عه در ايام عادى و روزهاى معمول زندگى از پوشيدن لباس سياه پرهيز مى‏ كند ... ؟</a><a class="text" href="w:text:1670.txt">سوال 7 : آيا درجه و رتبه پيامبر اكرم( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) پايين‏تر از امام على(علیه السّلام) و حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) است؛ زيرا از حديث «لولاك لما خلقت الافلاك...» چنين استنباط مى‏ شود؟</a><a class="text" href="w:text:1671.txt">سوال 8 : آيا تنها دليل بر عمر و.... خشنودي حضرت زهرا(سلام الله علیها) است يا علت ديگري هم وجود دارد؟</a><a class="text" href="w:text:1672.txt">سوال 9 : لطفا تعدادي از مدارك كه وابسته به اهل سنت است كه گفته عمر حضرت زهرا را كشته بياوريد.</a><a class="text" href="w:text:1673.txt">سوال 10 : چرا حضرت علي كه قدرتمندترين افراد جامعه بودند و ظلم بدني و مالي به حضرت فاطمه عليها السلام را ديدند قيام نكردند ...</a></body></html>سوال1: وقتى آغاز وصيت نامه امام راحل را مى‏خواندم، به نكته‏اى زيبا و دقيق برخوردم و آن صحيفه يا مصحف فاطمه بود؛ كتابى كه از جانب خداوند متعال به زهراى مرضيه الهام شده است. اين نكته چند سؤال را در ذهن من ايجاد كرد:
1- مصحف فاطمه چيست؟
2- چه محتوايى دارد؟
3- مگر ممكن است جبرئيل بر غير پيامبر نازل شود؟
4- اين مصحف اكنون كجا است؟ خواهشمندم مرا راهنمايى كنيد.
جواب: نكته زيبا و دقيقى كه ذهن و انديشه شما را به سوى چنين مقوله و پرسش‏هايى پيرامون آن معطوف داشته است در حقيقت پرداختن به نكته‏اى است كه از ديرباز موضوع بحث و گفت‏وگوى عالمان و انديشمندان بوده است، ورود به اين مقوله مستلزم تمهيداتى است كه ذيلاً بدان اشاره مى‏گردد.

چيستى مصحف
كلمه مُصْحَف (با هر سه حركت ميم) اكنون بيش‏تر به معناى «قرآن» به كار مى‏رود؛ اما در لغت به معناى مجموعه برگه‏هايى است كه ميان دو جلد جمع آورى شده است و امروزه «كتاب» خوانده مى‏شود.1 بنابراين، منظور از «مصحف فاطمة(سلام الله علیها)، كتاب فاطمه(سلام الله علیها) است كه در بعضى از روايات اهل سنت نيز به آن اشاره شده است. راويانى چون «ابى بن كعب» وجود كتابى نزد آن حضرت(سلام الله علیها) را تأييد كرده‏اند.2
بدين ترتيب سخن كسانى مانند «ايجى» در مواقف و «جرجانى» در شرح مواقف و ابو زهره در كتاب «امام صادق(علیه السّلام)» كه مدعى شده‏اند، شيعه به قرآنى منسوب به فاطمه(سلام الله علیها) كه غير از قرآن رايج ميان مسلمانان است، اعتقاد دارد، نادرست است و در عدم رجوع به روايات شيعه و نيز عدم دقت در معناى مصحف ريشه دارد.3

مصحف فاطمه و محتواى آن
درباره ماهيت اين مصحف در منابع شيعى روايات فراوان يافت مى‏شود. در اين احاديث محتوا حجم، زمان نگارش كيفيت نگارش مصحف بيان شده است. البته در نگاه ابتدايى اختلافاتى ميان اين روايات مشاهده شود؛ اما با كمى دقت توجيه مى‏گردد.4 بعضى از روايات مطالب آن را غير از مطالب قرآن دانسته‏اند.5 بر اساس شمارى از احاديث در اين كتاب مطالبى چون وصيت حضرت فاطمه(سلام الله علیها)6 مصيبت‏هاى فرزندان آن حضرت(سلام الله علیها) در طول زمان7 ، پيشگويى حوادث آينده8 و تمام پادشاهانى كه بر زمين حكم خواهند راند9 ، نوشته شده است.
دسته‏اى از روايات نيز از اشتمال اين مصحف بر تمام احكام حلال و حرام حتى حكم عملى كه موجب نصف شلاق مى‏شود10، سخن به ميان آورده‏اند.11 بر اساس بعضى از احاديث، امام صادق(علیه السّلام) حوادث تاريخى اى چون ظهور زنديقان را پيشگويى كرده و گفتارش را به مصحف حضرت زهرا(سلام الله علیها) مستند دانسته است.12
اين روايات با هم ناسازگار نيستند؛ زيرا ممكن است همه مطالب ياد شده در آن مصحف وجود داشته باشد و هر روايت بخشى از محتواى آن را بيان كرده است.
بعضى از معصومان حجم مصحف را سه برابر قرآن شمرده‏اند.13

