روه هاى منحرف از جمله ناصبى ها است كه غير اهل بيت عليهم السلام را مستحق چنين پاداشى مى دانند و اساسا مدنى بودن اين سوره را زير سؤ ال مى برند(42) و گرنه تعريض وى به سهيم نبودن فضه در اين پاداش ‍ بزرگ نمى تواند صحيح باشد. از جمله خود علامه مجلسى نيز به اين ديدگاهها توجه داشته و مى نويسد:(43)
آنچه كه بعضى از ناصبى ها شبهه وارد كرده اند كه سوره مكى است ، بس ‍ چگونه حوادث مدينه را نقل كرده ، توسط شيخ امين الدين طبرسى جواب داده شده است و او روايت ابن عباس را نقل كرده كه : سوره هايى كه در مدينه نازل شد عبارت بودند از: بقره ، انفال ... هل اتى (44)
بى گمان فضيلت هايى كه فضه در سايه تلاش و همگانى با اهل بيت كسب كرد، منحصر در يك يا چند مورد نبود. از اين روى ذبيح الله محلاتى در رياحين الشريعه مى نويسد: ((سى آيه در حق اميرمؤ منان بدون استثناى فضه وارد شده است كه از فوائد و علائم متابعت ، خلوص و مودت اوست . و آن بر حسب ظاهر صبر و شكيبايى بر گرسنگى در مدت سه روز است كه در اطعام قرض نان به مسكين و يتيم و اسير با موالى خود همراهى مى كرد. فضه گرسنه بود، زمانى كه اهل بيت گرسنه بودند و تشنه بود، وقتى آنها تشنه بودند. نمى خوابيد، وقتى آنها نمى خوابيدند، روزه بود، وقتى روزه بودند...))(45)
آنچه براى بانوان ما در عصر حاضر مى تواند راهكارى براى دستيابى به قله هاى معرفت و شرافت معنوى باشد، پى بردن به سر مقاماتى است كه بانوانى شايسته چون فضه به آن دست يافته اند. و ما سعى داريم به اجمال آنچه را كه از كتب روايى و تفسيرى درباره اين شايستگى يافته ايم ، باز گوييم .
البته اين راز چيزى جز همراهى با اهل بيت نيست . ولى بايد توجه داشت كه اين همراهى به معناى تقليد محض و بى دليل نبود، بلكه همراهى ((لوجه الله )) بود و فضه به پاكى راه آنان ايمان داشت . از اين روى صادقانه و خاضعانه راه آنان را پى مى گرفت و به اين ترتيب عمل او مصداق ((لوجه الله )) مى شد. فضه براى اين همگامى چند مرحله را طى كرد كه به شرح ذيل است :
وفاى به نذر: بشر به هنگام گرفتارى روى به خدا مى آورد، اما به محض ‍ خلاصى ، خدا از يادش مى رود. نذر، انسان را به پروردگار توجه مى دهد تا گرفتاريش برطرف شود. وفاى به عهد و نذر انجام اعمالى است كه خداى تعالى به آن دستور داده است و عدم وفا به عهد و نذر به فراموشى سپردن خداست و به اين صورت بين دستيابى به شرافت معنوى و وفاء به نذر رابطه اى عميق وجود دارد.
ترس از روز حساب : مشخصه ديگر ابرار، به فكر حساب و روز جزاء بودن است ، چه انسان هاى نيكوكار نيز نمى توانند به طورى كه شايسته خداست ، او را عبادت كنند. از اين روى همواره نقص و كاستى در اعمال انسان وجود دارد و فضه با آگاهى از اين نقيصه و ترس از حساب توانست با ميل خود به يارى مستمندان بپردازد.
اطعام نيازمندان : سركوب خودخواهى و برترى جويى در سايه اطعام به ديگران خصوصا نيازمندان تحقق مى يابد. اطعام به اين معنى است كه شخص تنها خود را نمى بيند، بلكه ديگران را نيز مستحق يارى مى داند و به آنان عشق مى ورزد.
رضايت خدا: رضايت اساس اعمال است تا آنجا كه اهل بيت هيچ درخواستى از فقير و اسير و يتيم ندارند و در هنگام گفتگو نيز تنها با خدا سخن مى گويند و از او پاداش مى خواهند.
از اين رو امام صادق عليه السلام درباره اين بخشش به خاطر خدا غذا مى دهيم و از شما مزد و تشكرى نمى خواهيم .
