ی‌ علیه‌السلام و حضرت فاطمه‌ علیهماالسلام نکات بسیار جالبی را می‌آموزیم که اگر خواهان سعادتیم و پیروی راستین اسلام ، بایستی تا مرز توان تلاش کنیم تا مراحل اول ازدواج بر مبنای صحیحی صورت گیرد، و دوم آنکه ساده‌ زیستی در تمام شوون زندگی جامعه و بخصوص ازدواج راه یابد ، و گرنه قید و بندهای اجتماعی در امر ازدواج که بیشتر نشأت گرفته از فرهنگ غیر اسلامی و یا ساخته و پرداخته ی ذهن‌های کوتاه مادی و اشرافی است چون غل و زنجیر بر دست و پای جوانان و والدین آنها می‌افتد و هر روز این غل و زنجیر بزرگتر و سنگین‌تر می‌شود ، تا جایی که امکان هر نوع حرکت صحیحی را می‌گیرد و حیات جامعه را به سوی نابودی می‌کشاند ، و بر فساد و نابسامانی‌های روانی و مشکلات اخلاقی می‌افزاید.
درس‌هائی که از ازدواج حضرت علی و فاطمه زهرا علیهماالسلام می‌گیریم از این قرار است:

1- کفو و همتا بودن:
 
یکی از اصول اساسی و رازهای موفقیت ازدواج ، کفو و همتا بودن دختر و پسر با هم است ، زیرا تنها در صورت همتا و همشأن بودن دو زوج است که درک متقابل آنان از یکدیگر امکان‌پذیر است.
برخی تصور می‌کنند کفویت تنها به شرائط ظاهری از قبیل مسائل نژادی و یا وضعیت مادی و رفاهی بستگی دارد. در صورتی که چنین نیست، بلکه همتایی و هم سوئی آرمان‌ها ، خواست‌ها و تمایلات روحی و روانی افراد ، میزان آگاهی‌های علمی و دینی و میزان تعهد عملی به مکتب و مذهب ، و ارزش نهادن به ویژگی‌های اخلاقی و فرهنگی است.
اگر مسئله همتایی نبود ، بدون تردید دختران زیبایی در مدینه بودند که از ازدواج با حضرت علی علیه‌السلام خرسند می‌شدند. اما او حتی از آنان خواستگاری هم نکرد و برای حضرت فاطمه علیهماالسلام نیز خواستگاران فراوانی بودند امّا حضرت فاطمه علیهماالسلام و پیامبرصلی‌الله علیه و‌آله به این وصلت‌ها راضی نشدند تنها حضرت فاطمه علیهماالسلام و روح والای او بود که زیبایی‌ها و شکوه معنوی حضرت علی‌علیه‌السلام را درک می‌کرد . در این مورد پیامبر اکرم صلی‌الله علیه وآله فرمودند: اگر خدا علی را نمی‌‌آفرید برای فاطمه کفو و همتایی وجود نداشت. (1)

2- خواستگاری بدون واسطه
 
خواستگاری بدون هیچ تشریفات و حضور واسطه انجام شد و حضرت علی ‌علیه‌السلام شخصاً به خواستگاری حضرت فاطمه علیهماالسلام از پیامبر صلی‌الله علیه وآله اقدام نمود.

3- شرط اول : رضایت دختر
 
پیامبر گرامی صلی‌الله علیه وآله بدون رضایت دخترش حضرت فاطمه علیهاالسلام به خواستگار پاسخ مثبت نداد.

4- قناعت
 
در تهیه جهیزیه به ضروری‌ترین و ابتدائی‌ترین وسائل زندگی در آن عصر بسنده شد، از سیرت پیامبر اسلام صلی‌الله علیه وآله می‌آموزیم که بایستی در الگوی مصرف تجدید نظر کنیم و در زندگی فناپذیر و زودگذر دنیا به حداقل ممکن قناعت ورزیم تا از گذرگاه پرهیاهوی زندگی سبکبار بگذریم و تن به بردگی این و آن ندهیم.
مگر حضرت فاطمه علیها‌السلام دختر پیامبر صلی‌الله علیه وآله رهبر بی‌نظیر مسلمانان نبود؟ مگر از نژاد بنی‌هاشم یعنی اصیل‌ترین و شریف‌ترین تیره‌های عرب به حساب نمی‌آمد؟ مگر مادرش حضرت خدیجه علیهما‌السلام ثروتمندترین زن عرب در عصر خویش نبود؟ مگر از همه جهات علمی فردی آگاهتر و اندیشمندتر از همگان نبود؟ مگر پیامبر گرامی اسلام صلی‌الله علیه‌ وآله نمی‌توانست جهیزیه زیادی را همراه دخترش کند؟
پاسخ همه این سوالات «مثبت» است اما منش و روش پیامبر عظیم ‌الشأن اسلام صلی‌الله علیه و‌آله و خاندانش بر ساده‌ زیستی استوار است . (2)
متأسفانه در برخی خانواده‌ها به خصوص قشر مرفه جامعه جهیزیه دخترانشان نمایشگاه بین‌المللی کاملی است از لوازم خانگی داخلی و خارجی که برقش چشم‌های ظاهربین را خیره می‌کند.

