ا پند داد و نصيحت كرد، كه خطبه اش انسان را به ياد خطبه ى رسول خدا (ص) مى آورد.

فاطمه (س) با نيكوترين خطابه، آن قوم را پند داد و نصيحت كرد، كه خطبه اش انسان را به ياد خطبه ى رسول خدا (ص) مى آورد. و در آن خطبه فرمود: از اين كتابهاى آسمانى بپرسيد، مى بينيد كه گفتار آن به موضوع ارث بردن، تصريح كرده و فراگير است. و معنى يُوصِيكُمُ اللَّهُ... (خداوند به شما درباره ى فرزندان وصيّت كرد، كه در آيه ى 12 نساء آمده) امرى است كه شامل خويشان همه ى مردم مى شود. و قتى كه مردم اين گفتار را از آن بانوى بزرگوار، شنيدند دلهايشان نرم شد، بطورى كه نزديك بود كينه و عداوتى كه در دل داشتند، زايل شود.

به آنها فرمود: اى مردم! خدا را درباره ى ما در نظر داشته باشد، و با ما دوستى كنيد، كه ما از ميوه هاى رسيده ى باغ خداوند بزرگ هستيم. و بدانيد كه ما در بين شما شعارهاى دين خدا هستيم، مقام ما را گرامى بداريد . و ما داراى فيض و كرامت، از خزائن غيب خدا هستيم كه هدايت شدگان، طريق را از آن مركز مى آموزند.

اى مردم! كدام پيغمبرى است كه دخترش را از ارث محروم كرده است؟

چگونه مى شود كه عتيق و آزاده شده اى، ميراث مرا، بر اساس احاديث جعلى و سستى كه ساخته، از من بازدارد؟

چگونه مولاى ما (پدر ما) براى ما چيزى وصيت نكرده، ولى به غير ما از دودمان تَيْم، وصيّت كرده است؟

آيا به نظر شما ما شايستگى هدايت را نداريم و دودمان تَيْم هدايت شده اند؟! يا به نظر شما، پيامبر (ص) ما را در بيان گمراهى، سرگردان كرده، بعد از علم و آگاهى تا شما خطاى او را سامان دهيد!!

اى مردم! از روى انصاف به ما بنگريد، و از جور اين دو نفر، به داد ما برسيد كه حرمت رسول خدا (ص) را تباه كرده و حق او را رعايت نكردند.

پاسخ ابوبكر به فاطمه

و قتى كه سخنان فاطمه (س) به اينجا رسيد، ابوبكر در مقام پاسخ برآمد و پس از حمد و ثناء چنين گفت:

اى دختر رسول خدا! پدرت رسول خدا (ص) نسبت به مؤمنان، مهربان و بزرگوار بود، نسبت به كافران، سخت و خشن بود، رسول خدا از نظر نسبت پدر تو بود، نه پدر زنهاى ديگر، و او برادر شوهر تو بود، نه برادر ديگران، پيامبر (ص) او (على) را براى هر كار مهم و بزرگى برگزيد و او ياور خوبى براى پيامبر (ص) بود، شما را جز افراد سعادتمند دوست ندارد، و هيچكس جز تيره بخت با شما دشمنى نكند، شما عترت پاك رسول خدا (ص) هستيد و از نيكان و برگزيدگان خدا مى باشيد، شما راهنماى ما به سوى سعادت هستيد و پيشواى ما به سوى بهشت مى باشيد، و تو اى بهترين زنان و دختر بهترين پيامبران! در گفتار خود راستگو، و در عقل و معرفت، سرآمد ديگران مى باشى، كسى حق ترا از تو بازندارد، و در صداقت تو حرفى نخواهد داشت، سوگند به خدا از دستور رسول خدا (ص) بيرون نشده ام و جز به اذن آن حضرت، رفتار نكرده ام، و البته آن كسى كه از طرف قومى به عنوان بازرس و ناظر، انتخاب مى شود، به آن قوم دروغ نمى گويد، من خدا را شاهد مى گيرم كه از رسول خدا (ص) شنيدم كه فرمود:

