. ابتدا به نوح (عليه السلام ) در عالمين سلام فرستاد سلام على نوح فى العالمين .(264) آن گاه به ابراهيم (عليه السلام ) ((سلام على ابراهيم (265))) و سپس بر موسى و هارون (عليهما السلام ) ((سلام على موسى و هارون ))(266) و در پايان به آل ياسين سلام داد ((سلام على آل ياسين )).(267)
نكته اى لطيف :
گرچه خداوند در سوره ى صافات بر نوح و ابراهيم و موسى و عيسى (عليهم السلام ) سلام مى دهد و در سوره ى نمل به پيامبرش دستور مى دهد كه بر بندگان برگزيده كه از جمله ى آنان حضرت فاطمه (عليها السلام ) است سلام بفرستد و آن حضرت نيز چنين مى كند ولى خداوند تنها بر يك خاندان و دودمان سلام مى كند و آن خاندان و آل ياسين (صلى الله عليه و آله و سلم ) است و مى فرمايد: سلام بر آل ياسين . همچنين در اول سوره ى يس پيامبرش را به اين نام مورد خطاب قرار مى دهد و مى فرمايد: بسم الله الرحمن الرحيم يس والقرآن الحكم انك لمن المرسلين .
يك پرسش و پاسخ :
ممكن است كسى بگويد: در قرانهايى كه در دست ماست و مطابق قرائت حفص از عاصم است ((سلام على ال ياسين )) است نه سلام على آل ياسين و قبل از آن سخن درباره الياس پيامبر است در اين صورت مقصود از الياسين چه كسى يا كسانى مى توانند باشند؟
در جواب مى گوييم ؛
اولا از هفت قرائت مشهور 3 قرائت آن ((آل ياسين )) و 4 قرائت ((الياسين )) همان طور كه مرحوم امين الاسلام طبرسى در مجمع آورده است (268) و بنابر قرائت ((الياسين )) نقطه نظرات درباره ى اين كه مقصود از ((الياسين )) كيست ؟ مختلف است . بعضى گفته اند: ((الياسين )) لغت ديگر الياس است و بعضى ديگر گفته اند: الياسين جمع الياس است و مقصود همان الياس و پيران اوست و نيز گفته شده ((يس )) اسم پدر الياس است (269) ولى هيچ دليل محكمى بر اين سخنان نيست و به قول مرحوم فيض ، اين سخنان گفته شده است تا قصه ى الياس مناسب با ساير قصه هاى سوره در آيد.
ثانيا اگر بنا بود خداوند به حضرت الياس همچون بعضى پيامبران مذكور در قبل از آن ، سلام بفرستد نام او را ذكر مى كرد. در ضمن نام پيامبرانى ، در قبل و بعد از او آمده است و بر آن سلام داده نشده است چون اسحاق و لوط و يونس و اگر بنا بود خداوند سلام بفرستد، چه بسا اسحاق و لوط و يونس و اگر بنا بود خداوند سلام بفرستد، چه بسا اسحاق سزاوارتر بود؛ زيرا او را در جاهاى متعدد قرآن در كنار ابراهيم (عليهم السلام ) ذكر مى كند نظير سوره هاى يوسف آيه ى 38 و ص آيه ى 45 و بقره آيه ى 133. بنابراين صرف بودن اين آيه در كنار آيات مربوط به حضرت الياس دليل نمى شود كه آيه و سلام مربوط به اوست . همان طور كه آيه ى تطهير در بين آيات مورد خطاب همسران پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) است و هيچ ارتباطى به آنان ندارد بنابراين نمى شود گفت : آيه ى شريفه ى ((سلام على الياسين )) نيز منحصرا مربوط به ((الياس )) (عليه السلام ) است به خصوص كه قرائت مشهور ((سلام على آل ياسين )) كه مورد تاءييد اهل بيت (عليهم السلام ) است نيز داريم .
