ه هنگام بيان وقايع ((شهر جمادى الاخر)) گويد:
و فى اليوم العشرين منه سنة اثنتين من المبعث كان مولد مولاتنا الزهراء فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه و آله ، و هو يوم شريف يتجدد فيه سرور المؤ منين ، و يستحب فيه التطوع بالخيرات ، و الصدقة على المساكين (114)
ترجمه : فاطمه زهرا عليهاالسلام در روز بيستم جمادى الاخر از سال دوم مبعث پيامبر متولد گرديد، و اين روز شريف و بزرگى است كه در آن مؤ منان به سرور و شادمانى مى پردازند، و در چنين روزى انجام خيرات و صدقه دادن به فقرا، مستحب است .
و شيخ طوسى (ت 460 ه ) در كتاب مصباح المتهجدين گويد:
فى اليوم العشرين من جمادى الاخر سنة اثنتين من المبعث كان مولد فاطمة (115)
ترجمه : ميلاد حضرت فاطمه عليهاالسلام در روز بيستم جمادى الاخر از سال دوم مبعث پيامبر بوده است .
و قبل از شيخ مفيد و شيخ طوسى نيز ابن ابى الثلج بغدادى متوفى به سال 325 هجرى ، در كتاب تاريخ ‌الائمة و مواليدهم همين نظريه را ارائه نموده است . (116)
و حتى بسيار پيش از او احمد بن ابى يعقوب ، ابن واضح ، مورخ نامدار شيعه متوفى به سال 284 هجرى ، در تاريخ يعقوبى مطرح نموده كه او در اوائل 41 سالگى پيامبر متولد شده و در زمان رحلت پيامبر حدود 23 سال داشته است . (117)
خوانندگان محترم به اين نكته اساسى توجه دارند كه به هنگام طرح دو نظريه قبل موافقت كسى از دانشمندان از يك نظريه را به عنوان دليل براى اثبات يا حتى تقويت آن نظريات مطرح نكرديم ولى در اينجا به دليل خصوصيتى كه در موافقت يا مخالفت اين دو دانشمند جليل القدر و خصوصا شيخ طوسى وجود دارد به اين مطلب به خصوص عنايت نموده ايم .
اهل تحقيق يقين داشته باشند كه شيخين بزرگوار ما قطعا روايات امام باقر و امام صادق عليهماالسلام در مورد تاريخ ميلاد حضرت فاطمه عليهاالسلام را در كتاب كافى ديده اند و بايد پرسيد: چرا با وجود قوت سند آنها، آن روايات را نپذيرفته و نظريه ماءخوذ از روايت امام صادق عليه السلام در اينجا را تقويت مى نمايند؟
نگارنده معتقد است كه اين امر بدون دليل نبوده به خصوص آنكه ملاحظه مى شود مشايخى چون ابن ابى الثلج بغدادى (118)، سيد بن طاووس ‍ (119)، كفعمى (120)، و مورخ معتدلى چون يعقوبى (121)، و رجالى توانمندى چون ابن عبدالبر (122)، و محدث حافظ و حاكمى چون ابوعبدالله نيشابورى (123)، چنين عقيده اى را گواهى مى نمايند.
ممكن است پرسيده شود: اگر اين نظريه را بپذيريم در اين صورت مجموعه رواياتى را كه اثبات مى كنند ميلاد حضرت فاطمه سلام الله عليها بعد از معراج پيامبر بوده است (124) چه خواهيم كرد زيرا مشهور آن است كه معراج پيامبر اندكى قبل از هجرت به مدينه بوده (125) و در ميان برخى از علماى شيعه نيز رايج است كه اين واقعه در سال سوم بعثت صورت گرفته (126)، به هر حال و در هر صورت ، با عنايت به نظريه سوم ، روايات مذكور چه وضعيتى خواهند داشت ؟
در پاسخ از اين سؤ ال به جا بايد گفت :
معراج پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فقط يك دفعه نبوده بلكه به طور مكرر اتفاق افتاده ، و اين مسافرتهاى آسمانى از همان روزهاى اول بعثت آغاز شده (127) و تا روز رحلت پيامبر عظيم الشاءن اسلام ، بنا به روايتى كه از امام صادق عليه السلام نقل گرديده حداقل يك صد و بيست بار تكرار شده (128)، و ابن عباس در كلامى كه ابن شهر آشوب از او نقل مى كند عروج هاى متعدد پيامبر را دسته بندى مى نمايد و آنها را به : 1 معراج العجائب 2 معراج الكرامة ، تقسيم مى كند. (129)
و ابن طاووس در بحثى پيرامون معراج در كتاب سعدالسعود، وقايعى را از زبان پيامبر نقل مى كند و سپس مى گويد:
اين وقايع مربوط به يكى ديگر از عروجهايى است كه پيامبر داشته است . (130)
و اين همه نشان از تعدد معراجهاى پيامبر دارد، شايد تاريخ ‌هاى ذيل كه برخى از مورخين و محدثين براى معراج پيامبر بيان كرده اند هر يك متعلق به عروجى مستقل باشد:
1 در اول بعثت (131)
2 پنج ماه بعد از بعثت (132)
3 پانزده ماه بعد از بعثت (133)
4 سال دوم بعثت (134)
5 سال سوم بعثت (135)
6 شش ماه قبل از هجرت به مدينه (136)
7 هجده ماه قبل از هجرت به مدينه . (137)
حال اگر آن روايات را با توجه به اين مطلب مجددا مورد بررسى قرار دهيم ، معلوم مى شود كه اشكالى باقى نمانده است .
غير از سه نظريه مذكور درباره تاريخ ميلاد حضرت فاطمه عليهاالسلام نظريات ديگرى وجود دارد كه به نحو شاذ و نادر از سوى برخى از دانشمندان اظهار شده است كه به شرح ذيل عبارتند از:
1 نظريه ابن عساكر
ولدت فاطمة قبل النبوة باءربع سنين (138)
ترجمه : حضرت فاطمه عليهاالسلام چهار سال قبل از بعثت متولد شده است .
2 نظريه كلبى
بلغت فاطمة خمسا و ثلاثين من السن (139)
ترجمه : عمر حضرت فاطمه حدود 35 سال بوده است .
با توجه به اين نظريه ميلاد وى بايد 11 سال قبل از بعثت پيامبر بوده باشد.
3 نظريه سيوطى
ولدت فاطمة قبل المبعث بسبع و نصف (140)
ترجمه : حضرت فاطمه عليهاالسلام 5/7 سال قبل از بعثت متولد شده است .
4 نظريه ابن اثير جزرى
و كان سنها يوم تزويجها خمس عشرة سنة (141)
ترجمه : سن حضرت فاطمه عليهاالسلام در زمان ازدواج پانزده سال بوده است .
با توجه به اين نظريه و عنايت به اين نكته كه ازدواج ايشان در سال دوم هجرت واقع شده ، پس ميلاد ايشان بايد در همان سال بعثت بوده باشد.
تذكر: ذهبى نيز در اين نظريه با ابن اثير مشترك مى باشد. (142)وصيّت به دفن شبانه چرا؟

پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله از اين دنيا رحلت نمود در حالى كه مأموريت بزرگ خود را به نحو حسن انجام داده بود. هنگام رحلت مكرر به مردم فرمود:

«من شما را از پرتگاه خطر محو و نيستى به شاهراه هدايت و سعادت رهبرى كردم و در مقابل اين خدمات و تحمّل زحمات طاقت فرسا از شما مزد رسالت نمى خواهم، بلكه مى خواهم درباره ى اولاد من كه يكى از ثقلين مى باشند مودّت و محبّت كنيد و از عواطف خود در حق آنها دريغ نورزيد (قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ المَوَدَّةَ فِى القُرْبى)». و در دنباله ى اين سخن فرمود:

«فاطمه پاره ى تن من است و هر كه او را خوشحال كند، مرا خوشحال كرده است و هر كس فاطمه را اذيت كند مرا اذيت نموده و هر كس مرا اذيت كند خدا را اذيت كرده است» [ اين حديث از جهت معنى از احاديث متواتر اهل سنت بوده، و مهمترين محدثين آنها در باب مناقب آن حضرت ضبط نموده اند از جمله: بخارى، مسلم، ترمذى، ابن حنبل، ابوداود و... ] و به موجب روايت ديگر فرمود: «اى فاطمه پروردگار عالم به موجب خشم تو خشمگين و به خرسندى تو خرسند مى شود». [ اين روايت را ابن حجر عسقلانى در اصابه در ترجمه ى حضرت فاطمه نقل نموده، و نبهانى در «الشرف الموئد» ص 51 روايت آن را به طبرانى و غير آن نسبت داده است. ] حضرت فاطمه عليهاالسلام از امت اسلامى انتظار داشت پس از درگذشت پدر بزرگوارش، نهايت احترام را به پاس خدمات او درباره ى دخترش مبذول دارند. اين انتظار نه تنها برآورده نشد، بلكه نتيجه ى معكوس داد. امت در رأس آنها سران حكومت هيچ اعتنائى به توصيه و سفارشات آن حضرت ننمودند و دختر و يگانه يادگار او را به قدر