توفى 1349 ه.ق) صفحه 187، نقل نموده است، و نيز از كتاب «ضياءالعالمين» تأليف شيخ ابوالحسن، جدّ مادرى صاحب جواهر، نقل كرده است. و نيز اين حديث را در كتاب الخصائص الفاطميّه، تأليف مولى باقر بن مولى اسماعيل (متوفّى 1313 ه.ق) نقل نموده است (مستدرك السفينه، ج 8، ص 239.).]

2- پيامبر اكرم (صلى اللَّه عليه و آله) فرمود: را ئحةُ الأَنْبِياءِ رائحَةُ السَّفَرْ جَلِ، وَ رائحَةُ الْحُورِ الْعَيْنِ رائحةُ الآسِ، وَ رائحَةُ الْمَلائِكَةِ الْوَرْدُ، وَ رائحَةُ اِبْنَتِى فاطِمَةُ الزَّهراء، رائَحةُ السَّفَرْ جَلِ وَالآسِ وَالْوَرْدِ:

«بوى پيامبران همچون بوى «به» است، بوى بانوان بهشت، همچون بوى درخت مُوردْ (شبيه درخت انار كه برگ و گل خوشبو دارد) مى باشد، بوى فرشتگان همچون بوى گل سرخ است، و بوى دخترم زهرا عليهاالسلام همچون بوى به و مورد و گل سرخ مى باشد.» [بحار، ج 62، ص 177.]

اين دو حديث پرمعنى بيانگر آن است كه وجود مقدّس فاطمه عليهاالسلام در جهان معنى، عصاره ى نيكيها و ارزشها است، و خوى و سرشت پيامبران و بانوان بهشت و فرشتگان در يكجا در وجود گرانقدر زهرا عليهاالسلام جمع است.

كتاب حاضر

اين كتاب از تأليفات محدّث بزرگ علّامه محقّق مرحوم حاج شيخ عبّاس قمّى (ره) است، كه خداوند توفيق ترجمه ى آن را به نگارنده عنايت فرمود، پس از ترجمه استقبال شايان از آن شد، به طورى كه در هر سال بيش از دوبار در تيراژى وسيع به چاپ رسيد، و هم اكنون چاپ هشتم آن تقديم مى گردد، كتابى پرمحتوا و پرمطلب، جامع و آموزنده، كه شما را به بخش مهمى از زندگى حضرت زهرا عليهاالسلام آشنا مى سازد، به اميد آنكه با الگو قرار دادن زندگى درخشان حضرت زهرا عليهاالسلام، سعادت دنيا و آخرت خود را بيمه كنيم، چنانكه حضرت مهدى امام قائم (عج) در سخنى فرمود: و َ فِى اِبْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ لى اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ:

«زندگى دختر رسول خدا (صلى اللَّه عليه و آله) الگوى شايسته اى براى من است.» [بحار، ج 53، ص 180.]

براى دريافت آسان از بحثها و نتيجه گيريها، اين كتاب در چهار بخش تبيين و تنظيم گرديد:

محمّد محمّدى اشتهاردى

حوزه ى علميّه قم زمستان 1374 ش پيشگفتار مؤلّف

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ

حمد و سپاس به درگاه خداى بزرگ، و درود بر پيامبر رحمت حضرت محمّد (ص) و دودمان پاكش كه راهنمايان مردم جهان هستند.

اين كتاب خلاصه اى از شرح زندگى برترين بانوان دو جهان و مادر امامان معصوم (عليهم السّلام) حضرت فاطمه زهرا، انسيّه حوراء (سَلامُ اللَّه عَلَيْها) مى باشد كه آن را در چهار بخش، و هر بخشى را در چند عنوان تنظيم نمودم:

بخش اوّل: ماجرهاى ولادت آنحضرت، و نامهاى او و وجه نامگذارى او به آن نامها.

بخش دوّم: فضائل و ارزشهاى اخلاقى آن حضرت، و داستان ازدواج او با امام على (ع).

بخش سوّم: حوادث بعد از رحلت رسول خدا (ص) و خطبه ى غرّاى آن بانوى بزرگوار، و دفاعيّات او، و مطالبى در اين رابطه.

بخش چهارم: اندوه و گريه ى جانكاه حضرت زهرا (س) از فراق پدر بزرگوارش، و وصيّت او به امام على (ع)، و امور ديگرى كه در روزهاى آخر عمر آن بانوى بزرگ رُخ داد.

