داوند او و دوستانش را از آتش جهنم رهایى بخشیده است .
نام : فاطمه بنت محمد .
کنیه : ام‏ابیها و ام ‏النّبى (صلی الله علیه واله) .
القاب : صدیقه ، مبارکه ، طاهره ، راضیه ، مرضیه ، زکیّه ، محدّثه و بتول .
مشهور ترین لقب آن حضرت « زهرا » است .
تاریخ ولادت : بیستم جمادى الآخره سال پنجم بعثت .
برخى سال تولد آن حضرت را ، دوم بعثت و برخى دیگر پنج سال قبل از بعثت پیامبر (صلی الله علیه واله) ، سالى که قریش ، کعبه را تجدید بنا کرد ، مى‏ دانند . آن حضرت ، آخرین دختر پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) و محبوب ‏ترین آنان نزد رسول خدا (صلی الله علیه واله) بود .
منصب : معصوم سوم و یکى از پنج بانوى قدسى . همچنین آن حضرت ، دختر معصوم ، همسر معصوم و مادر معصوم نیز هست .
محل تولد : مکه معظّمه ، در سرزمین حجاز ( عربستان سعودى کنونى ) .
نسب پدرى : رسول خدا محمد مصطفى (صلی الله علیه واله) بن عبدالله بن عبد المطلب (علیه السلام) .
مادر : خدیجه بنت خویلد . این بانوى مکرّمه که ام‏ المؤمنین و جدّه ائمه ‏معصومین (علیهم السلام) است ، نخستین همسر و یاور پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) بود که با جان و مال خویش در خدمت آن حضرت بوده و نهال اسلام را آبیارى و بارور کرد . به همین دلیل خداوند متعال وى را در ردیف زنان مقدس و عرشى قرار داده است .
پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) درباره شخصیت خدیجه و خدماتش فرمود :
وَاللّهِ ما أبدَلَنى اللّهُ خَیْراً مِنْها، امَنَتْ بى حینَ کَفَرَ النّاسُ وَ صَدَقَتْنى اِذْ کَذَبَنى النّاسُ وَ واسَتْنى بِمالِها اِذ حَرَمنى النّاسُ وَرَزَقَنى مِنْهاَ اللّهُ الْوَلَدَ دُونَ غَیْرِها مِنَ النِّساءِ .
سوگند به خدا بهتر از او را خداوند براى من جایگزین نکرده است . او به من ایمان آورده بود در حالى که مردم کفر ورزیده بودند ؛ و مرا تصدیق کرده ، در حالى که مردم تکذیبم کرده بودند ؛ و با اموالش با من مواسات کرده ، در حالى که مردم محرومم کرده بودند ؛ و خداوند از او به من فرزندانى روزى کرد و از سایر زنان چنین موهبتى نصیبم نشد .
مدت همسرى با امام على (علیه السلام) : از سال دوم هجرى در سن نه سالگى تا سال یازدهم ، به مدت نه سال .
تاریخ و علت شهادت : سوم جمادى الآخر سال ۱۱ هجرى ، ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) به خاطر تألمات و رنج ‏هایى که پس از وفات رسول خدا (صلی الله علیه واله) و غصب خلافت امیرالمؤمنین على (علیه السلام) متحمل شده بود و پس از چهل ( یا ۴۵ ) روز بیمارى به شهادت رسید .
محل دفن : نامعلوم است . ممکن است مزار آن حضرت ، در قبرستان بقیع یا در روضه پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) یا در منزل آن حضرت (صلی الله علیه واله) و یا در مکان دیگرى باشد که بنا به وصیت آن حضرت ، محل دفن ایشان از چشم دیگران پنهان مانده است .
همسر ارجمند : امیرالمؤمنین ، امام على ‏بن ابى طالب (علیه السلام) .
فرزندان : 1. امام حسن مجتبى (علیه السلام) . 2. امام حسین (علیه السلام) . 3. زینب کبرى (سلام الله علیها) . 4. ام‏کلثوم (سلام الله علیها) .
همچنین حضرت فاطمه (سلام الله علیها) فرزندى را حامله بود که پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) وى را « محسن » نامیده بود و پس از رحلت رسول خدا (صلی الله علیه واله) بر اثر فشار هاى روحى و قرار گرفتن حضرت فاطمه (سلام الله علیها) بین در و دیوار خانه ، توسط مهاجمان ، سقط شد .

اصحاب و یاران :
 
1. ام ‏هانى بنت أبى طالب .
2. أمامه بنت ابى العاص .
3. أسماء بنت عمیس .
4. ام ‏سلمه .
5. ام ‏ایمن .
6. فضّه .
7. سلمى بنت عمیس ( همسر حمزه سیّد الشهداء )
و ...

