ى كند، ولى وصيت اين گونه ى فاطمه عليهاالسلام، حكايت از سوز شفقت آن مادر عزيز مى نمايد كه حتى سرنوشت بچه هايش را در ايام بعد از خود ناديده نمى گيرد....

نوع دوستى

از جمله روشهاى تربيتى حضرت فاطمه عليهاالسلام نوع دوستى او بوده است، كه در برابر چشمان تيزبين فرزندانش، به مردم كمك مى كرد و خود گرسنه مى ماند، ولى ديگران را سير مى نمود. [بحار، ج 41، ص 34، ح 6.] فاطمه عليهاالسلام گرنبندش را به فقرا ايثار كرد و آنان را مورد نوازش قرار داد و از پول آن پارچه ها خريدارى شد و براى بى لباسها، لباس مناسب تهيه گرديد... [در بحث «ايثار فاطمه» در فصل 14 ملاحظه فرماييد.] و پرده هاى خانه اش در اختيار پيامبر خدا قرار گرفت و از آن عريانها پوشانده شد و حديث «فاطمه بضعه منى» در حق آن حضرت صادر گشت. [در بحث «ايثار فاطمه» در فصل 14 ملاحظه فرماييد.] آن حضرت نه تنها در مسائل اقتصادى و رفع مشكلات روزمره ى مردم پيشگام بود، حتى از نظر اخلاقى و عواطف انسانى و ارشاد و هدايت مردم نيز به كمك آنان مى شتافت و مصالح مردم را پى گيرى مى كرد و در حقشان دعا مى فرمود و از اين طريق فرزندان خويش را به چنين عواطف اسلامى و انسان ساز پرورش مى داد.

حضرت امام حسن عليه السلام مى فرمايند: شبى مادرم را ديدم كه تا صبح به عبادت پرداخت و مرتب مومنين و ديگران را دعا مى كرد، ولى در حق خود ساكت بود. از علت آن پرسيدم، فرمود: اول همسايه و ديگران، سپس خودمان. [را يت امى فاطه قامت فى محرابها... و سمعتها تدعو للمومنين و المومنات و تسميهم و تكثر الدعا لهم و لاتدعو لنفسها بشى فقلت لها: يا اماه! لم لاتدعين لنفسك كما تدعين لغيرك؟ فقالت: يا بنى الجار ثم الدار. (وسائل، ج 4، ص 1150، ح 7-محجه البيضا، ج 4، ص 208 و بحار ج 43، ص 81 و...).] شبيه اين حديث از امام موسى بن جعفر عليه السلام صادر گرديده [و سائل الشيعه، ج 4، ص 1151، ح 8- بحارالانوار، ج 43، ص 82، ح 4.] و نشان مى دهد كه آن حضرت تا چه حدى سوز اجتماعى و نوع دوستى داشته است و ديگران را بر خود و خوديها مقدم مى داشت. و در يك قضيه تاريخى ديگر آمده است، كه فاطمه ى زهرا عليهاالسلام همچون اميرالمومنين على عليه السلام براى بهبودى حسن و حسين عليهم السلام از مريضى، سه روز روزه نذر كرده بود و هنگام انجام دادن آن، مجبور شد براى يك نفر يهودى بنام «شمعون» در خانه خودش كار استيجارى نموده و از اجرت آن نان جو تهيه نمايد....

چنانچه در تفسير سوره ى هل اتى (دهر) آمده است فاطمه و على و ديگر خانواده ى او سه روز روزه گرفتند و هر شب موقع افطار غذاى خويشرا به ترتيب به: مسكين، يتيم، كافر و اسير دادند و همين سوره در مناقب آن حضرت و ساير اهل بيت نازل گشت.... [فرائد السمطين، ج 2، ص 54، ش 383- بحارالانوار، ج 35، ص 237- تفاسير مختلف ذيل آيات مربوطه...] اگر امام حسين عليه السلام سه بار اموالش را با فقرا تقسيم نموده و دوبار خلع يد كرده است. در دامان پر مهر و انسان ساز فاطمه عليهاالسلام پرورش يافته... (خرج من ماله مرتين و قاسم اللَّه ثلاث مرات ماله) [شرح ابن ابى الحديد، ج 16، ص 10، فرائد، ج 2، ص 123، ش 423.] و همچنين فرزندان ديگرش كه جاى بحث آن نيست.فصل يازدهم: سيرى در فضائل و مناقب فاطمه

فضائل و مناقب فاطمه ى زهرا عليهاالسلام، همچون اقيانوس بزرگى است، كه انواع جواهرات گران قيمت در آن متمركز گرديده است و هرچه غواصان و شيفتگان آن در گرانبها، بتوانند از آنها استفاده كنند، باز هم نسبت به باقيمانده ها و ناشناخته ها به مراتب اندك است.