«ما پيامبران طلا و نقره و زمين و مالى از خود، به ارث نمى گذاريم، و ميراث ما علم و حكمت و كتاب و نبوّت است، و آنچه از متاع دنيا از ما باقى بماند، در اختيار آن كسى است كه پس از رحلت ما، زمام امور عموم مردم را بدست مى گيرد، و او هرگونه كه صلاح دانست، در آن تصرّف مى نمايد». و من آنچه را كه تو (اى فاطمه! از فدك) مطالبه مى كنى در راه تهيّه وسائل و اسباب جنگ از اسلحه و چهارپايان به مصرف مى رسانم تا مسلمين نيرو و عظمت يابند، و در محاربه و مجاهده و جنگ با كفّار و دشمنان، چيره گردند، و در اين فكر، من تنها نيستم بلكه رأى همه ى مسلمين است، و ما هرگز نمى خواهيم مطلبى را از تو بپوشانيم و يا چيزى را از دست تو بازدارند، و آنچه من دارم در اختيار تو است، و هرگز دارائى خود را از تو مضايقه نمى كنم، و تو سيّده ى امّت پدر بزرگوارت هستى، و مادر گرامى فرزندان پيامبر (فرزندان حضرت زهرا) مى باشى، و ما نمى خواهيم كه مال تو را از دست تو بگيريم، و مقام ترا از جهت پدر و فرزندانت، انكار كنيم، حكم و امر تو به آنچه كه در دست من است، نافذ مى باشد، ولى آيا من مى توانم كه با دستورات پدرت رسول خدا (ص) مخالفت نمايم؟!

پاسخ فاطمه به ابوبكر

حضرت فاطمه (س) فرمود: سُبْحانَ اللَّه! هرگز رسول خدا (ص) برخلاف كتاب آسمانى (قرآن) سخن نمى گويد، بلكه پيرو قرآن است، آيا شما به نيرنگ و حيله ى خود اتّفاق رأى نموده ايد و براى آن بهانه مى تراشيد، آيا از سخن دروغ نمى گريزيد؟ اين نقشه هاى شما همانند نقشه هاى منافقين در زمان حيات رسول خدا (ص) است، اين قرآن است كه با صداى رسا و سخن روشن و عادلانه مى فرمايد:

يَرِثُنِى وَ يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ: «- (زكريّا به خدا عرض كرد به من فرزندى عنايت كن) كه از من و آل يعقوب، ارث ببرد». (مريم- 6) و مى فرمايد: وَ وَرِثَ سُلَيْمانُ داوُد: «و سليمان از داود، ارث برد». (نمل- 16)

خداوند در كتاب محكم خود، بطور تفصيل و روشن، تمام احكام ارث و فرائض و طبقات وارثين را بيان فرموده است، و به گونه واضح سهميّه ى هر يك از وارثين از زن و مرد را بيان نموده كه هيچ موردى براى ترديد و اشتباه باقى نمى ماند (پس پيروى از قرآن و اسلام شما را بر اين كار وانداشته).

بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعانُ عَلى ما تَصِفُونَ:

«بلكه هوسهاى نفسانى شما، اين كار را برايتان آراسته! من صبر جميل مى كنم و از خداوند در برابر آنچه شما مى گوئيد، يارى مى طلبم». (يوسف- 18)

پاسخ ابوبكر به فاطمه

ابوبكر در پاسخ گفت:

همانا گفتار خدا و رسولش، صحيح و درست است، و تو اى دختر پيغمبر، راست مى گوئى، تو مركز رحمت و هدايت و حكمت هستى، و تو از اركان دين و از حجتهاى حق مى باشى، و من هرگز رأى و سخن تو را طرد نمى كنم ولى اين جمعيّت مسلمين در حضور تو نشسته اند، و در اين جهت همه متّفق و هم رأى هستيم (كه فدك در راه عمومى مصرف گردد و اختيارش با ما باشد) و من تنها و مستبد و دشمن نيستم، بلكه رأى من هماهنگ با رأى مردم است.

انتقاد فاطمه از بى وفائى مردم

فاطمه (س) به جمعيّت رو كرد و فرمود: اى گروه مردم! كه به سرعت به سوى سخن باطل مى شتابيد و از كردار زشت، باكى نداريد.

اَفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرآنَ اَمْ عَلى قُلُوبٍ اَقْفالُها: «آيا در قرآن تدبّر نمى كنيد؟ يا اينكه قفل بر دلها زده شده است». (سوره ى محمّد- 24).

كَلّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ: «چنين نيست كه آنها خيال مى كنند، بلكه دلهايشان زنگار گرفته است». (مطفّفين- 14). و شما تأمّل بد كرديد و اشاره ى ناپسند نموديد، و راهنمائى زشت كرديد، و معاوضه ى

بد نموديد، سوگند به خدا چون پرده از مقابل چشمهاى شما برداشته شود، منظره ى بسى وحشتناك و سختى مشاهده خواهيد كرد! و َ بَدالَكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَحْتَسِبُونَ: در روز قيامت از طرف پروردگار شما، اعمال شما آشكار شود كه هرگز گمان نمى برديد! [اين مطلب از آيه 47 زُمَر گرفته شده است.] و َ خَسِرَ هُنالِكَ الْمُبْط