ل بيت پيامبر صلى اللَّه عليه و آله را در پنج تن آل عبا تعيين مى نمايد.

2 - عن اسماعيل بن عبداللَّه بن جعفر، عن ابيه قال: لما نظر رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله الى الرحمه هابطه من السما قال: من يدعو؟ قالت زينب: انا يا رسول اللَّه! فقال: ادعى لى عليا و فاطمه و الحسن و الحسين، قال: فدعاهم فجائوا فجعل حسنا عن يمناه و حسينا عن يسراه و عليا و فاطمه و جاهه، ثم غشاهم كسا اخيبريا ثم قال: اللهم ان لكل نبى اهل بيت و هولا اهلى فانزل اللَّه عزوجل: انما يريد اللَّه ليذهب.... [فرائد سمطين، ج 2، ص 18، 19، ش 362.] اسماعيل پسر عبداللَّه جعفر از پدرش نقل مى كند: در حالى كه باران و رحمت الهى نازل مى شد، رسول خدا با نگاه خود به باران در ميان خانواده اش فرمودند: چه كسى آماده است كسانى را دعوت كند. همسر او (زينب) آمادگى خود را اعلان كرد، در اين هنگام پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمودند: هرچه زودتر على، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام را فراخوانيد. چون آنان آمدند، حضرت امام حسن را در طرف راست و امام حسين را در طرف چپ و حضرت على و فاطمه عليهم السلام را در برابر خود قرار داد، سپس عباى مخصوص خيبرى را بر آنان پوشانيد، آنگاه عرض كرد: بارالها! هر پيامبرى اهل بيتى دارد و اينان نيز «اهل بيت» من هستند، در اين هنگام آيه سى و سه سوره اى احزاب در مورد آنان نازل شد. زينب عرض كرد: يا رسول اللَّه! من هم زير عبا داخل شوم؟ حضرت فرمودند: نه، در جاى خود قرار بگير، تو ان شااللَّه در خير هستى. [فقالت زينب: يا رسول اللَّه! لاادخل معك؟ فقال رسول اللَّه: مكانك، فانك الى خير ان شااللَّه.] عامربن سعد نقل مى كند: چون جبرئيل به حضور پيامبر صلى اللَّه عليه و آله رسيد،آن حضرت على و فاطمه و فرزندان آن دو را در زير لباس خاصى جمع كرد و گفت: خدايا! اينان اهل بيت من هستند.

اين حديث نيز اهل بيت را در حضرت على، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام منحصر مى داند.

4 - عن ثوبان مولى رسول اللَّه قال: اجلس رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله الحسن و الحسين على فخذيه و فاطمه فى حجره و اعتنق عليا ثم قال: اللهم ان هولا اهل بيتى. [فرائد سمطين، ج 2، ص 15، ش 360.] ثوبان غلام پيامبر صلى اللَّه عليه و آله مى گويد: رسول خدا حسن و حسين را بر روى زانوانش قرار داد و فاطمه عليهاالسلام را در پيش روى خود نشاند و با على عليه السلام در حالى كه معانقه مى نمود گفت: بار خدايا! اينان اهل بيت من هستند.

5 - هنگامى كه عايشه در مورد جنگ جمل و دخالت وى در آن جنگ سوال شد، با تاسف گفت: اين يك تقدير الهى بود، و چون در مورد على عليه السلام جويا شدند، گفت:

تسئلينى عن احب الناس كان الى رسول اللَّه؟ و زوج احب الناس كان الى رسول اللَّه؟ لقد رايت عليا و فاطمه و حسنا و حسينا عليهم السلام و جمع رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله بثوب عليهم ثم قال:اللهم هولا اهل بيتى و حامتى فاذهب عنهم الرحس و طهرهم تطهيرا، قالت: فقلت: يا رسول اللَّه! انا من اهلك؟ قال: تنحى فانك على خير.... [تفسير ثعلبى به نقل مجمع البيان، ج 8، ص 357 و شبيه آن در مورد عايشه و ام سلمه از صحيح بخارى و مسلم به نقل الميزان، ج 16، ص 336 - 337 و مجمع البيان، ج 8، ص 357.] آيا از من در مورد كسى سوال مى كنى كه محبوبترين مردم در نزد پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بود؟ و از كسى مى پرسى كه همسر گرامى ترين اشخاص نزد رسول خدا بود؟ من با چشم خود ديدم كه پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام را در زير لباسى جمع كرده و مى فرمود: خداوندا! اينان خاندان و حاميان منند، رجس و آلودگيها را از آنان ببر و پاكشان بفرما.عايشه گويد: من به رسول خدا عرض كردم: اى پيامبر الهى! آيا من هم از آنان هستم؟ فرمود: دور باش، تو بر خير و نيكى هست، اما جز اين گروه (اهل بيت) نمى باشى.

