ه شدند. هنگامی که شب فرا رسید و چشمان مردم به خواب رفت، امام علی (علیه السلام) بنا بر وصیت فاطمه (علیها السلام) و بدور از حضور افراد، به غسل بدن مطهر و رنج دیده همسر خویش پرداخت و سپس او را کفن نمود. هنگامی که از غسل دادن او فارغ شد، به امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) (در حالی که در زمان شهادت مادر هر دو کودک بودند.) امر فرمود: تا عده‌ای از صحابه راستین رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را که البته مورد رضایت فاطمه (علیها السلام) بودند، خبر نمایند تا در مراسم تدفین آن بزرگوار شرکت کنند. (و اینان از 7 نفر تجاوز نمی‌کرده‌اند). پس از حضور آنان، امیر مؤمنان بر فاطمه (علیها السلام) نماز گزارد و سپس در میان حزن و اندوه کودکان خردسالش که مخفیانه در فراق مادر جوان خویش گریه می‌نمودند، به تدفین فاطمه (علیها السلام) پرداخت. هنگامی که تدفین فاطمه (علیها السلام) به پایان رسید، رو به سمت مزار رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نمود و گفت:

"سلام بر تو ای رسول خدا، از جانب من و از دخترت؛ آن دختری که بر تو و در کنار تو آرمیده است و در زمانی اندک به تو ملحق شده. ای رسول خدا، صبر و شکیبایی‌ام از فراق حبیبه‌ات کم شده، خودداریم در فراق او از بین رفت... ما از خداییم و بسوی او باز می‌گردیم... به زودی دخترت، تو را خبر دهد که چه سان امتت فراهم گردیدند و بر او ستم ورزیدند. سرگذشت را از او بپرس و گزارش را از او بخواه که دیری نگذشته و یاد تو فراموش نگشته..."

امروزه پس از گذشت سالیان متمادی همچنان مزار سرور بانوان جهان مخفی است و کسی از محل آن آگاه نیست. مسلمانان و بخصوص شیعیان در انتظار ظهور امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) بزرگترین منجی الهی و یازدهمین فرزند از نسل فاطمه (علیها السلام) در میان ائمه می‌باشند تا او مزار مخفی شده مادر خویش را بر جهانیان آشکار سازد و به ظلم و بی عدالتی در سراسر گیتی، پایان دهدوجود مقدس حضرت فاطمه زهرا(س) یکی از درخشان ترین چهره های والای انسانی و نمونه کامل خلقت پروردگار در قالب زن می باشد، پیروی و تاسی به چنین شاهکار آفرینش در بر گیرنده سعادت و رستگاری در دنیا و آخرت است.

این نوشتار با توجه به هم زمانی ایام فاطمیه با شهادت استاد مطهری به بررسی گوشه هایی از شخصیت زهرای مرضیه(س)، در آثار و اندیشه این متفکر بزرگ می پردازد .

مقام حضرت زهرا(س)

در تاریخ اسلام ، زنان قدیسه و عالی قدر فراوانند . کمتر مردی است به پایه خدیجه برسد ، و هیچ مردی جز پیغمبر و علی (ع) به پایه حضرت زهرا(س) نمی رسد . حضرت زهرا(س) بر فرزندان خود که امامند و بر پیغمبران غیر از خاتم الانبیاء برتری دارد . اسلام در سیر من الخلق الی الحق ، یعنی در حرکت به سوی خدا هیچ تفاوتی میان زن و مرد قائل نیست . تفاوتی که اسلام قائل است در سیر من الحق الی الخلق است ، در بازگشت از حق به سوی مردم و تحمل مسئولیت پیغمبری است که مرد را برای این کار مناسب تر دانسته است. ۱

مقام کشف و شهود فاطمه (س)

پس از پیامبر باب نبوت یعنی پیامبری مسدود شد، اما باب کشف و شهود و الهام بسته نشد . ممکن است بشری از لحاظ صفا و کمال و معنویت برسد به مقامی که به قول عرفا یک سلسله مکاشفات برای او رخ می دهد و حقایقی از طریق علم الهامی ، به او ارائه می شود ، ولی او مامور به دعوت مردم نیست . حضرت امیر(ع) در نهج البلاغه می فرماید: « ان الله تعالی جعل الذکر جلاء للقلوب تسمع به بعد الوقرة و تبصر به بعد العشوة و تنقاد به بعد المعاندة . و بعد می فرماید: و ما برح لله عزت آلاؤه فی البرهة بعد البرهة و فی ازمان الفترات عباد ناجاهم فی فکر هم و کلمهم فی ذات عقولهم .» ۲ یعنی: « همیشه در دنیا افرادی هستند که خداوند در باطن ضمیرشان با آ ن ها حرف می زند .» حضرت زهرا این جور بود با آن که پیامبر هم نبود . ۳