ما در فصل سوم جلد دوم، كتاب تجليات ولايت در رابطه با فضايل تكوينى و كرامات شگفت انگيز آن حضرت بحث كرده ايم و در اين كتاب نيز در فصول مختلف به تناسب بحثها در اين زمينه ها گوشه اى از فضائل اخلاقى آن بانوى بزرگ آمده است،اينك در همين فصل و نيز بدون قلمفرسايى به رئوس اندى از مناقب و فضائلش مى پردازيم:

فاطمه از ديدگاه قرآن

پروردگار عالم در آيه ى تطهير [انما يريد اللَّه ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا. (احزاب /33).] در مورد اهل بيت عليهم السلام به پاكى و مصونيت كامل آنان از هر عيب و نقص گواهى مى دهد. و در فصل اول اين كتاب با استناد به روايات معتبر اهل سنت ثابت شد كه اهل بيت پنج تن آل عبا مى باشند، كه يكى از آنان، فاطمه ى زهرا عليهاالسلام است.

بنابراين، آن حضرت به گواهى خداوند متعال در اين آيه ى شريفه، داراى عصمت و مصونيت از كليه ى لغزشها بوده و صاحب كمالاتى است كه شايستگى محورى آل عبا را داشته است، [خوانندگان نكته سنج و بااطلاع عنايت دارند كه ساير افراد «آل عبا» در حديث كسا با محورى فاطمه معرفى شده اند. و با عنوان: پدر فاطمه، شوهر فاطمه، فرزندان فاطمه و...] همچنين آيه ى مباهله: «فقل تعالوا ندع ابنائنا و ابنائكم و نسائنا و نسائكم و انفسنا و انفسكم...» [آل عمران / 61] كه رسول خدا را به مناظره و نفرين نصاراى نجران مامور ساخت و طبق آن، پيامبر عالى قدر مامور شد با عده اى از خاندان نزديكش اين وظيفه سنگين را انجام دهد، به گواهى دهها تاريخ معتبر و حديث موثق، حضرت زهرا جزو اين گروه بوده است.

از آن جمله ابن اثير در تاريخ كامل خود مى نويسد:

نصاراى نجران در انتظار بودند كه رسول گرامى اسلام با چه تشريفاتى و با چه كسانى به مقابل آنان خواهد آمد؟ همين كه چشم آنان به جمال منور رسول خدا و على مرتضى و فاطمه ى زهرا و حسن مجتبى و حسين سيدالشهد را افتاد، با خود گفتند:

هذه وجوه لو اقسمت على اللَّه ان يزيل الجبال لازالها و لم يباهلوه... [كامل، ج 2، ص 293.] اينان در پيشگاه الهى آن چنان مقربند كه اگر از او بخواهند كه كوهها را از زمين بركند، خداوند خواسته ى آنان را برمى آورد و لذا از مباهله صرفنظر نمودند. و هكذا در آيه ى مودت [شورى /23: قل لااسئلكم عليه اجرا الا الموده فى القربى.] كه مطابق حكم آن حب اهل بيت واجب و لازم است، فاطمه ى زهرا عليهاالسلام عضو شاخص آن به حساب مى آيد. چنانچه هنگام نزول آيه فوق الذكر ياران رسول خدا از وى سوال نمودند:

يا رسول اللَّه من هولا الذين وجبت علينا مودتهم؟ قال (ص) على و فاطمه و ابناهما و قالها ثلاثا.

اى پيامبر عالى قدر! اينان چه كسانيند كه خداوند مودت و محبت آنان را بر ما واجب ساخته است؟ فرمودند: على و فاطمه و دو فرزند آنان و اين جمله را سه بار به عنوان تاكيد تكرار كرد. [براى اطلاع بيشتر به فصل دوم همين كتاب مراجعه فرماييد.] ما از تمسك به آيات ديگر خوددارى نموده و همين قدر نتيجه مى گيريم كه فاطمه ى زهرا عليهاالسلام از نظر قرآنى آن چنان عظمت و شرافت دارد كه انسانى معصوم و بى لغزش بوده و داراى كمالاتى است كه جايگاه خاصى در پيشگاه خدا داشته و مستجاب الدعوه اى است، كه خواسته اش برنگشته و محبت و مودت او بر همه ى پيروان اسلام واجب شمرده شده و اعمال بدون آن مقبول نيست. [در اين زمينه شاعر مى گويد:

يا اهل بيت رسول اللَّه حبكم- فرض من اللَّه فى القرآن انزله كفاكم من عظيم القدر انكم- من لم يصل عليكم لاصلاه له .]

عالم به طفيلى فاطمه

فاطمه ى زهرا