 ى زيادى از اهل سنت و جماعت قائل هستند كه اين سوره در مدينه نازل شده، و اين قول در بين اهل سنت مشهور است. از جمله قرطبى مفسر مشهور اهل سنت در تفسيرش جلد 29 مى گويد: «قال الجمهور مدنية»: «بيشتر علما معتقد هستند كه در مدينه نازل شده است.» حاكم ابوالقاسم حسكانى از ابن عباس تعداد آياتى را كه در مكه و در مدينه نازل شده به ترتيب مشروحا نقل كرده است و اين سوره را جزء سوره هاى مدنى شمرده كه بعد از سوره ى «رحمن» و قبل از سوره ى «طلاق» نازل گرديده است.

در فهرست ابن نديم از ابن عباس نقل شده كه سوره ى هل اتى يازدهمين سوره ى مدنى مى باشد و در اتقان سيوطى از بيهقى در «دلائل النبوة» از عكرمه نقل شده كه سوره ى هل اتى در مدينه منوره نازل شده است. و در تفسير «در المنثور» سيوطى نيز همين معنى از ابن عباس به طرق مختلف نقل شده است. و از همه گذشته جمع كثيرى از بزرگان اهل سنت نزول آيات آغازين اين سوره ى مباركه را (ان الابرار...) درباره ى على و فاطمه زهرا و حسن و حسين (عليهم السلام) نقل كردند و اين خود شهادت و گواه صريح بر مدنى بودن آن است، براى اينكه تولد امام حسن حسين (عليهماالسلام) در مدينه بوده است. و احدى در اسباب النزول و بغوى در معالم التنزيل و سبط ابن جوزى در تذكره و گنجى شافعى در كفاية الطالب قائل هستند كه سوره ى هل اتى از سوره هاى مدنى مى باشد. و اين مسئله به قدرى معروف و مشهور است كه محمد بن ادريس شافعى يكى از ائمه چهارگانه اهل سنت آن شعر معروف خودش را درباره ى على و فاطمه زهرا (عليهماالسلام) انشاء كرده است.

اكنون عبارت برخى از كسانى كه سوره ى مباركه هل اتى را مدنى مى دانند ذكرمى شود: از جمله شيخ طنطاوى جواهرى در تفسير الجواهر فى تفسير القرآن مى گويد: «هى مدينة نزلت بعد سورة الرحمن» «سوره ى هل اتى مدنى است و بعد از سوره الرحمن نازل شده است.» و قرطبى در تفسير «الجامع الاحكام القرآن مى گويد: «قال الجمهور: مدنية و قيل فيها مكى من قوله تعالى: «انا نحن نزلنا عليك القرآن تنزيلا» [ تفسير الجواهر فى تفسير القرآن، ج 12، ص 318. ] الى آخر السورة و ما تقدمه مدنى» «عده ى كثيرى از علما و دانشمندان گفته اند كه سوره ى هل اتى مدنى است ولى قولى ديگر گفته است كه از قول خداوند متعالى «انا نحن» يعنى از آيه 23 تا آخر آن مكى است و در مكه نازل شده است، اما قبل آن از اول سوره تا آيه 22 مدنى است.» جلال الدين سيوطى در تفسير «الدر المنثور»مى گويد: «و اخرج اين الضريس و ابن مردويه و البيهقى عن ابن عباس قال نزلت سورة الانسان بالمدينة» [ الجامع الاحكام القرآن، ج 19، ص 118. ] «ابن ضريس و ابن مردويه و بيهقى هر سه نفر از ابن عباس نقل كرده اند و ابن عباس گفته است كه سوره ى انسان در مدينه نازل شده و مدنى است (الدر المنثور، جلد 6، صفحه ى 297، چاپ مكتبة المرعشى، قم، ايران- 1404 هجرى قمرى).

