چون كه با كودك سر و كارت فتاد
هم زبان كودكي بايدگشاد
از جمله مواردي كه كه در شيوه تربيتي حضرت زهرا جايگاه خاصي داشت تحرك و بازي با كودكان بود. حضرت علي و فاطمه در خانه به بازي بچه ها توجه كافي مبذول مي داشتند و همين امر موجب نشاط و شادابي روز افزون آنها مي شد. در مقابل خانه هايي كه براي كودك محيط مناسب و دلنشين براي بازي و تحرك نيست، در روحيه و شخصيت اعضاي خردسال آن خانه اثر نامطلوبي دارد نبايد فراموش كرد كه تحرك و بازي اقتضاي سن و طبيعت كودك است وپدر و مادر وي وظيفه دارند شرائط و لوازم اين امر را فراهم سازند.
حضرت فاطمه در دوران كودكي فرزندانش با آنها، هم بازي مي شد و به اين نكته نيز توجه داشت كه در بازي نوع الفاظ و حركات مادر سرمشق كودك قرار مي گيرد بنا بر اين بايد از كلمات و جملات مناسبي استفاده كرد. علاوه بر اين بايد در قالب بازي و شوخي، شخصيت كودك را تقويت نمود، او را به داشتن مفاخر و ارزشهاي اكتسابي تحريك و تهييج كرد؛ اينها همه مرهون در پيش گرفتن شيوه هاي صحيح در اين رابطه است.
نقل شده كه: حضرت با فرزندش امام حسن بازي مي كرد و او را بالا مي انداخت و مي فرمود:
اشبه اباك يا حسن / و اخلع عن الحق الوسن
و اعبد الها ذا منن / و لا توال ذاالاحن
فرزندم حسن ! مانند پدرت باش ريسمان ظلم را از بن بركن.
خدايي را بپرست كه صاحب نعمتهاي متعدد است و هيچگاه با صاحبان ظلم و ستم دوستي مكن.
همچنين نقل شده است كه: وقتي فرزندش حسين را بازي مي داد اين گونه مي فرمود:
انت شبيها بابي / لست شبيها بعلي
تو به پدر من (پيامبر) شبيهي و به پدرت علي شباهت نداري.
طبق همين نقل اين بيت موجب خنده و تبسم علي (ع) مي شد.
از اين قطعات تاريخي استفاده مي شود كه حضرت علي و فاطمه عليرغم تمام مشكلات و گرفتاريهاي موجود در بر خورد با كودكان و در محيط منزل، خوشحال، بانشاط و خندان بودند و اين لازمه و جوهره جوانمردي است كه انسان گرفتاريهاي خارج از خانه را با خود به خانه نياورد و غصه هاي خود را هر قدر كه باشد در ظاهر خود نمايان نسازد. بي ترديد فرزنداني كه محصول تربيت چنين خانواده هايي هستند از رواني سالم روحيه اي قوي و نفسي مطمئن برخوردار خواهند بود. بازي وسيله اي است براي شناخت جهاني كه در آن زندگي مي كند وكسب تجربه مي كند، ياد مي گيرد چگونه احساسات را كنترل كند در حين بازي با مشكلاتي رو به رو مي شود و راه حل مشكلات را مي آموزد در بازي رعايت ديگران را، نظم و انضباط، نحوه سخن گفتن، خوب نگاه كردن و...

ح: تقويت روحيه احترام به مردم
از آنجا كه امام حسن و امام حسين در جامعه آن روز جايگاه ويژه اي داشته و مورد احترام همگانند سزاوار است كه در تربيت ايشان شيوه اي اتخاذ شود تا از خود بزرگ بيني، غرور و نهايتا برخوردهاي تحقير آميز با افراد جلو گيري كند؛ شواهد بر اين نكته اذعان دارد كه مادر نمونه جهان اين چنين بوده است. نمونه بارز آن قضيه ياد دادن وضو به پيرمرد ي است كه اشتباه وضو مي گرفت كه در تاريخ مشهور است.