حضرت رضا (عليه السلام ) در اين باره چه مى فرمايد؟
در عيون از حضرت رضا (عليه السلام ) نقل شده كه در نشستى كه با ماءمون داشت و دانشمندان حضور داشتند سخنانى درباره فضيلت خاندان رسالت (عليهم السلام ) مطرح شد تا اين كه آن حضرت فرمود:
((درباره ى قول خداى متعال : يس والقرآن الحكيم انك لمن المرسلين على صراط مستقيم ؛ مقصود از (يس ) چه كسى است ؟ دانشمندان گفتند: هيچ فردى شك ندارد كه مقصود محمد (صلى الله عليه و آله و سلم ) است . حضرت فرمود: خداوند به محمد و آل محمد فضيلتى داده كه احدى نمى تواند به اصل توصيف آن برسد مگر كسى كه در آن تعقل كند و آن اين كه خداوند تنها اسلام بر انبيا داده است ، پس فرمود: ((سلام على نوح فى العالمين )) و فرمود: ((سلام على ابراهيم )) و فرمود: ((سلام على موسى وهارون )) و نفرمود: ((سلام على آل نوح )) و نفرمود: ((سلام على آل ابراهيم )) و نفرمود: ((سلام على آل موسى و هارون )) ولى فرمود ((سلام على آل يس )) يعنى آل محمد - صلوات الله علهيم -(270)
چرا خداوند پيامبرش را ياسين ناميد؟
مرحوم فيض از احتجاج روايت مى كند كه اميرمومنان (عليه السلام ) فرمود:
((خداوند پيامبرش را به اين اسم ناميد. آن جا كه فرمود: ((يس والقرآن الحكيم انك لمن المرسلين ))؛ زيرا مى دانست كه آنان سلام بر آل محمد - صلوات الله عليهم - را ساقط خواهند كرد همان طور كه غيرش را ساقط كردند.))(271)
درود و سلام بر فاطمه (عليها السلام ): 123 - آيه صلوات
ان الله وملائكته يصلون على النبى ياءيها الذين ءامنوا صلوا عليه وسلموا تسليما(272)
((بى شك خدا و فرشتگانش بر پيامبر صلوات مى فرستند. اى كسانى كه ايمان آورديد! بر او صلوات بفرستيد و تسليم او گرديد.))
در روايات فراوان در كتب شيعى و سنى وارد شده است كه پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم ) بعد از نزول آيه ى فوق ، كيفيت صلوات را بيان فرمودند از جمله كعب بن عجزه گفت : يا رسول الله ! (چگونگى ) اسلام بر تو را دانستيم ، پس صلوات بر تو چگونه است ؟ فرمود: بگو: اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على ابراهيم و آل ابراهيم انك حميد مجيد، اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على ابراهيم و آل ابراهيم انك حميد مجيد.(273)
نكته :
در حقيقت پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم ) به مسلمانان ياد داد كه شما نمى توانيد آن گونه كه بايد صلوات و سلام بفرستيد لذا شما از خدا بخواهيد تا او بر محمد و آلش (عليهم السلام ) صلوات بفرستد؛ زيرا انسان وقتى مى گويد: اللهم صل على محمد و آل محمد در حقيقت از خداوند خواسته است تا خداوند بر محمد و آلش صلوات بفرستد و سلام هاى ماءثوره اين پيام را با خود دارد.
محبت فاطمه (عليها السلام ) دعاى مستجاب ابراهيم خليل (عليه السلام ) است : 124 - آيه ذريتى
ربنآ انى اءسكنت من ذريتى بواد غير ذى زرع عند بيتك المحرم ربنا ليقيموا الصلوة فاجعل اءفئدة من الناس تهوى اليهم وارزقهم من الثمرات لعلهم يشكرون (274)
(((بيادآور آن زمان را كه ابراهيم گفت :) خداوندا! به درستى كه من از ذريه ام را در سرزمينى بدون كشت و زرع كنار خانه ى با احترامت جاى دادم ، پروردگارا (چنين كردم ) تا نماز را به پا دارند پس دل هاى گروهى از مردم را به سمت آنان مايل گردان و آنان را از ثمرات بهره مند فرما، شايد شاكر باشند.))
چند نكته ى قابل توجه از آيه :
1) به يقين ابراهيم (عليه السلام ) ذريه اى دارد و آنان از نسل اسماعيل و اسحاق هستند. (ذريتى )
2) ابراهيم (عليه السلام ) بعضى از ذريه خود را به كنار بيت الله الحرام آورد. (من ذريتى )
3) هدف اصلى ابراهيم (عليه السلام )، عبادت و آن هم در بهترين شكل ، آن نماز بود. (ليقيموا الصلوة )
4) خانه ى خداوند از قبل از ابراهيم (عليه السلام ) بود و براى افرادى چون ابراهيم (عليه السلام ) شناخته شده بود (عند بيتك )
5) نبود آب و كشت و زرع و آبادى از حرمت جايى كم نمى كند. (بواد غير ذى زرع ...)
6) در راه ماءموريت الهى فدا كردن عزيزان و آنان را در سختى قرار دادن شيوه ى مردان خداست . (انى اءسكنت من ذريتى )
7) ابراهيم بعد از گذشت از فرزندان در راه خدا، براي