ابوالفضل رشيدالدين ميبدى در تفسير كشف الاسرار خواجه عبدالله انصارى، جلد 10، صفحه ى 316مى گويد: «مجاهد و قتاده گفتند: اين سوره مدنى است، به مدينه فرود آمده و باز هم مى گويد: حسن گفت و عكرمه يك آيه از اين سوره به مكه فرود آمد «فاصبر لحكم ربك... الخ» و باقى به مدينه فرود آمد.» احمد مصطفى مراغى در تفسير «المراغى» جلد 10 صفحه ى 159 مى گويد: «هى مدنية نزلت بعد سورة الرحمن»: «سوره ى هل اتى مدنى است و در مدينه بعد از سوره الرحمن نازل شده است.» مرحوم علامه امينى در كتاب شريف الغدير از 34 نفر از علماى معروف اهل سنت نام مى برد كه اين حديث را در كتابهاى خود آورده اند. به اين ترتيب روايت فوق از رواياتى است كه درميان اهل سنت مشهور بلكه متواتر است. [ الغدير،ج 3، ص 107 الى 111 و احقاق الحق، ج 3، ص 157 الى 171. ] و باز هم دليل ديگرى كه آيات و بلكه تمام سوره ى هل اتى درباره ى على و فاطمه زهرا (عليهماالسلام) نازل شده است كلمه ى اسير مى باشد، براى اينكه از زمانى كه پيامبر اسلام در مكه ى معظمه بود جنگى بين اسلام و كفر واقع نشده بود و هر چه غزوات پيامبر اسلام در راه پيشبرد اسلام با كفر انجام داد بعد از هجرت به مدينه منوره بوده است و بعد از يك سال از هجرت بوده، و ازدواج على و فاطمه زهرا (سلام الله عليهما) در سال دوم هجرت بوده است. [ تفسير نمونه، ج 25، ص 344. ] مناسب است روايتى را كه آلوسى مفسر معروف اهل سنت در «روح المعانى» از ابن عباس پيرامون آيه مباركه ى «متكئين فيها على الارائك لا يرون فيها شمسا و لا زمهريرا»، «بهشتى ها در حالى هستند كه بر تختهايى زيبا تكيه كرده اند، نه آفتاب را در آنجامى بينند، و نه سرما را» آورده است، يادآور شويم. ابن عباس چنين نقل مى كند:

«بينا اهل الجنة اذرؤا ضوئا كضوء الشمس، و قد اشرقت الجنان به فيقول اهل الجنة يا رضوان ما هذا؟ و قد قال ربنا لا يرون فيها شمسا و لا زمهريرا فيقول لهم رضوان ليس هذا بشمس، و لا قمرا، و لكن على (سلام الله عليه) و فاطمة (سلام الله عليها) ضحكا، و اشرقت الجنان من نور ثغريهما!».

«هنگامى كه بهشتيان در بهشت هستند ناگهان نورى همچون نور آفتاب مشاهده مى كنند كه صحنه ى بهشت را روشن ساخته است، بهشتيان به رضوان (فرشته مأمور بهشت )مى گويند: اين نور چيست با اينكه پروردگار ما فرموده در بهشت نه آفتاب را مى بينند و نه سرما را؟ او در پاسخ مى گويد: اين نور خورشيد و ماه نيست، على فاطمه (عليهماالسلام) خندان شده اند و بهشت از نور دندانشان روشن گشته است». [ روح المعانى، ج 29، ص 159 گرفته شده از تفسير نمونه، ج 25، ص 364. ] اينها بود اقوال اهل سنت در رابطه با اينكه سوره ى مباركه ى هل اتى- مگر بعضى آيات آن- در مدينه منوره و در شأن على و فاطمه و حسن و حسين (عليهم السلام) و مخصوصا فاطمه زهرا (سلام الله عليها) نازل شده است.فاطمه زهرا در آيه ى مرج البحرين

يكى از آياتى كه در شأن فاطمه ى زهرا (عليهاالسلام) نازل شده آيه ى مباركه ى «مرج البحرين يلتقيان بينهما برزخ لا يبغيان يخرج منهما اللؤلؤ و المرجان»: «دو درياى مختلف را در كنار هم قرار داد، در حالى كه با هم تماس دارند، اما در ميان آن دو برزخى است كه يكى بر ديگر غلبه نمى كند»، [ سوره الرحمن، آيه ى 19 الى 21. ]مى باشد. مقصود از دو دريا على و فاطمه (عليهماالسلام) و برزخ وجود پيامبر رحمة للعالمين و لؤلؤ و مرجان حسن و حسين (عليهم السلام)مى باشند.

علامه سبط ابن جوزى مى گويد:

«ذكر الثعلبى فى تأويل قوله تعالى: مرج البحرين عن سفيان الثورى و سعيد بن جبير ان البحرين على و فاطمة و البرزخ محمد صلى الله عليه و آله و سلم و يخرج منهما اللؤلؤ و المرجان الحسن و الحسين عليهما السلام» «ثعلبى در تفسير خود در تأويل و تفسير آيه از سفيان ثورى و سعيد بن جبير نقل كرده است: مقصود از دو دريا على و فاطمه و برزخ پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم) و لؤلؤ و مرجان كه از آن دو دريا بيرون مى آيد، حسن و حسين (عليهماالسلام) مى باشند». [ تذكره ى سبط ابن جوزى، ص 245. ] علامه خوارزمى از سيد حفاظ ابومنصور و از رئيس ابوالفتوح بن عبدالله همدانى و از امام عبدالله بن عبدان و از اب