موافقت ها و مخالفت ها با بیانیه لوزان نسبی است. در صورت به نتیجه رسیدن این توافق ها، فضای کسب و کار بهتر خواهد شد. در این فضا باید انتظارها را مدیریت کرد و مجتبی مقصودی، نباید توقع داشت که همه مشکلات کشور فردا مذاکرات حل و فصل شود.
به گزارش راسخون به نقل از پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر، در مناظره ای که با حضور شماری از استادان دانشگاه و دو تن از اعضای مذاکره کننده هسته ای کشورمان در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، دیدگاه های موافق و مخالف بیانیه سوئیس به بیان دیدگاه های خود در این باره پرداختند.
در این نشست سید عباس عراقچی و مجید تخت روانچی، به عنوان مذاکره کنندگان هسته ای ایران، و هشت تن از استادان دانشگاه ها و چهره های سرشناس از جمله آقایان فواد ایزدی، محمد جمشیدی، قاسم افتخاری، مجتبی مقصودی، ابراهیم متقی و سید حسین موسویان حضور داشتند.
حسین سلیمی: رویکرد جدید در مذاکرات بسیاری از قفل ها را در سیاست خارجی باز کرده است
حسین سلیمی رئیس دانشگاه علامه طباطبایی که پس از روی کار آمدن دولت یازدهم به این سمت منصوب شده است، به عنوان موافق رویکرد تیم هسته ای دولت سخنرانی کرد.
وی در بخشی از سخنان خود گفت: از زمانی که تاریخ روابط بینالملل مدرن شکل گرفته است مذاکراتی به این شکل نداشتهایم مذاکراتی که قدرتهای بزرگ در یک سوی میز بنشینند و کشور دیگری در سوی دیگر میز، در شرایطی که جنگی رخ نداده و خونریزی نشده است.
سلیمی افزود: نکته جالب این است که حتی مخالفان و منتقدین دستاوردهای این مذاکرات سعی می کنند که نقدشان فراجناحی باشد و با درد منافع ملی باشد.
وی کنش های گفتاری جدید را از عمده ترین علل رسیدن به راه حل های جدید در مذاکرات دانست.
فواد ایزدی : در بهترین شرایط فقط ۵ مورد از ۲۸ مورد تحریم آمریکا علیه ایران رفع می شود
فواد ایزدی، استاد دانشگاه، از جمله سخنرانان این مناظره بود که گفت: در صفحه ۱۸ طرح دو سناتور آمریکایی کورکر- منندز این جمله آمده است که تحریم های آمریکا علیه ایران، به خصوص در حوزه تروریسم، حقوق بشر و موشک های بالستیک در توافق جامع پابرجا می ماند. در حقیقت نمایندگان سنا برای هر توافقی که قرار است صورت گیرد، تعیین تکلیف کرده و عنوان کردند که تیم مذاکره کننده آمریکایی فقط در یک محدوده خاص میتواند مذاکره کند و در حوزه دادن امتیاز دست آنان بسته است؛ اوباما (رئیس جمهور آمریکا) نیز که از ابتدای این طرح اعلام کرد آن را وتو نخواهد کرد.
این استاد دانشگاه افزود: مشکلی که ما در توافق ژنو نیز داشتیم این بود که هر جا که صحبت از برداشتن تحریم ها بود قید هسته ای نیز در کنار آن وجود داشت. با این وضعیت تحریم هایی که قرار است لغو یا تعلیق شود، ۵ تاست که در بیانیه لوزان نیز همین وجود دارد. این وضعیت بدین معناست که در نهایت، از ۲۸ تحریم آمریکا علیه ایران، فقط ۵ تای آن قابل تعلیق یا لغو است؛ طرح کورکر- منندز نیز تائید می کند که قرار نیست آمریکا به تحریم های اصلی نفتی و بانکی دست بزند.
وی تاکید کرد : ۳۴۴ نماینده مجلس نمایندگان آمریکا در نامه خود اعلام کردند که چیزی به نام تحریم هستهای ندارند؛ حال دوستان ما عنوان می کنند که ما نمی توانیم در حوزه غیر از هسته ای مذاکره کنیم که البته این حرف درست است.
وی تصریح کرد: قرار نیست بعد از توافق قطعنامه سازمان ملل نداشته باشیم. قطعنامهها قرار است تجمیع شوند و در قطعنامه جدیدی که قرار است مصوب شود، وارد شوند؛ یعنی طرف مقابل میتواند محدودیت های قبلی خود را گلچین کند و در قطعنامه جدید جا دهد. دوستان ما در تیم مذاکره کننده هسته ای باید این مسئله را مشخص کنند. اینکه می گوییم توافق را ذیل فصل هفت بیاوریم، به سود ما خواهد بود، این گونه نیست! این کار سبب می شود اگر ایران خطایی کند، گزینه نظامی بالای سرش باشد و طرف مقابل امکان استفاده از زور را دارد.
