود را به جانب مشهد ابوعبدالله7 پس گفت از براي ما که زيارت کنيد حسين (عليه السلام) را از اين مکان از نزد سر مقدّس امير مؤمنان كه از اينجا ايما و اشاره كرد به سلام بر آن حضرت جناب صادق (عليه السلام) و من در خدمتش بودم: سيف گفت: پس خواند صفوان همان زيارتي را كه روايت كرده بود (علقمة بن محمّد حضرمي) از حضرت باقر (عليه السلام) در روز عاشورا، آنگاه دو ركعت نماز كرد نزد سر اميرالمؤمنين (عليه السلام) و وداع گفت. بعد از آن نماز، اميرمؤمنان (عليه السلام) را و اشاره کرد به جانب قبر حسين (عليه السلام) به سلام در حالتي که گردانيده بود روي خود را به جانب او و وداع کرد بعد از زيارت او را و از دعاهايي که بعد از نماز خواند اين بود: "يا الله يا الله..."، ثواب زيارت و دعا در متن کتاب گذشت.
73 . هدية الزّائرين و بهجة الناظرين، از ص 181 تا 184، البلد الأمين، کفعمي، ص 271 تا 274؛ مصباح الکفعمي، ص 485؛ مصباح المتهجّد، ص 777، مصباح الزّائر، از ص 272 تا 276. صفوان از امام صادق (عليه السلام) نقل مي‌کند که آن حضرت خود و پدران بزرگوارشان تا جبرئيل و خداوند اين زيارت و دعا را ضمانت کرده‌اند که در متن کتاب به طور کامل نقل شد.
74 . "الصّدف المشحون بأنواع العلوم و الفنون"، حاج مولي محمّد شريف شيرواني، ج 2، ص199 و الذريعة، ج 15، ص 29 به نقل از همان کتاب و "شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور" ص110 و 111 در هامش کتاب.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1912.txt">درباره کتاب</a><a class="text" href="w:text:1913.txt">پيش گفتار</a><a class="text" href="w:text:1914.txt">كلمه نخست</a><a class="text" href="w:text:1915.txt">پيش درآمد</a><a class="text" href="w:text:1916.txt">همراهى شهيد ثانى</a><a class="text" href="w:text:1917.txt">ديدگاه صاحب رياض</a><a class="text" href="w:text:1918.txt">محورهاى تحليل صاحب جواهر</a><a class="text" href="w:text:1919.txt">آگاهى به شهادت و حركت براى حكومت</a><a class="text" href="w:text:1920.txt">تقدم مصالح عاليه</a><a class="text" href="w:text:1921.txt">عاشورا الگويى براى همه</a><a class="text" href="w:text:1922.txt">جمع بندى ديدگاه امام خمينى</a><a class="text" href="w:text:1923.txt">كتابنامه</a><a class="text" href="w:text:1924.txt">پاورقی</a></body></html>نام کتاب : عاشورا در فقه

نویسنده : سيدضياء مرتضوى

منبع : مرکز تعلیمات اسلامی واشنگتنعاشورا در فقه
ارزيابى ديدگاه فقهى امام خمينى (قده ) و ديگر فقيهان در باره قيام سيدالشهدا(ع )
تقديم به روح ملكوتى بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران , فقيه فرزانه , حضرت آية اللّه العظمى امام خمينى (قده )

پيش گفتار

عظمت عاشورا و نقش گسترده و عميقى كه حركت سيدالشهدا(ع )در حوزه دين و جامعه داشته اسـت , هـمـواره و بـحـق از مهمترين مباحث تاريخى , كلامى به شمار رفته و نگاههاى مختلفى را بـه خود متوجه ساخته است .
نخستين كنگره بين المللى امام خمينى وفرهنگ عاشورا كه در سال 1374, هـمـزمان با دهه محرم وسالگشت رحلت فقيه فرزانه , بنيانگذار جمهورى اسلامى ,حضرت امام خمينى (قده ), به همت مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى برگزار شد, فرصت دوباره اى بـود كـه عاشورا و فرهنگ برخاسته از آن , از زواياى چندى بررسى و تحليل شود.
عاشورا درفقه , عنوان پژوهشى تازه بود كه توسط نويسنده , در اين كنگره ارائه شد.
تازگى موضوع و مقايسه اى كه در اين پژوهش , ميان ديدگاه حضرت امام خمينى (قده ) و چند تن از فقهاء بزرگ , صورت گرفته است , مايه اى شد براى استقبال علاقه مندان اين دست مباحث .
ازاين رو ارائه اين پژوهش به كنگره , و انتشار آن در ويژه نامه روزنامه جمهورى اسلامى , مجموعه مقالات كنگره و مجله حضور, مانع از آن نبود كه دوباره به گونه اى مستقل , و البته باافزوده هاى چندى و بـرخى اصلاحات اندك , اقدام به انتشار آن شود.
با اين آرزو كه قدمى كوچك در ارج نهادن به فقه والاى شـيـعه و تلاش سترگ فقهاى عظام و تبيين برجستگى نگرش فقهى امام خمينى (قده ) در باره قيام حضرت سيدالشهدا(ع ) باشد.
ان شاءاللّه .
قم ـ سيدضياء مرتضوى بهار 1377 كلمه نخست

كلمه نخست = فرهنگ عاشورا
عـاشـورا در مقايسه با بسيارى از رخدادهاى ديگر, حجم كمى از وقايع را به خود اختصاص داده و آغـاز و انـجـام آن , در بـرهه اى كوتاه اتفاق افتاده است ,اما يكى از حوادثى است كه در طول تاريخ خـويش , بيشترين توجه را به خود جلب كرده و علاوه بر نقش گسترده و تاءثير عميق اجتماعى ـ تـاريخى خود, به صورت فرهنگى ويژه با ساختارى منحصر به فرد در آمده است .
افزون بر ثمرات و رويـكـردهاى اجتماعى ـ انسانى كه همچنان استمراردارد, فرجام عاشورا, شكل گرفتن فرهنگى نوين با ويژگيهاى خاص خود درميان جامعه گسترده اى بود كه هويت اسلامى اش , آن را از ديگر تـمدنها وفرهنگها جدا مى ساخت .
فرجام تاريخى و دستاوردهاى ماندنى عاشورا,در طول دهه ها و سده هاى پس از خود, به جريانى هويت بخشيد كه امروزمى توانيم از آن به عنوان فرهنگ عاشورا نام ببريم .
نـگـاهـى گـذرا بـه حـجـم گزارشها, تحليلها و آثارى كه در طى قرون گذشته و زمان معاصر بازگوكننده زواياى مختلف اين فرهنگ است ,گوياى عظمت , جامعيت , عمق و اصالتى است كه عـاشـورا تـوانـسـتـه اسـت به اين فرهنگ بدهد.
بسيارى از مق