5- مهیا کردن خانه برای ورود عروس
 
اکنون ببینیم علی بن ابیطالب علیه‌السلام شهسوار اسلام و محبوب‌ترین مردان و نزدیکترین آنان در نزد خدا و رسول خدا چه داشت و چه تهیه کرد:
ابن شهر آشوب در مناقب نقل می‌کند: که حضرت علی‌علیه‌السلام نیز اتاق خود را برای عروسی آماده کرد. بدین ترتیب که:
ابتدا مقداری ماسه کف اطاق پهن کرد و چوبی هم تهیه نمود به دو طرف اتاق وصل کرد تا لباس‌های خود را روی آن بیندازد، و یک پوست گوسفند هم کف اتاق انداخت، و یک بالش نیز که داخلش را از لیف خرما پر کرده بودند در آنجا نهاد. (3) همین .

پي نوشت ها :
 

1- ینابیع الموده، ص 177 و 237.
2- زندگانی فاطمه زهرا علیهاالسلام تألیف محمد قاسم‌پور با مقدمه آیت‌الله مرعشی نجفی ص47.
3- زندگانی حضرت فاطمه علیهما‌السلام و دختران آن‌حضرت مولف سیدهاشم رسولی محلاتی ص‌56.
 
منبع:کتاب شفیعه ی محشر یا مظلومه ی پیامبر – نوشته سید عبدالله حسینی دشتی ضميمه اول : برخى از مصادر حديث ((وجه تسميه دختر پيامبر صلى الله عليه و آله به فاطمه ))
رواياتى كه در آنها وجه تسميه دختر پيامبر به ((فاطمه )) آمده به اسناد متعدد در منابع و مآخذ شيعه و غيرشيعه وارد شده و علامه مجلسى فقط به نقل برخى از آنها اكتفا نموده ؛ ما در اين بخش از كتاب سعى كرده ايم مصادر و منابع اين حديث را استخراج و معرفى كنيم ولى از نقل متن روايات خوددارى كرده ايم زيرا نقل آنها با موضوع كتاب منافات دارد، اگر خوانندگان محترم تمايل داشته باشند تا تمام روايات مربوط به اين موضوع را ملاحظه كنند مى توانند به كتاب ديگر مؤ لف به نام ((جامع احاديث فاطمة الزهراء)) مراجعه نمايند.
1 مقتل الحسين ، ج 1 ص 51، از اميرالمؤ منين على عليه السلام ، از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله
2 مناقب ابن مغازلى ، ص 65 شماره 92، از على عليه السلام
3 بشارة المصطفى صلى الله عليه و آله ، ص 131، از على عليه السلام
4 امالى شيخ طوسى ، ص 300، از على عليه السلام
5 عيون اخبارالرضا، ج 2 ص 46 شماره 174، از على عليه السلام
6 ذخائرالعقبى ، ص 26، از على عليه السلام
7 مناقب آل ابى طالب ، ج 3 ص 377، از على عليه السلام
8 كتاب مولد فاطمة : شيخ صدوق ، به نقل مناقب از آن
9 شرف المصطفى : خرگوشى ، به نقل مناقب از آن
10 الابانة : ابن بطة ، به نقل از آن
11 تاريخ ‌الائمه : ابوعلى سلامى ، به نقل از آن
12 تاريخ مدينة دمشق : ابن عساكر، به نقل ينابيع المودة از آن
13 ينابيع المودة ، ص 194 و 295 و 269، به نقل از تاريخ دمشق ، ذخائرالعقبى و صحيفة الرضا
14 شرح الفقه الاكبر: على بن سلطان محمد حنفى ، ص 133، به نقل از على عليه السلام
15 اتحاف السائل : مناوى ، ص 24، به نقل از حاكم نيشابورى ، از على عليه السلام و ابوهريره
16 بحارالانوار، ج 65 ص 133 شماره 66
17 عوالم العلوم و المعارف ، ج 11 ص 25 شماره 3
18 معانى الاخبار، ج 1 ص 64 شماره 14، به نقل از ابوهريره
19 علل الشرايع ، ج 1 ص 178 شماره 1، به نقل از ابوهريره
20 بشارة المصطفى ، ص 123، از ابوهريره
21 التحذير، ص 32، به نقل از ابوهريره ، از رسول اكرم صلى الله عليه و آله
22 عيون الاخبار فى مناقب الاخيار، ص 44، از ابوهريره ، از رسول خدا صلى الله عليه و آله
23 مسند فاطمة الزهر