افتخاری: این توافق نامه پایه تحریم ها را سست خواهد کرد
همچنین دکتر قاسم افتخاری، عضو هیات علمی دانشگاه تهران از موافقان توافق لوزان بود که در این باره نظرات خود را مطرح کرد.
وی افزود: این تفاهمنامه یا بیانیه که اکنون نوشته شده هیچ چیزش قابل ارزیابی نیست و باید برای آن یک ملاک مشخص کرد و بدانیم ملاک موافقان و مخالفان برای ارزیابی چیست.
افتخاری گفت: در این مذاکرات حق غنیسازی ایران به رسمیت شناخته شده است به رسمیت شناختن حق غنیسازی ایران پیامدهایی نیز داشته است این کار قطعنامههای قبلی شورای امنیت سازمان ملل را بلاموضوع کرده است.
به گفته وی، از نگاه تکنولوژی هستهای غیرنظامی بیانیه لوزان عالی و بدون اشکال است، اگر از من بپرسند در مذاکرات چه به دست آوردهاید میگویم همه چیز غنیسازی را به دست آوردیم و تاسیسات ما سر جایش باقی ماند و اگر بگویند چه چیزی از دست دادهایم میگویم هیچ چیزی.
جمشیدی: در بیانیه لوزان سوئیس حقوق عنی سازی ایران محدود می شود
محمد جمشیدی، استاد دانشگاه، در بخشی از سخنانش در این مناظره گفت: اگر ۱+۵ در خصوص موادی که ما تولید میکنیم نگران است ما می توانیم برای رفع این نگرانی به آنان بگوییم ما می خواهیم به گروه عرضه کنندگان هسته ای بپیوندیم تا از این طریق بتوانیم موادمان را بفروشیم تا هم درآمدی برای ما باشد و هم نگرانی طرف مقابل رفع شود.
این استاد دانشگاه افزود: طبق مواضع مقامات ایران ما اجازه فعالیت تحقیق و توسعه بر روی سانتریفیوژهای نسل ۴، ۵، ۶ و ۸ را داریم. این در حالی است که نسل های دیگر سانتریفیوژ برای تحقیق و توسعه نیافته است. حال آیا در همین وضعیت نیز ما میتوانیم بر روی این مدل ها تحقیق و توسعه را به طور کامل صورت دهیم. آقای مونیز (وزیر انرژی آمریکا) در این زمینه گفته است آبشارهای این برنامه کامل نخواهد بود بدین معنی است که پس از ۱۰ سال تحقیق و توسعه ما کامل نخواهد بود. در عین حال طرف مقابل عنوان کرده شرایط تحقیق و توسعه ما پس از ۱۰ سال باید با طرف مقابل مذاکره شود.
جمشیدی تاکید کرد: در ابتدای بیانیه آمده است که تحریم های ایران به صورت جامع لغو می شود؛ اما در ادامه بیانیه آمده است که تحریمهای اقتصادی و مالی اروپا و آمریکا لغو خواهد شد که این نشان میدهد ابتدا و انتهای بیانیه با هم نمی خواند.
وی تصریح کرد: برابر توافق ژنو تحریم های ملی کشورهای اروپایی نیز باید برداشته شود؛ اما در بیانیه سوئیس فقط تحریم های اتحادیه اروپا برداشته می شود. برای مثال معلوم نیست تحریم های کشور انگلیس برداشته شود. البته لغو این تحریم ها نیز مشروط به تائید آژانس است. این وضعیت باعث می شود سرمایه گذاری طولانی مدت در ایران انجام نشود که پس از اجرای این توافق معلوم نیست پرونده هستهای ما عادی شود، ما شاهدیم که در قطعنامه های شورای امنیت تحریم های موشکی ما به موضوع هسته ای وصل شده است. به همین علت اگر قطعنامه جدیدی ذیل فصل ۷ منشور سازمان ملل بیاید تحریم ها در حوزه تسلیحاتی ما خواهد بود.
مقصودی: در فضای جدید سیاسی بادی مطالبات مردم را مدیریت کرد
مجتبی مقصودی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد نیز از دیگر موافقان بود که در این همایش سخنرانی کرد.
وی گفت: موافقت ها و مخالفت ها درباره بیانیه نسبی است و جامعه روشنفکری ما رویکرد مثبتی به آن دارد و این جامعه با تیم مذاکرهکننده همصدا است گرچه انتقاداتی دارد.
