 (صلى الله عليه و آله و سلم ) برسد آن حضرت با دلاوران از قريش كه به تعقيب او پرداخته بودند درگير شد و بر آنان پيروز شد. فاطمه بند اسد و فاطمه دخت رسول خدا صلوات الله عليهم و فاطمه بنت زبير با آن حضرت بودند امام (عليه السلام ) به صورت آشكار و پيروز حركت كرد تا به ضجنان (كه نزديك مكه و در مسير مدينه قرار دارد) رسيد. يك شبانه روز در آن جا ماند تا گروهى از مومنان ضعيف كه در ميان آن ام ايمن كنيز رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) بود ملحق شدند. آن حضرت به اتفاق فاطمه ها شب به راز و نياز و نماز مى پرداخت و خداوند را در حال ايستاده و نشسته و در حال استراحت و خوابيده به پهلو ياد مى كردند و تا سپيدى صبح مشغول به اين كار بودند. سپس با آنان نماز جماعت را برگزار كرد.
سپس حركت كرد و در هر منزلى كه فرود مى آمدند، چنين مى كردند و خداوند را عبادت مى كردند تا به مدينه رسيدند و درباره ى آنان و مناجات آنان در حال قيام و قعود آيات نازل شد. سخن خداوند كه مى فرمايد: ((من ذكر او انثى ))، ((از مرد يازن )) مرد، على است و زن فاطمه ها هستند. ((بعضكم من بعض ))، ((بعضى از شما از بعض ‍ ديگر هستند))، يعنى على از فاطمه است يا فرمود فاطمه ها از على هستند.(229)
فاطمه (عليها السلام ) از صالحان است : 113 - آيه رفيقان خوب
ومن يطع الله والرسول فاءولئك مع الذين اءنعم الله عليهم من النبيين والصديقين والشهداء والصالحين وحسن اءولئك رفيقا(230)
((هر كه از خدا و رسول پيروى كند پس آنان با كسانى هستند كه خداوند بر آنان نعمت عطا فرموده است ، از پيامبران و صديقان و شهيدان و صالحان ، و آنان خوب رفيقانى هستند.))
چند نكته :
1) هر كار نتيجه اى دارد و اطاعت از خدا و رسول ، نتيجه اش همراهى با بزرگان است . (من يطع ...فاءولئك مع )
2) اطاعت از خدا بدون اطاعت از رسول او به نتيجه نمى رسد. (من يطع الله والرسول )
3) اطاعت و پيروى در مرحله اول همراهى را مى آورد. (من يطع ... مع الذين ...)
4) كسى كه دوست خوب باشد، از نعمت خداوند بهره مند است . (اءنعم الله عليهم ... رفيقا)
5) كسانى كه مورد نعمت خداوند هستند چهار دسته هستند. (من النبيين ...والصالحين )
6) خداوند انعام خويش را بر بندگان برگزيده اش دارد. (اءنعم الله عليهم من النبيين ...)
7) نعمتى كه خداوند بر اين چهار گروه دارد چه بسا همان نعمت ولايت خاص الهى است ، يعنى اينان هستند كه تحت نعمت ولايت الهى هستند. (اليوم ... واتممت عليكم نعمتى )(231)
8) كسانى كه تحت نعمت ولايت الهى هستند ولايت شيطان را رد كرده اند در نتيجه راه نفوذى از براى شيطان بر آنان نخواهد بود. (انما سلطانه على الذين يتولونه ...)(232)
9) اين گروه از بندگان مخلص خداوند هستند. (لاغوينهم اجمعين الا عبادك منهم المخلصين )(233)
تفسير رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) از آيه :
انس بن مالك مى گويد: ((رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) در يكى از روزها بعد از نماز صبح روى گرامى خويش را به ما كرد و گفتم : اى رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) آيا مى شود كه براى ما اين سخن خداى عزوجل را تفسير كنى ؟ كه مى فرمايد: اولئك مع الذين انعم الله ... رفيقا؟ فرمود: اما نبيون من هستم و صديقون برادرم على بن ابى طالب (عليه السلام ) است و شهداء عمويم حمزه است و صالحون دختر فاطمه (عليها السلام ) و فرزندانش حسن و حسين هستند.))