زهرا عالی ترین مدل انسانیت

اهل بیت پیغمبر(ص) انسان های ساخته شده هستند ، انسا ن های ساخته شده مطابق عالی ترین مدل انسانیت . آن مدلی که خدای انسان برای انسان معین کرده است . پیغمبر(ص) فرمود: « انا ادیب الله و علی ادیبی» ۴ من تربیت شده خدا هستم و علی(ع) تربیت شده من است . علی (ع) یعنی یک انسان نمونه ، یک انسان کامل ؛ زهرا(س) یعنی یک انسان نمونه، یک انسان کامل. علی (ع) انسانی است که سخن او، رفتار و کردار او، نمونه و درس است و زهرا(س) همچنین. ۵

حقیقت کوثر

قرآن درباره حضرت صدیقه طاهره می فرماید: « انا اعطیناک الکوثر »، کلمه ای بالاتر از کوثر نیست . در دنیایی که زن را شر مطلق و عنصر فریب و گناه می دانستند ، قرآن می گوید: فاطمه نه تنها خیر است بلکه کوثر است ، یعنی خیر وسیع ، یک دنیا خیر . ۶

کسی که در دامان زهرا بزرگ شده و شیر آن را خورده ، تن به ذلت نمی دهد .

حسین (ع) در روز عاشورا فرمود: « هیهات منا الذلة » ما تن به ذلت نمی دهیم . ما کجا و ذلت کجا ؟ ما خدا را می پرستیم ، و خدایی که ما می پرستیم نمی پذیرد که ما تن به ذلت بدهیم .پیامبر آن خدا نمی پسندد که ما تن به ذلت بدهیم . بعد می فرماید: آیا آن دامنی که حسین در آن دامن بزرگ شده است ، آن پستانی که حسین از آن پستان شیر خورده اجازه می دهد حسین تن به ذلت بدهد ؟ پس من جواب پدرم علی را چه بدهم ؟ جواب مادرم زهرا(س) را چه بدهم ؟ گویی مادرم این جا حاضر است و به من می گوید : حسین ! تو از پستان من شیر خورده ای ؛ و آن که از پستان من شیر خورده ، تن به ذلت نمی دهد. ۷

در جنگ جمل ، امیرالمومنین علی (ع) پرچم را به پسرش محمدبن حنفیه می دهد و امام حسین(ع) هم در این جنگ حاضر بوده است . می گوید پسر حمله کن . او باید جلو برود و دیگران مثل مالک اشتر پشت سرش حرکت کنند. دشمن تیراندازی می کند. محمد می ایستد تا تیرباران کمتر بشود بعد برود . علی می آید در حالی که غضب کرده و خیلی خلاف انتظارش شده است محکم به سینه محمدبن حنفیه می زند و می فرماید: « اخذتک عرق امک » رگ مادریت گرفت ؟ ۸ در حالی که تو پسر علی هستی ! پرچم را از او گرفت و تنها حمله کرد و امام حسین (ع) در روز عاشورا فرمود: من اگر بخواهم تسلیم شوم پدرم علی نمی پسندد . ما در دامن علی و فاطمه بزرگ شده ایم. ۹

ویژگی های خطبه حضرت زهرا (س)

زهرا در جوانی از دنیا رفته است . ولی خوشبختانه یک خطابه مفصل بسیار طولانی (در حدود یک ساعت) از ایشان در سن ۱۸ سالگی باقی مانده که این را تنها شیعه روایت نمی کند ، بغدادی در قرن سوم این خطابه را نقل کرده است . همین یک خطابه کافی است که نشان بدهد زن مسلمان در عین این که حریم خودش را با مرد حفظ می کند و خودش را به اصطلاح برای ارائه به مردان درست نمی کند ، معلوماتش چقدر است ؟ ورود در اجتماع تا چه حد است . خطبه حضرت زهرا توحید دارد در سطح توحید نهج البلاغه ، یعنی در سطحی که دست فلاسفه به آن نمی رسد . وقتی که درباره ذات حق و صفات حق صحبت می کند ، گویی در سطح بزرگ ترین فیلسوفان جهان است . از بوعلی سینا ساخته نیست که این طور خطابه بخواند . یک دفعه وارد فلسفه احکام می شود ؛ خدا نماز را به این خاطر واجب کرد ، 