و انس از عظمت تو عقب ماندند
3- منظورم ((على )) است ، بهترين كسى كه گام بر خاك نهاده است ، بزرگوار و داراى احسان و نيكى
4- والاييهاى اخلاقى و بزرگى ها از آن اوست ، تا آنگاه كه مرغان بر شاخه ها به ترنم مشغولند)
2- استفاده از جاذبه شعر در تربيت كودك
حضرت زهرا عليها السلام آنگاه كه كودكان خود را به بازى مى گرفت ، و به تربيت روحى و پرورش جسمى عزيزان خود مى پرداخت ، در قالب زيباى اشعار اديبانه مى فرمود:
حديث 102 :
1-اشبه اباك يا حسن 	  	واخلع عن الحق الرسن
2-واعبد الها ذاالمنن 	  	ولا توال ذالاحن
(1- حسن جان ! مانند پدرت على (عليه السلام ) باش و ريسمان را از گردن حق بردار
2- خداى احسان كننده را پرستش كن و با افراد دشمن و كينه توز دوستى مكن )
و آنگاه كه امام حسين (عليه السلام ) را بر روى دست نوازش مى كرد، مى فرمود:
انت شبيه بابى 	  	لست شبيها بعلى
(حسين جان تو به پدرم رسول الله صلى الله عليه و آله شباهت دارى و به پدرت على (عليه السلام ) شبيه نيستى .)
امام على (عليه السلام ) سخنان فاطمه عليها السلام را مى شنيد و لبخند مى زد(200)
3- بيان مشكلات اقتصادى
الف - سخاوت و ايثارگرى
ب - خبر از شهادت حسين (عليه السلام )
روزى گرسنه اى درب منزل امام على (عليه السلام ) را كوبيد و تقاضاى كمك كرد. امام على (عليه السلام ) در قالب شعرى زيبا، نيازمندى آن گرسنه بينوا را به حضرت زهرا عليها السلام بازگو فرمود و تذكر داد، اگر امكان دارد، كمك مناسبى شود، حضرت زهرا عليها السلام با شعر، چنين پاسخ داد:
حديث 103 :
1- امرك سمع يابن عم و طاعة 	  	مابى من لوم و لا وضاعه
2- اطعمه و لا ابالى الساعه 	  	ارجو اذا اشبعت من مجاعه (201)
1- فرمان تو را اى پسر عمو بيدرنگ اطاعت خواهم كرد، از طرف من تو را در اين پيشنهاد نه سرزنش و نه ملامتى خواهد بود
2- هم اكنون اين گرسنه را طعام مى دهم و به ياد آينده خويش نخواهم افتاد و آرزو دارم با شكم گرسنه در راه خدا ايثار كنم
پس از آنكه امام بار ديگر تاكيد در اطعام گرسنه فرمود، پاسخ داد:
حديث 104 :
1- فسوف اعطيه و لا ابالى 	  	و اوثر الله على عيالى
2- امسوا جياعا و هم اشبالى 	  	اصغرهم يقتل فى القتال
3- بكربلا يقتل باغتيال 	  	لقاتليه الويل مع وبال
4- يهوى به النار الى سفال 	  	كبوله زادت على الاكبال
1- بزودى به اين گرسنه طعام خواهم بخشيد و از گرسنگى خودم باكى ندارم . براى خدا او را بر فرزندان (گرسنه ام ) مقدم مى دارم .
2- فرزندانم ديشب را گرسنه به روز آوردند، فرزندانى كه كوچكترين آنان ((حسين )) در ميدان جنگ كشته خواهد شد.
3- در كربلا فرزندم را با حيله و تزوير شهيد مى كنند واى بر قاتلان او كه عذاب دردناك و پستى و خوارى بر آنان باد.
4- آنها كه با اين جنايت به درجات پست آتش جهنم راه مى يابند، هر لحظه بر سقوط و خوارى آنها افزوده مى شود.
امام در برابر ايثارگرى حضرت زهرا عليها السلام او را ستود و تشكر كرد، پاسخ شنيد:
حديث 105 :
1- لم يبق مما كان غير صاع 	  	قد دبرت كفى مع الذراع
2- شبلاى والله هما جياع 	  	يا رب لا تتركهما ضياع
3- ابوهما للخير ذواصطناع 	  	عبل الذراعين طويل الباع
4- و ما على راسى من قناع 	  	الا عبا نسجتها بصاع (202)
1- از آنچه در خانه ذخيره كرده بودم ، جز به مقدار يك پيمانه باقى نمانده است . در حالى كه دست من ((با آرد كردن گندم و گرداندن آسياب دستى )) مجروح گرديده است
2- به خدا سوگند، فرزندانم هم اكنون گرسنه اند. خدايا! آنها را به حال خود نگذار، كه از دست بروند.
