نان قوت غالب مردم ایران این روزها با انواع و اقسام مواد تخمیر کننده پخته میشود، موادی که هر یک می توانند در سلامت افراد تأثیرگذار باشند، تأثیر مثبت یا منفی.
به گزارش راسخون به نقل از فارس؛ روز دوازدهم بهمن بود که خبر استفاده از «جوهر قند» در نانهای نانواییهای تهران منتشر شد.
اگر چه پیش از این نیز اخباری از برخی شهرستانها مبنی بر استفاده از جوهر قند میرسید اما در این روز آرش رشیدیان، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران با تایید وجود گزارشهایی مبنی بر استفاده از جوهر قند در پخت نان گفت: این ماده از جوش شیرین خطرناکتر است.
وی افزود: گزارشهایی به دست ما رسیده که برخی نانواها برای تخمیر خمیر از ماده شیمیایی جوهر قند استفاده میکنند.
به گفته رشیدیان جوهر قند ساختار قلیایی داشته و مجوز مصرف خوراکی ندارد و تاثیرات خطرناکی با بر جا گذاشتن گوگرد در بدن انسان، بر دستگاه گوارش میگذارد.
سازمان جهانی بهداشت هفته اول اردیبهشت را به عنوان هفته سلامت به نام «ایمنی غذا از مزرعه تا سفره» نامید.
این شعار بدین معنی است که تمام محصولات غذایی باید در تمام مراحل ایمنی و سلامت خود را حفظ کنند چرا که سالانه چندین میلیون انسان در دنیا به علت بیماریهای غذاساز جان خود را از دست میدهند.
کشت بذر مناسب، استفاده صحیح از سموم و کودهای شیمیایی، آبیاری صحیح، برداشت صحیح محصول به دور از آلودگیها، حمل صحیح، فرآوری محصولات و در نهایت خرید و مصرف محصول از سوی مصرف کننده را میتوان چرخهای از ایمنی غذا از مزرعه تا سفره عنوان کرد.
نان به عنوان قوت غالب مردم ایران پرمصرفترین محصول غذایی در کشور به شمار میرود و از فقیر و غنی و کوچک و بزرگ حداقل یکبار در روز نان مصرف میکنند.
حال تصور کنید که این محصول پر مصرف به تهدید بزرگ سلامت مردم تبدیل شود و ایمنی آن در مرحله پخت از بین برود.
نانواهایی پیدا شده و برای اینکه هرچه سریعتر خمیرشان ورز بیاید به آن جوش شیرین یا جوهر قند اضافه کنند.
استفاده از جوش شیرین موضوعی قدیمی و حل نشدهای است، موضوعی که بعد از سالها و با وجود نظارتها همچنان باقی است و درصد زیادی از نانواییها بدون توجه به جان مردم از این ماده استفاده میکنند.
اما در حالی که جوش شیرین مانع جذب آهن در بدن میشود، جوهر قند سلامت میلیونها نفر از مردم سرزمینمان را با برجا گذاشتن گوگرد در بدن و تخریب دستگاه گوارش به صورت مستقیم تهدید میکند.
جوهر قند چسیت و چه عوارضی دارد؟
پس از انتشاراین خبر بود که مسئولان نسبت به استفاده از جوهر قند حساس شده و موضوع را پیگیری کردند.
در این ارتباط منصور رضایی، رئیس اداره تغذیه مرکز پزشکی مسیح دانشوری در گفتوگویی که بیست و هشتم بهمن با یکی از خبرگزاریها انجام داده بود، نسبت به استفاده از جوهر قند در نان هشدار داد.
وی با تاکید بر اینکه استفاده از جوهر قند برای سلامت مردم عوارض جبران ناپذیری دارد، گفت: جوهر قند یا سدیم دی تیونیت، پودری سفیدرنگ با ترکیب گوگردی است که کاربرد صنعتی دارد و در رنگرزی برای از بین بردن رنگ، در بازیافت کاغذ باطله، سفید تر کردن و نیز تهیه رنگ کله قند و درست کردن آبنبات های سفید مورد استفاده قرار میگیرد.