امام صادق عليه السلام فرمود: به خدا قسم اين را نگفتند؛ بلكه با خود چنين گفتند و خدا از باطن آنها خبر داد...(46)وعده غذاى بهشتى
بعد از رويداد بى نظير (اطعام و ايثار و نزول آيات الهى ) موضوع وعده شراب و غذاى بهشتى براى اين روزه داران ايثارگر از اهميت فوق العاده اى برخوردار است ، زيرا فضه توفيق مى يافت از ثمره كار بزرگ خود در اين دنيا، آگاه بشود و خداوند متعال با فرستادن آيات خود، از وفاى به نذر و ايثار و اطعام آنان قدردانى مى كند و در قبال آن ، نوشيدن از جام هاى آميخته به كافور و چشمه اى كه بندگان خدا از آن مى نوشند و هر جا خود بخواهد روان مى سازد، را به آنها بشارت مى دهد و مى فرمايد: اءن الابرار يشربون من كاس كان مزاجها كافورا عينا يشرب بها عباد الله يفجرونه تفجيرا ذكر ثواب و پاداش از لحاظ روانى تاءثير زيادى در رفتار فضه به جا مى گذاشت و او را وادار به اصلاح بيش از پيش خود و انفاق افزونتر مى كرد؛ اما اينكه چرا ذكر پاداش با جام ها و چشمه هايى آغاز مى شود كه به كافور آميخته اند و هر جا ابرار بخواهند، جريان مى يابد، بايد گفت : چون جام ها و چشمه ها با قوى ترين انگيزه انسانى ارتباط دارند، و ثابت شده است كه انگيزه تشنگى و گرسنگى در ساختار آدمى نقش مهمى دارند.(47)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1843.txt">غروب ابدى</a><a class="text" href="w:text:1844.txt">دوران انحراف</a><a class="text" href="w:text:1845.txt">در برابر طاغوت</a><a class="text" href="w:text:1846.txt">دستم را بگير</a><a class="text" href="w:text:1847.txt">محرم كوثر</a><a class="text" href="w:text:1848.txt">عشق به خدا</a><a class="text" href="w:text:1849.txt">روايت فراق تا شهادت</a><a class="text" href="w:text:1850.txt">غسل مهتاب</a></body></html>غروب ابدى
سال دهم هجرى ، اولين سالى بود كه فضه تلخى هاى زندگى جديدش را تجربه كرد. در اين سال پيامبر خدا (ص) پس از انجام آخرين مراسم حج كه به (حجة الوداع ) شهرت يافت ، حالش رو به وخامت گذاشت ، تا اينكه روز دوشنبه ، 28 صفر سال ده هجرت ، با تمام غم و اندوهش فرا رسيد. در اين روز فضه در كنار فاطمه زهرا (س ) بود او كه شاهد غم و اندوه جانكاه فاطمه (س ) بود، حضرت را دلدارى مى داد و اميدوارش مى ساخت كه حال رسول خدا (ص) بهتر خواهد شد؛ اما بالاخره آن غروب ابدى فرا رسيد و آخرين فرستاده الهى چشم از جهان فرو بست .(48)
فضه آن روزها را خوب به خاطر سپرد؛ روزهايى كه او و ديگر بانوان علاقمند به اهل بيت و فاطمه زهرا (س ) مونس يگانه دختر رسول خدا (ص) بودند. او اخبارى مهم و گاه منحصر به فرد، از اوضاع و احوال آن روز، را براى آيندگان به يادگار گذاشت .
او مى گفت : ((وقتى پيامبر خدا (ص) وفات يافت ، كوچك و بزرگ سوگوار شدند. گريه بر حضرت زياد شد، دلدارى دهنده اى نبود و مصيبت حضرت بر نزديكان اصحاب ، اولياى دوستان ، بيگانگان و خويشاوندان سخت بود. كسى را ملاقات نمى كرديم ، از زن و مرد، مگر اينكه مى ديديم گريان و نالان است .(49)
سرتاسر وجود فضه را داغ جدايى از دوست داشتنى ترين خلق خدا، فرا گرفته . او بيش از هر مسلمان ديگر از اين غم جانكاه مى سوخت .دوران انحراف
سرآغاز ظهور فرقه هاى مختلف فكرى و سياسى منافقان را دوران بايد از رحلت حضرت محمد (ص) دانست و مطالعه زندگى فضه در اين دوره مى تواند پيام هاى مهمى از ((استقامت در مسير حق )) را به ما نشان مى دهد.
آنچه باعث شد فضه راه حق را برگزيند چه بود. و او با چه انگيزه اى در مقابل سيل تحريف واقعيتها و غصب حقوق مسلم مقاومت كرد؟ تاريخ پاسخ اين پرسش را در ((معرفت )) عميقى مى داند كه فضه در پرتو زندگى با اهل بيت عليهم السلام به دست آورد. او نمى توانست باور كند بانويى كه در 