ر مجلّه ى الفيصل، شماره ى 12، 1398 ه، ص 43.)

مجلّة الزهراء

در دانشگاه الازهر دانشكده ى مطالعات اسلامى مخصوص خواهران است كه مجلّه اى به نام فاطمه ى زهرا (س) تحت عنوان مجلّة الزهراء منتشر مى كند و خانم دكتر رقيه ابراهيم احمد بر آن نظارت دارد و خانم دكتر آمال على سلامة استاد زبان و ادبيات فارسى در آن مقالاتى راجع به ادبيات شيعه در اشعار فارسى مى نويسد.

مسجد رأس الحسين و مقام سيّده زينب در قاهره

مسجد رأس الحسين و مقام سيّده زينب دو فرزند فاطمه ى زهرا (س) نيز نقش مهمى در گسترش فدك در افريقا دارد و فاطمه ى زهرا (س) و فرزندانش آنقدر قلوب مصريان را در تسخير خود دارند كه هر سال بهترين جشنها را در روز ميلاد حضرت زهرا (س) و تولد امام حسين (ع) برپا مى كنند.

گسترش فدك تا سودان

در سودان تيره هايى از سادات هستند كه بعضى از اعقاب امام حسن عسكرى (ع) به شمار مى روند. در اين كشور خاندان «المهدى» پرچمدار مبارزه با بيگانگان است و يكى از افراد بارز آن آقاى صادق المهدى رهبر حزب امت و نخست وزير سابق سودان است. [مجله ى مشكوه، ش 43، ص 27.] محمد احمد بن عبدالله (1843- 1885) از سادات حسينى بود كه در بازگشت از حج قبايل مختلف سودان با وى بيعت كردند و با انگليس جنگيد و خارطوم را فتح كرد و سرانجام در ام دورمان درگذشت. وى دولت المهديون را در سودان پايه گذارى كرد.

گسترش فدك تا ليبى

در ليبى سلسله ى سنوسيه تا قبل از انقلاب اخير حكومت مى كرد. مؤسس اين سلسله سيّد محمّد بن على سنوسى كبير ادريسى بود كه در الجزاير از خاندان ادريسيان متولد شد (1202 ه) و در سال 1253 هجرى قمرى در مكّه طريقه ى سنوسيه را پى ريزى كرد و بعداً به ليبى منتقل شد. اين سيّد رهبرى سياسى و جهاد با فرانسويان را با رهبرى روحانى و مقام معنوى گرد آورده بود.

پس از وى فرزندش محمدالمهدى اين مقام را به عهده داشت و پس از وى فرزندش محمد بن محمد ادريس اول و پس از او فرزندش سيد محمدرضا سنوسى به رهبرى رسيد. [مجلّه ى مشكوة، ش 43، ص 27.]

گسترش فدك تا حدود درياى روم

در جغرافياى قديم به خليج ميان مغرب و اندلس (اسپانيا) دريارى روم گفته مى شد. [ابواسحق ابراهيم اصطخرى: مسالك والممالك، ص 8.] در اواخر قرن دوم يكى از نوادگان فاطمه ى زهرا (س) به نام ادريس بن عبدالله بن حسن بن على (ع) در كنار ساير علويان بر ضد عباسيان قيام كرد و به مصر و از آنجا به اقصاى افريقا رفت. امير شهر «وليله» با گرمى از او استقبال كرد و از اطاعت عباسيان بيرون آمد و از مردم خويش و ساير قبايل براى او بيعت گرفت. با پيوستن قبايل بربر به ادريس، كار او بالا گرفت و در نتيجه بر سرزمين پهناورى كه از مغرب قيروان تا كرانه ى اطلس امتداد داشت، دست يافت [دائرةالمعارف تشيع، ج 2، ص 40.] پس از مرگ ادريس اول، ادريس دوم زمام امور را به دست گرفت و مردم بسيار از نقاط مختلف افريقا و اندلس به حضورش مى آمدند و آنچنان اقتدار يافت كه شهر فاس را بنا نهاد و در آن مدرسه ها و دانشگاهها و بازارها تأسيس كرد [محمدجواد مغنيه: الشيعة فى الميزان، ص 121.] اين شهر بسيار زيبا و سرسبز و پر از نهر و چشمه، در واقع گستره اى از فدك فاطمه ى زهرا (س) بود كه ابتداى بناى آن از سال 193 هجرى قمرى آغاز گشت و به صورت پايتخت نواده ى فاطمه (س) درآمد.