نتيجه گيري
غرب امروزه الگويي از زن ارائه كرده و مي كند كه نتيجه آن نابودي جامعه است؛ چون در آن الگو زن رها است، البته نه براي خود، كه براي جامعه سرمايه داري، تا به هر شكلي توليد سرمايه نمايد و اما خانواده او:
همسرش در نمايش جذابي از آزادي سكس خود را ارضاء مي كند و تا هر مرحله اي كه خواست پيش مي رود او نيز رها است؛ او بايد بتواند جيب كمپاني هاي در هم تنيده تجارت سفيد راپر كند و فرزندانش نيز در پانسيون ها فقط از گرسنگي نمي ميرند.
باقي نيازها و وظيفه ها از جامعه حذف شده است. البته همه پشيمانند، اما حرص سرمايه داري و اسارت جوامع، در چنگ آن، راه برگشتي باز نگذاشته است.
پس سزاوار است الگويي ارائه شود تا تأمين كننده ابعاد شخصي و شخصيتي زن بوده و از سويي وي را آماده حضور در اجتماع نموده، در عين حال جايگاه او را در نقش همسرو مادر كه بنيان ساز خانواده، يعني اولين و مهمترين پايگاه اجتماعي ـ به اقرار حتي علوم مدرن ـ است، تقويت نمايد. بر اين اعتقاديم كه اين الگو با مدل برداري از شخصيت و زندگي حضرت فاطمه (س) امكان پذير خواهد بود.
بر اين نكته نيز واقفيم كه بررسي تمامي زواياي اين اقيانوس عظيم در توان ما نيست و از سويي در اين زمينه مطالعات كافي و وافي صورت نگرفته است با اين وجود نيز ساختن مدلي از زندگاني اين بزرگ زن تاريخ بشريت، براي جامعه امروز امكان پذير است.
مهم ترين بخش اين مدل بيانگر اين نكته است كه فاطمه (س) در عين حفظ حريم هادر اجتماع زباني گويا و مديريتي برتر دارد.
اولويت همسر و فرزندان در زندگي او هيچگاه فراموش نمي شود چون به خوبي مي داند فراموشي اين وظيفه يعني شكست فرزند و همسر در اجتماع و شكست آنها يعني جامعه بيماركه جامعه بيمار يعني دوري از سعادت.
و او در اين راه عاشقانه قدم بر مي دارد.
از آن جا كه زن مسلما ن ايراني در طول تاريخ، با فاطمه سير كرده است و انقلاب اسلامي فرصت ساز بروز ارزشهاي فاطمي بوده است، پس از انقلاب اسلامي خصلت هاي آن بانوي گرانقدر در شخصيت زن ايراني بروز و نمود داشته است.
اگر چه زماني طولاني است كه زن ايراني در ابعاد گوناگون از فاطمه الگو گرفته است ولي فرصت بروز بعض ابعاد ديگر بدون انقلاب اسلامي ميسر نبود.
با نگاه اجمالي به ابعاد حضرت وتطبيق آن با جلوه هاي رفتاري زن امروز ايران اسلامي به اين نكته دست مي يابيم كه: پيروزي در عرصه هاي مختلف سياسي، اجتماعي و فرهنگي مانند مبارزه با رژيم ستم شاهي، پيروزي در جنگ تحميلي و...، مرهون حضور مستقيم و غير مستقيم ايشان در اين صحنه ها است.

پي نوشت :

1. سوره انفال، آيه 17.
2. سوره نجم، آيه 3و4.
3. بحار الانوار، ج 43، ص 15.
4. بحار الانوار، ج 43، ص 16.
5. بحار الانوار، ج 43، ص 12.
6. ر، ك، بحار الانوار، ج 43، ص 15.
7. بحار الانوار، ج 43، ص 20.
8. سوره، حجرات، آيه 13.
9. سوره، فتح، آيه 29.
10. زندگاني حضرت فاطمه، ص 23.
11. صديقه طاهره بانوي بزرگ اسلام، ص 79.
12. گلواژه آفرينش، ص 47.
13. بحار الانوار، ج 43، ص 156.
14. احكام النساء، ص 39 و الهداية، ص 60.
15. ترجمه بيت الاحزان، ص 139.
16. بحار الانوار، ج 43، ص 134.
17. بحار الانوار، ج 43، ص 191.
18. منتهي الامال، ج 1، ص 262.
19. منتهي الامال، ج 1، ص 214.
20. پيام حضرت امام خميني به مناسبت روز زن، سال 1361.
21. بحار الانوار، ج 43، ص 283.
22. جلوه هاي رفتاري حضرت زهرا، ص 48.
23. بحار الانوار، ج 43، ص 316.
24. بحار الانوار، ج 43، ص 309.
25. وسائل الشيعه، ج 5، ص 126.

منابع و ماخذ

1- قرآن كريم.
2- انصاري، عذراء، جلوه هاي رفتاري حضرت زهرا، انتشارات دفتر تبليغات حوزه علميه قم.
3- بابازاده، علي اكبر، تحليل سيره حضرت زهرا، انتشارات امام عصر (ع)، 1382.
4- جمعي از نويسندگان، ره توشهُ حج، نشر مشعر، 1381.
5- رسولي محلاتي، سيد هاشم، زندگاني حضرت فاطمه، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1375.
6- شهيدي، سيد جعفر، تاريخ تحليلي زندگاني فاطمه زهر.
7- شيخ مفيد، احكام النساء، چاپ مهر.
8- شيخ صدوق، الهدايه، چاپ اول رجب المرجب 1418،
9- عقيقي بخشايشي، صديقه طاهر