3- پدرشان على (عليه السلام ) در سخاوت و خوبيها بى نظير است ، و آن چه دارد و به دست مى آورد با دستان بخشنده اش به ديگران مى بخشد.
4- همه غذاى موجود خانه را در حالى به گرسنه مى دهم كه مقنعه و چادر مناسبى بر سر ندارم مگر عباى (چادر) كهنه اى كه خودم بافته ام و (از فراوانى وصله ) اكنون در حال از بين رفتن است (203)
4.در فراق خويش
آنگاه كه بياد پرواز ملكوتى خويش افتاد، خطاب به على (عليه السلام ) فرمود:
حديث 106 :
1- ابكنى ان بكيت يا خير هاد 	  	واسبل الدمع فهو يوم الفراق
2- يا قرين البتول اوصيك بانسل 	  	فقد اصبحا حليفا اشتياق
3- ابكنى و ابكى لليتامى و لا تنسى 	  	قتيل العدابطف العراق
4- فارقوا اصبحوا يتامى حيارى 	  	احلفوالله فهو يوم الفراق (204)
1- اى همسر وفادارم اگر خواستى گريه كنى بر من گريه كن ، اى بهترين راهنما و اشكها را سرازير كن كه امروز روز جدايى است .
2- اى همدم بتول ! وصيت مى كنم تو را به فرزندانم ، كه همدم شوق و محبت شده اند.
3- بر من و بر يتيمان (من ) گريه كن فراموش نكن كشته دشمنى ها را در سرزمين عراق .
در حاليكه به خدا سوگند مى خورند آن روز روز جدائى است .
4- آن جداماندگان در حالى صبح مى كنند كه يتيمان سرگردان (آن بيابانند(205))، خداى را بر مى گزينند. آن روز، روز فراق و جدايى است .
5- اشعار در غم از دست دادن پيامبر صلى الله عليه و آله
اول : جهان پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله
پس از دفن جنازه پاك پيامبر صلى الله عليه و آله ، حضرت زهرا عليها السلام جهان را پس از غروب آفتاب نبوت اين گونه معرفى مى فرمايد:
حديث 107 :
1- اغبر افاق السماء و كورت 	  	شمس النهار و اظلم العصران
2- والارض من بعد النبى كئيبه 	  	اسفا عليه كثيره الرجفان
3- فليبكه شرق البلاد و غربها 	  	وليبكه مضر و كل يمان
4- وليبكه الطور المعظم جوه 	  	والبيت ذوالاستار و الاركان
5- يا خاتم الرسل المبارك ضووه 	  	صلى عليك منزل القرآن
1- افق هاى آسمانها غبار آلود شد و خورشيد گرفت و صبح و عصر ما هر دو تاريك گشت .
2- و زمين پس از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله اسفناك و اندوهناك او است و سخت بر خود مى لرزد.
3- در غم رحلت پيامبر اسلام بايد شرق و غرب عالم بگريند و قبيله مضر و يمان سزاوار است كه اشك ريزند.
4.و سزاوار است كه آسمان كوه عظيم طور خانه خدا كه داراى پرده كعبه و ركن ها است ، (بر رسول خدا)بگريند
5- اى خاتم پيامبران ! كه روشنائى تو مبارك است ! درود خداى فرستنده قرآن بر تو باد!(206)
دوم : دردهاى سوزناك
حديث 108 :
قالت :
1- قد كان بعدك انباء و هنبثه 	  	لو كنت شاهدها لم يكبر الخطب
2- انا فقدناك فقد الارض وابلها 	  	واختل قومك فاشهدهم فقد نكبوا
3- و كل اهل له قربى و منزله 	  	عند الاله على الادنين مقترب
4- ابدت رجال لنا نجوى صدورهم 	  	لما مضيت و حالت دونك الترب
5- تجهمتنا رجال واستخف بنا 	  	لما فقدت و كل الارض مغتصب
6- و كنت بدرا و نورا يستضاء به 	  	عليك تنزل من ذى العزه الكتب
7- و كان جبريل بالايات يونسنا 	  	فقد فقدت فكل الخير محتجب
8- فليت قبلك كان الموتت صادفنا 	  	لما مضيت و حالت دونك الحجب
9- انا رزئنا بما لم يرز ذوشجن 	  	من البريه لا عجم و لا عرب
10- سيعلم المتولى الظلم حامتنا 	  	يوم القيمه انى سوف ينقلب
11- فسوف نبكيك ما عشنا و ما بقيت 	  	منا العيون بتهمال لها سكب
12- و قد زرئنا به محضا خليفته 	  	صافى الضرائب والاعراق والنسب
13- فانت خير عباد الله كلهم 	  	و اصدق الناس حين الصدق والكذب
14- و كان جبريل روح القدس زائرنا 	  	فغاب عنا فكل الخير محتجب
15- ضاقت على بلاد بعد ما رحبت 	  	و سيم سبطاك خسفا فيه لى نصب
1- بعد ا