گسترش فدك از افريقا تا اسپانيا

دو تيره از ادريسيان در اندلس حكومت كردند:

- تيره ى بنى حمّود از 407 تا 449 هجرى قمرى مجموعاً 9 تن در ساحل جنوب شرقى اندلس؛ - امراى حمّودى در ساحل تنگه ى جبل الطّارق از سال 421 تا 450 هجرى قمرى [آيةاللَّه واعظ زاده: «جايگاه اهل بيت (ع) در جوامع اسلامى»، مجلّه ى مشكوة، ج 43، ص 27.]

مدينةالزهراء و مدينةالزاهره در اندلس

مدينةالزهراء و مدينةالزاهره كه در اندلس تأسيس يافته و از نظر هنرهاى معمارى شهرت دارد، تداعى كننده ى نام مبارك فاطمه ى زهرا سلام اللَّه عليهاست.

توسعه ى فدك در خاور دور

بعضى از نوادگان فاطمه ى زهرا (س) به قصد تجارت و دعوت مردم به دين اسلام از راه دريا به سواحل هندوستان رفتند و پيروزيهاى بزرگ و بسيار كسب كردند. آنگاه گروهى از آنان از هند به جزاير درياى چين رهسپار شدند و بعضى به طور مستقيم از حضرموت به اين جزاير، مهاجرت كردند و حامل پيام اسلام به بسيارى از مردم شدند. برخى از آنان نيز با سلاطين و امراى اين ديار ازدواج كردند و دولتهاى اسلامى تشكيل دادند و آنقدر مورد توجه مردم واقع شدند كه كشتى مخصوصى هزاران تن از فرزندان فاطمه (س) را به اين جزاير مى برد. و بدين ترتيب اسلام در جزاير مالزى و اندونزى و بروئنى و فيليپين و ملايو و سوماترا انتشار يافت.

آنگاه بعضى از آنان به سرزمين چين مهاجرت كردند و اسلام به برمه و تا يلند و كامبوج و بسيارى از سرزمينهاى مجاور راه يافت.

مهاجران اهل بيت در اين سرزمينهاى دور مستقر شدند و با ساكنان اين مناطق ارتباط اجتماعى و دينى و دنيوى برقرار ساختند و تا به امروز سلسله ى نسب سيادت خود را حفظ كرده و در ميان مردم به اخلاق حسنه و شخصيت والا و كرامت و بزرگوارى معروفند [به نقل از كتاب علّموا اولادكم محبة آل بيت النبى (ص) دكتر محمد عبده يمانى، چاپ جده، ج 7، صص 36 و 37.]

كوثر

إِنّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ.

ما داديمت كوثر (نسل بسيار از فاطمه ى اطهر)، پس براى پروردگارت بگذار نماز و به قربانى بپرداز كه دشمن دار تو (عاص بن وائل) بريده نسل و ابتر است.

مفسّرانْ كوثر را به معناى نهر و حوض، نبوّت، قرآن، بسيارىِ باران و خيرهاى فراوان گرفته اند. فخر رازى مفسّر بزرگ اهل سنّت صريحاً مى نويسد:

«قول سوم: كوثر اولاد پيامبر اكرم (ص) است زيرا كه سوره در ردّ كسى نازل شده كه بر پيامبر (ص) عيب مى گرفت كه فرزند ندارد. بنابراين، معناى آيه چنين مى شود كه خداوند به پيامبر نسلى مى دهد كه با مرور زمان فزونى مى يابد.

بنگر كه چقدر از اهل بيت كشته شده در عين حال عالم از آنان پر است و از بنى اميه در دنيا كسى نمانده كه مورد توجه باشد. سپس بنگر كه چه بسيار از بزرگان علما مانند امام باقر و امام صادق و امام كاظم و امام رضا عليهم السلام و نفس زكيه و مانند آنان از اهل بيت اند» [التفسير الكبير، ج 32، ص 124.] طبرسى پس از نقل اقوال مى نويسد مراد از كوثر، زيادى نسل و فرزند از فاطمه ى زهرا (س) و اولاد وى از نسل رسول خداست كه آنچنان فراوانى و فزونى يافت كه تعدادشان بى شمار است و اين بركت تا قيامت همچنان ادامه خواهد يافت [مجمع اليبان، ج 6، ص 252.] بنابراين، همان طور كه در اين دفتر ديديم، امروزه تمامى عالم پر از اولاد فاطمه (س) است و گفته مى شود در عراق بيش از يك ميليون، در ايران سه ميليون، در مصر پنج ميليون، در مراكش پنج ميليون، در الجزاير و تونس و ليبى و اردن و سوريه و لبنان و سودان و جزاير خليج فارس و عربستان ميليونها و در يمن و هند و پاكستان و افغانستان و اندونزى حدود بيست ميليون سيّد از نسل فاطمه ى زهرا (س) زندگى مى كنند كه بسيارى از آنها از مراجع و علما