زمامداران معاصر :
 
1. پیامبر اکرم ، حضرت محمد (صلی الله علیه واله) (۱۱-۱ق.) .
2. ابوبکربن ابى قحافه ( ۱۳-۱۱ق. ) .
به خاطر مقام معنوى و عرفانى حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) پدرش ، حضرت محمد (صلی الله علیه واله) او را بسیار گرامى مى‏ داشت و بر همگان برترى مى ‏داد . در این ‏باره ، روایات فراوانى است که به نقل چند روایت از آن ها بسنده مى ‏کنیم :
1. قالَ رسول اللّه (صلی الله علیه واله) : یا فاطِمَة ! ألاتَرْضِینَ أن تَکُونی سَیِّدَةُ نِساءِ الْعالَمینَ وَسَیِّدَةُ نِساءِ هذِهِ الاُمّةِ وَ سیِّدَةُ نِساءِ الْمُؤمِنینَ .
اى فاطمه ! آیا خوشحال نیستى از این‏ که سیّده بانوان دو جهان ( دنیا و آخرت ) و سیده زنان این امت ( اسلام ) و سیّده بانوان مؤمنان هستى ؟
2. خَرَجَ النَّبِیُ (صلی الله علیه واله) وَهُوَ آخِذُ بَیَدِ فاطِمةَ ، فَقالَ : مَنْ عَرَفَ هذِهِ فَقَدْ عَرَفَها وَمْنَ لَمْ یَعْرِفْها فَهِىَ فاطِمَةُ بِنْتَ محُمَّدٍ وَ هِىَ بَضْعَةُ مِنّى ، وَ هِىَ قَلْبى ، وَ رُوحى اَلّتى بَیْنَ جَنْبى ، فَمَنْ آذاها فَقَدْ آذانى وَ مَنْ آذانى فَقَد آذى اللّه تَعالى‏ .
پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) در حالى که دست فاطمه را گرفته بود ، از منزل بیرون آمد و فرمود : هر کسى این شخص را مى ‏شناسد ، که مى ‏شناسد ، و هر کسى او را نمى ‏شناسد ، بداند که او فاطمه ، دختر محمد مصطفى (صلی الله علیه واله) است . او نوردیده من ، قلب من و روح من در کالبد من است . هر کس او را بیازارد ، مرا آزرده است ، و هر کس مرا آزار دهد ، خداى سبحان را آزرده است .
3. قال رَسُولُ اللّهِ (صلی الله علیه واله) : یا فاطِمَة ! اَنَ‏اللّه عزَّوَجَلَّ یَغْضِبُ لِغَضَبِکَ وَ یَرْضى لِرَضاکَ .
اى فاطمه ! خداى عزّوجلّ با خشم تو به خشم خواهد آمد و با رضایت تو راضى خواهد شد .
بدین گونه ، پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله) فضیلت و برترى فاطمه زهرا (سلام الله علیها) را بر اطرافیان و مسلمانان عصر خویش اعلام نمود ؛ اما پس از رحلت پیامبر گرامى (صلی الله علیه واله) و در عصر خلیفه اوّل ( ابى بکربن ابى قحافه ) فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در حالى که در فراق پدرش شدیداً اندوهگین بود ، مورد بى ‏مهرى و حتى اسائه ادب متولیان امور قرار گرفت . آنان هم از جهت سیاسى ، هم از جهت اقتصادى و هم از جهت عاطفى صدمات شکننده ‏اى بر آن حضرت روا داشتند ، به گونه ‏اى که این الگوى بانوان عالم پس از رحلت پدرش بیش از ۹۵ یا ۷۵ روز زنده نماند و از این مدت نیز حدود ۴۵ روز را در بستر بیمارى به سر برد .
داستان ذیل که از منابع اهل سنّت نقل شده است ، نشان دهنده حرمان و آزار هایى است که فاطمه زهرا (سلام الله علیها) از سوى زمامداران عصر خویش دیده و نیز نشانى است از عدم رضایت آن حضرت از آنان .
اِنَّ فاطِمَةَ تَمسَّکَتْ بِحَقِّها بِالْکامِل، وَ عَلِمَتْ بِالْمُناقِشاتِ الَّتى دارَتْ بَیْنَ زَوجِها وَ الصّدیق وَ عُمَرِ، فَاعْتَکَفَتْ فى مَنْزِلِها وَ امْتَنَعَتْ عَنْ مُقابِلَةِ الصِدّیق، اِلى‏ أنَ قالَ عُمَر لاَبى بَکر: اِنْطَلِقْ بنا اِلى‏ فاطِمَة فَإنّا قَدْ اَغْضَبْناها وَ اسْتَأذَنا عَلى فاطِمَة فَلَمْ تَأذَنْ لَهُما. فَأِتیا عَلِیّاً فَکَلَّماهُ ... .
فاطمه (سلام الله علیها) خواهان تمام حقش بود و از مناقشاتى که بین همسرش ، على (علیه السلام) ( درباره خلافت ) و ابوبکر و 