به گفته وی، جوهر قند ترکیبی از اکسیژن، گوگرد و سدیم است که محیط معده را تغییر میدهد و مانع جذب املاح مفیدی مثل آهن، روی و کلسیم میشود و در دراز مدت روی ژنها تاثیر نامطلوب میگذارد.
رئیس اداره تغذیه مرکز پزشکی مسیح دانشوری گفت: جوهر قند همچنین فشار خون را افزایش میدهد و باعث تغییر شرایط هضم و جذب غذا و مواد مغذی در درازمدت میشود. ضمن اینکه این ماده دریافت ریزمغذیها را دچار مشکل میکند و سبب از بین رفتن پرزهای روده و معده میشود؛ بنابر این جوهر قند، سبب سوء تغذیه پنهان میشود.
وی تاکید کرد: جوهر قند، مانع عملکرد آنتی اکسیدانها میشود که فعالیت رادیکالهای آزاد را به عنوان عناصر سرطان زا در بدن خنثی میکنند و در نبود آنها، بدن در برابر عوامل سرطان زا بی دفاع میشود. بنابراین مصرف این ماده به طور غیرمستقیم احتمال ابتلا به سرطان به ویژه سرطانهای دستگاه گوارش را بشدت بالا میبرد.
چرا جوهر قند؟
بعد از انتظار در صف نانوایی و زمانی که مشغول جمع کردن نانها شدم، همزمان از شاطر نانوایی محل در مورد جوهر قند پرسیدم. گفتم: «شما هم از جوهر قند برای ورز آمدن خمیر استفاده میکنید؟»
نگاهی به نانها انداخت و گفت: «این نون سفیده؟ نیست دیگه؟ اگه جوهر قند زده بودم مثل پنبه سفید میشد»
«بعضیها برای سفید شدن نون جوهر قند میزنند چون مردم نون سفید دوست دارن و خیال میکنند که این نون بهتره! اما من زیاد به شکل نون کاری ندارم و برام مزهاش مهمتره» همینطور که نانها را جمع میکردم و شاطر داشت برام توضیح میداد پرسیدم «جوش شیرین چی؟».
آقای شاطر که سبیلهایش جلوی لبهایش را گرفته بود و لبخندش زیر سبیلها مخفی میماند گفت: «بدون جوش شیرین که نمیشه اینهمه مشتری را راه انداخت.» سپس ادامه داد: «برای اینکه خمیر زودتر آماده بشه مجوریم که کمی جوش شیرین به آن بزنیم.»
پرسیدم که چرا جوهر قند استفاده نمیکند که گفت: «جوش شیرین از قدیم توی پخت غذا استفاده میشه اما این جوهر قند رو نمیدونم از کجا اومده و اصلاً چی هست! حالا یه عدهای ازش استفاده میکنن و نون میپزن اما من ترجیح میدم که از چیزی که نمیدونم چیه استفاده نکنم».
تحقیقات، نمونهبرداریها و آزمایشها در جریان است
از همان زمان انتشار خبر استفاده از جوهر قند ، کار نمونه برداری از نانهای نانواییهای تهران آغاز شد تا این نمونهها برای آزمایشهای بیشتر به آزمایشگاه مرجع سازمان غذا و دارو ارسال شود.
علیرضا صدرایی، مدیر گروه سلامت و بهداشت محیط کار دانشگاه تهران در این زمینه گفت: تشخیص وجود جوهر قند در نان به مانند تشخیص جوش شیرین ساده نیست و نیاز به انجام آزمایشات زیادی دارد.
وی تأکید کرد: نمونه برداری به صورت کامل انجام شده و در اختیار آزمایشگاه مرجع سازمان غذا و دارو قرار گرفته است.
به گفته وی، نتایج این آزمایشها تا نیمه اردیبهشت به اطلاع عموم مردم خواهد رسید.
اگر چه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران به همراه سازمان غذا و دارو در حال بررسی صحت و سقم و تعیین میزان استفاده از جوهر قند در نان هستند اما طی این مدت که بررسیها در حال انجام است نیز، استفاده از جوهر قند در کنار جوش شیرین در نانها لطمات جبران ناپذیری به سلامت مردم میزند.
/987/