عباس بن محمّد رضا (عُفِىَ عَنْهُما) ماجراى ولادت حضرت زهرا

فاطمه زهرا (س) به سال پنجم بعثت در روز بيستم جمادى الثانى، در حالى كه 45 سال از ولادت پيامبر اسلام (ص) گذشت، در مكّه ديده به جهان گشود، چنانكه اين مطلب از امام صادق و امام باقر (ع) نقل شده است خديجه (س) مادر حضرت زهرا (س) است، پيامبر (ص) وقتى كه (در يكى از معراجهاى خود) به آسمان عروج كرد، از مويه ها و از خرماى تازه و سيب بهشتى خورد، خداوند آن غذاهاى بهشتى را در صلب پيامبر (ص) به آبى مبدّل كرد، هنگامى كه آن حضرت از معراج به سوى زمين بازگشت، با خديجه (س) هم بستر شد، و به اين ترتيب نور فاطمه (س) در رحم خديجه (س) قرار گرفت، روى اين اساس فاطمه «حوراء انسيّه» است يعنى در عين اينكه انسان روى زمين است، از حوريان بهشتى است. و بر همين اساس، هر وقت پيامبر (ص) مشتاق بوى بهشت مى شد، از وجود عزيز فاطمه (س) بوى بهشت و بوى درخت طوبى را استشمام مى نمود، و به همين خاطر بسيار فاطمه (س) را مى بوسيد، گرچه بعضى از همسران پيامبر (ص) بر اثر ناآگاهى به مقام ارجمند حضرت زهرا (س) اين كار را ناپسند مى شمردند.

ممكن است در اينجا سؤال شود كه معراج پيامبر (ص) شش ماه قبل از هجرت انجام گرفت و به قول بعضى از سال دوّم بعثت انجام شد، در صورتى كه حضرت زهرا (س) در سال پنجم بعثت متولد شد، و اين موضوع با مطلب فوق (همبستر شدن پيامبر (ص) با خديجه بدون فاطمه، پس از معراج) چگونه سازگار است؟

پاسخ اينكه: معراج پيامبر (ص) منحصر به يكبار نبود، تا اين اشكال پيش آيد، بلكه از امام صادق (ع) روايت شده كه رسول خدا (ص) صد و بيست بار به معراج رفت، و در همه ى معراجها، خداوند پيامبر (ص) را به ولايت و امامت على (ع) و امامان بعد از او، بيش از فرائض و دستورات واجب، سفارش كرد. و در كتاب بحارالانوار نقل شده، علّامه ى مجلسى ماجراى سرآغاز ولادت حضرت زهرا (س) را چنين نقل مى كند:

روزى پيامبر (ص) در سرزمين اَبْطَحْ (بين مكّه و منى) نشسته بود، اميرمؤمنان على (ع) و عباس و حمزه و عمّار ياسر و منذر بن ضحضاح و ابوبكر و عمر در محضرش بودند، ناگهان جبرئيل به صورت اصلى خود كه بسيار بزرگ بود و بالهايش مشرق و مغرب را فراگرفته بود، به حضور پيامبر (ص) آمد و صدا زد:

«اى محمّد! خداوند بزرگ بر تو سلام رساند و امر فرمود كه چهل روز از خديجه (س) كناره گيرى كنى!».

اين مأموريّت براى پيامبر (ص) سخت و گران آمد، چرا كه پيامبر (ص)، خديجه (س) را دوست داشت و بسيار به او علاقمند بود (ولى دستور خدا بر همه چيز مقدّم است و بايد آن را انجام داد) از آن پس پيامبر (ص) چهل روز دور از خديجه، روزها را روزه گرفت و شبها را به عبادت به سر برد، تا آنكه روزهاى آخر فرارسيد، پيامبر (ص) عمّار ياسر را نزد خديجه (س) فرستاد و اين پيام را به خديجه (س) داد:

«اى خديجه! مبادا گمان كنى كه كناره گيرى من از تو به خاطر بى محبتى و بى اعتنائى است، بلكه پروردگارم چنين دستورى فرمود، تا امر خود را اجرا كند، جز خير و سعادت، گمان ديگر نكن، خداوند متعال هر روز چندين بار به خاطر تو به فرشتگان بزرگش، مباهات مى كند بنابراين وقتى شب تاريك شد، در را ببند و در بستر خود استراحت كن، آگاه باش كه من در خانه ى فاطمه بنت اسد هستم».

خديجه (س) روزى چند بار از دورى رسول خدا (ص) غمگين مى شد، وقتى كه چهل روز به پايان رسيد، جبرئيل نزد پيامبر (ص) آمد و عرض كرد: «خداوند بر تو سلام مى رساند و مى فرمايد: براى دريافت و هديه اش آماده باش».

پيامبر (ص) از جبرئيل پرسيد: تحفه و هديه خداوند چيست؟

جبرئيل، اظهار بى اطلاعى كرد.

در اين هنگام ميكائيل (فرشته ى مقرّب ديگر خدا) از آسمان فرود آمد، طبقى را كه با پارچه ى سُنْدُسْ يا اِسْتَبْرَق بهشتى پوشيده بود، نزد رسول خدا (ص) نهاد.

جبرئيل نزديك آمد و به رسول خدا (ص) عرض كرد: «خداوند مى فرمايد: كه بايد امشب از اين 