زمان و كيفيت نگارش
مهم‏ترين مطلب درباره اين مصحف، زمان و كيفيت نگارش آن است كه مسأله ارتباط حضرت زهرا(سلام الله علیها) با جبرئيل و ديگر فرشتگان الاهى در همين جا مطرح مى‏گردد.
در چند روايت، كيفيت نگارش آن بدين صورت مطرح شده است: پيامبراكرم( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) مطالب را املا مى‏كرد و حضرت على(علیه السّلام) مى‏نوشت.14
پس درباره سبب علت انتساب مصحف به حضرت فاطمه(سلام الله علیها) مى‏توان گفت، آن كتاب نزد حضرت زهرا(سلام الله علیها) نگهدارى مى‏شد يا آن حضرت واسطه رسيدن بعضى از مطالب به دست حضرت على(علیه السّلام) بوده است.
برخى از روايات نيز مصحف را رهاورد املا و وحى مستقيم خداوند بر حضرت زهرا(سلام الله علیها) دانسته‏اند.15 بر اساس روايات ديگر، بعد از وفات پيامبر اكرم( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) خداوند فرشته‏اى را نزد حضرت زهرا(سلام الله علیها) مى‏فرستاد تا در غم پدر دلدارى اش دهد، وى را از مكان و جايگاه رسول خدا در بهشت آگاه سازد و با او درباره مطالب مختلف به گفت‏وگو بنشيند. حضرت فاطمه(سلام الله علیها) سخنان آن فرشته را به حضرت على(علیه السّلام) منتقل كرد و آن حضرت(علیه السّلام) آن‏ها را به نگارش در آورد.16 روايتى اين فرشته را جبرئيل(علیه السلام) معرفى كرده است.17
ميان اين احاديث نيز ناسازگارى وجود ندارد؛ زيرا مى‏توان گفت خداوند به وسيله فرشته‏اى از فرشتگان خود به نام جبرئيل(علیه السلام) با آن حضرت(سلام الله علیها) سخن گفته است.18
به نظر مى‏رسد در توجيه اين ناسازگارى بايد گفت، فاطمه زهرا(سلام الله علیها) يك مصحف داشت. بخشى از اين كتاب را به مطالب دريافتى از پدرش اختصاص داده بود و بخشى ديگر را به مطالب جبرئيل(علیه السلام).

امكان نزول جبرئيل بر فاطمه(سلام الله علیها)
اشكال ديگر روايات دسته اخير، قطع وحى پس از رسول اكرم( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) است؛ به عبارت ديگر، ما مسلمانان معتقديم پيامبر اكرم( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) خاتم انبيا بوده، بعد از وفات آن حضرت( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) ارتباط ميان زمين و آسمان قطع و وحى منقطع گشته است. بنابراين، چگونه فرشته بر حضرت زهرا(سلام الله علیها) نازل مى‏شد و با آن بزرگوار گفت و گو مى‏كرد.
در پاسخ بدين اشكال بايد گفت، طبق آيات قرآنى، نزول فرشته الاهى و ارتباط خداوند با غير پيامبران از طريق فرشتگان و وحى امكان‏پذير است؛ چنان كه آيات بسيار از ارتباط فرشته با حضرت مريم(سلام الله علیها) سخن مى‏گويد19 و خداوند ارتباط خود با مادر حضرت موسى(علیه السّلام) را وحى مى‏خواند.20 و وقتى امكان اين ارتباط با زنانى چون مادر موسى(علیه السّلام) و حضرت مريم(سلام الله علیها) پذيرفته شد، امكان و وقوع آن درباره حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) كه از سوى پيامبر اكرم( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) سرور همه زنان در همه زمان‏ها معرفى شده، به طريق اولى پذيرفتنى مى‏نمايد. منظور از انقطاع وحى و قطع ارتباط زمين و آسمان بعد از پيامبراكرم( صلّی الله علیه و آله و سلّم ) قطع ارتباط ميان خداوند و فردى به عنوان پيامبر و مأمور ابلاغ است نه عدم امكان ارتباط زمينيان با خداوند و فرشتگان. بر اساس روايات شيعه، نوعى 