انس مى گويد: عباس حاضر ببود از جا پريد و در برابر رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) نشست و گفت : آيا من و شما و على و فاطمه و حسن و حسين از يك اصل نيستيم ؟ حضرت (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: چطور اى عمو!؟ عباس گفت : زيرا تو تنها على و فاطمه و حسن و حسين را معرفى كردى ؟ پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) تبسم كرد و فرمود: اما اين كه گفتى آيا ما از يك ريشه نيستيم ؟ راست مى گويى ولى خداوند، من و على و فاطمه و حسن و حسين را آفريد قبل از اين كه آدم خلق شود و نه آسمان پا برجا و زمين گسترده و تاريكى و نور و بهشت و جهنم و ماه و خورشيدى باشد.(234)
راه فاطمه (عليها السلام ) بهترين راه : 114 - آيه دريافت كنندگان نعمت
اهدنا الصراط المستقيمَ صراط الذين انعمت عليهم غير المغضوب عليهم ولا الضالين (235)
((راه راست را به ما بنمايان # راه آنان كه برايشان نعمت دادى آنان كه مورد غضب و خشم قرار نگرفتند و گمراه نشدند.))
نكته :
در سوره ى حمد از خداوند تقاضاى هدايت به صراط مستقيم را داريم و خداوند آن صراط و راه را از آن كسانى كه داراى 3 ويژگى هستند معرفى مى كند.
الف : آنان مورد نعمت الهى هستند.
ب : از غضب الهى به دور هستند.
ج : از طريق حق گمراه نمى شوند.
در حقيقت آيه ى شريفه سه راه را تصوير نمى كند كه يكى راه اهلى نعمت و ديگرى افراد مورد غضب و سوم راه گمراهان ، بلكه يك راه را به تصوير مى كشد و آن راه اهل نعمتى كه گمراه نشدند و با انجام معصيت و گناه به خشم الهى مبتلا نشدند؛ زيرا چه بسا افرادى هستند كه اهل نعمت هستند ولى با انجام گناه و عدم قدردانى از نعمت الهى مورد غضب قرار مى گيرند. چون بنى اسراييل كه ابتدا مورد نعمت خداوند قرار گرفتند(236) و پس ‍ به غضب الهى مبتلا شدند.(237) يا به هر عللى لطف حضرت حق شامل حالشان نشد و گمراه شدند. اما كسانى كه از اول تا آخر عمر از نعمت الهى بهره مند باشند و گمراه نشوند و با انجام گناه نعمت الهى را از دست ندهند، بسيار اندك هستند و اگر نعمت الهى را با قرينه ى ساير آيات به معناى ولايت الهى بدانيم ، آنان كه مشمول اين آيه هستند و برگزيده ى خداوند هستند، تعدادشان بسيار اندك است .
بنابر تفسير رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم ) از آيه ى 69 سوره ى نساء كه بحث آن در ذيل شماره ى 113 گذشت فاطمه ى زهرا (عليها السلام ) و اهل بيت (عليهم السلام ) بارزترين مصداق آيه ى آخر سوره ى حمد هستند.
پيروى از فاطمه (عليها السلام ) قبول هدايت است : 115 - آيه فقد اهتدوا
قولوا ءامنا بالله وما اءنزل الينا وما اءنزل الى ابراهيم واسماعيل واسحاق ويعقوب والاءسباط وما اءوتى موسى و عيسى وما اءوتى النبيون من ربهم لا نفرق بين اءحد منهم ونحن له مسلمونَ فان ءامنوا بمثل ما ءامنتم به فقد اهتدوا(238)
((بگوييد: ايمان آورديم به خدا و آنچه به ما (از طريق پيامبر) نازل شد و آنچه به ابراهيم و اسماعيل و اسحاق و يعقوب و فرزندان يعقوب نازل شد و آنچه به موسى و عيسى داده شد و آنچه به پيامبران از طريق پروردگارشان داده شد. تفاوتى بين هيچ يك از آنان قايل نيستيم و ما تسليم فرمان اوييم # پس اگر آنان ايمان بياورند آن گونه كه شما ايمان آورديد، پس بى ترديد آنان هدايت شده اند (و قبول هدايت كرده اند)...))
چند نكته :
1) ايمان كال ايمانى است كه مورد تاءييد خداوند باشد. (قولوا ءامنا...)
2) ايمان به خدا و قرآن همراه با ايمان به تمام پيامبران الهى مورد قبول است . (قولوا... وما اءوتى النبيون من ربهم )
3) انبيا از خود چيزى ندارد، آنچه دارند از ناحيه ى پروردگارشان است . (وما اءوتى النبيون من ربهم )
4) سخن همه پيامبران يكى است و از طرف خداست از اين جهت سخن همه ى آنان محترم است . (لا نفر