نظاير اين حديث در ذيل آيه ى سى و سه سوره ى احزاب در تفسيرهاى شيعه و سنى بسيار فراوان است و همگى حاكى است كه اهل بيت مصطلح در قرآن و سخنان پيامبر صلى اللَّه عليه و آله همان «پنج تن آل عبا» مى باشند... .

لازم به ذكر است كه گاهى اهل بيت با تعبيرهاى: «عترت و آل محمد» و امثال آنها آمده كه در مرحله ى نخست شامل «على، و فاطمه، و حسن و حسين عليهم السلام» مى باشد و به تبع آنان ساير ائمه معصوم عليهم السلام نيز تحت اين عنوان قرار مى گيرند، زيرا اهداف و مسووليت و مقام و عظمت همگى آنان يكسان است. [براى تشريح بيشتر به كتاب «تجليات ولايت» به قلم نگارنده مراجعه فرماييد.] فصل دوم: محبت اهل بيت

خداوند اهل بيت را الگوى امت و جانشينان رسول خدا قرار داده و به آحاد مردم سفارش كرده، كه آنان را دوست داشته و هرگز از آنان جدا نشوند وگرنه دچار انحراف گرديده و به هلاكت مى رسند.

از سوى ديگر محبت اهل بيت اساس اسلام خوانده شده و كسى كه به اهل بيت عصمت و طهارت علاقه مند نباشد، بدون ترديد از اسلام واقعى فرسنگها فاصله داشته و به بيراهه مى رود.

علاوه بر اينها، محبت به اهل بيت، محبت به خدا و پيامبر صلى اللَّه عليه و آله است و كسى كه در مسيراللَّه و رسول اللَّه است، نمى تواند از اهل بيت و محبت آنان دور باشد، زيرا محبت اهل بيت از محبت خدا و رسولش تفكيك ناپذير است و به همين مناسبت قرآن مجيد محبت و مودت اهل بيت را واجب ساخته و آثار و فوايدى را براى سالكان اين راه و علاقه مندان اهل بيت مترتب نموده است.

قرآن و محبت اهل بيت

محبت اهل بيت آن چنان اهميت دارد، كه ريشه قرآنى داشته و خداوند متعال آن را براى تمام پيروان اسلام واجب ساخته است و اين ادعا حقيقتى است كه دانشمندان و بزرگان اهل سنت نيز بدان اعتراف دارند.

پروردگار عالم در سوره ى شورى آيه بيست و سوم مى فرمايد:

قل لااسئلكم عليه اجرا الا الموده فى القربى....

بگو من هيچ پاداشى از شما در برابر زحمات رسالتم نمى خواهم، جز دوست داشتن اهل بيت و نزديكانم.

اين آيه بنا به تاييد و تفسير روايات متعدد از رسول خدا و خود اهل بيت عليهم السلام محبت خاندان پيامبر صلى اللَّه عليه و آله را واجب ساخته است، كه از آن جمله در روايتى از ابن عباس آمده است:

لما نزلت: «قل لااسئلكم عليه اجرا الا الموده فى القربى» قالوا: يا رسول اللَّه! من هولا الذين امرنا اللَّه بمودتهم؟ قال: على و فاطمه و ولدهما. [فرائد سمطين، ج 2، ص 13، ش 359.] هنگامى كه آيه ى فوق نازل شد، جمعى از صحابه از رسول خدا سوال كردند: اى پيامبر خدا! آنان چه كسانيند كه خداوند محبتشان را بر ما واجب ساخته است؟ حضرت در جواب فرمودند: على، فاطمه و دو فرزندانشان.

از اين حديث دو مطلب استفاده مى شود:

الف: وجوب محبت اهل بيت عليهم السلام كه با واژه ى «امرنا اللَّه» آمده.

ب: تعيين و تخصيص «ذى القربى» در اهل بيت، هر چند از باب تاكيد در آنان بوده باشد. (و ذى القربى را اعم از اهل بيت بگيريم. تامل فرماييد) و در روايات ديگر احمدبن حنبل در مسند خود از طريق سعيدبن جبير از عامر نقل مى كند:

لما نزلت: «قل لااسئلكم عليه اجرا الا الموده فى القربى» قالوا: يا رسول ا