مقصودی، کاهش فشارهای اقتصادی در پی برداشتن شدن تحریم ها و همچنین از میان رفتن کابوس جنگ را از دستاوردهای مذاکرات دانست و گفت که تمام مسئولیت دولت انجام مذاکرات هسته ای نیست.
متقی: تحریمها به هیچ وجه در تیرماه برداشته نخواهد شد
ابراهیم متقی عضو هیأت علمی دانشگاه تهران نیز از دیگر سخنرانان همایش «مذاکرات هستهای لوزان از دیدگاه علوم سیاسی» بود.
وی گفت: تجربه مذاکرات هسته ای از سال 2003 به بعد به نشان داده است که در هر دوره عده ای مذاکره می کنند و مذاکره خود را بر حق می دانند و نسبت به ظرفیت های دیگر جامعه توجهی ندارند.
وی افزود: همانگونه که برخی در گذشته فکر میکردند تحریمها کاغذپاره است، امروز هم برخیها احساس میکنند تحریمها برداشته میشود. مذاکرات ژنو و لوزان در شرایطی برگزار میشد که تیم هستهای ما شاید نگاه دقیقی نسبت به الگوهای راهبردی آمریکا نداشت. اینکه بداند مذاکره در تفکر آمریکایی یعنی چه.
متقی: روند آینده کاهش تحریم ها را در پی نخواهد داشت
متقی اضافه کرد: به نظر من آنچه آمریکاییها میخواستند، در فضای مذاکره به آن رسیدند. آنها میخواستند ظرفیت هستهای ما کاهش پیدا کند که این مسئله بعد از مذاکرات ژنو حاصل شد.
به گفته وی، ذخایر اورانیوم ما که تبدیل به میله سوخت شد که ارزش چندانی برای ما ندارد. اینکه گفته میشود این میلهها به درد نیروگاه بوشهر میخورد درست نیست.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: آمریکاییها میخواستند قابلیتهای ابزاری ما کاهش پیدا کند. ما بارها اعلام کردیم فردو خط قرمز ماست و در رابطه با آن هیچگونه انعطافپذیری نخواهیم داشت، اما امروز فردو تبدیل به یک آزمایشگاه فیزیک هستهای شده است. جالب اینجاست که میگویند که مواد شکافپذیر به فردو وارد نشود، اگر اینگونه است، پس قرار است چه آزمایشی در آنجا انجام شود.
وی افزود: اینکه گفته میشود ما هر وقت بخواهیم میتوانیم قابلیت غنیسازی خود را به روز اول بازگردانیم درست نیست، چون قابلیت ما از بین رفته است.
متقی خاطرنشان کرد : آنچه امروز گفته میشود که راکتور آب سنگین دیگری میسازیم، درست نیست. در اراک قرار شده صرفاً سانتریفیوژهای نسل اول باقی بماند که این مسئله ما را با مشکلاتی روبهرو میکند.
به گفته وی، تحریمها بر اساس آنچه ثبتشده و آنچه در آمریکا پیگیری میشود، به هیچ وجه در فضای تیرماه برداشته نخواهد شد و اینکه گفته میشود آمریکا باید تحریمها را بردارد، به نظر من در واقعیت اینگونه نمیشود.
موسویان: فراتر از ان پی تی تعهد دادهایم
سیدحسین موسویان عضو اسبق تیم مذاکرهکننده هستهای درباره خلاصه توافق گفت: ما دو امتیاز بزرگ می گیریم، دو امتیاز بزرگ می دهیم. امتیاز برداشتن تحریم ها و حق غنی سازی و حق آب سنگین را می پذیرند که داشته باشیم و آنچه خواهیم داد سیستم راستی آزمایی بسیار وسیع و گسترده خواهد و محدودیت روی برنامه هسته ای ما خواهد بود.
وی افزود: گفت: همه میگویند که ما فراتر از npt امتیاز دادیم، به نظر من این حرف درست است، اما این کار برای این است که قطعنامههای سازمان ملل فراتر از npt است.
عراقچی: برگشت پذیری در برنامه هستهای یک ساعت است / معتقدیم که اراک کنونی را نباید از دست بدهیم
سیدعباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکرهکننده هستهای گفت : ۱۰ سال دعوا سر این بود که اینها میگفتند غنیسازی تعلیق شود و ما میگفتیم تعلیق نمیکنیم، شاید تا سالهای آینده هم به غنیسازی نیاز فوری نداشته باشیم ولی ما بر این موضوع پافشاری میکردیم زیرا میخواستیم زیر بار حرف زور و سلطه نرویم.
وی ادامه داد: در این آوردگاه ۱۰ ساله اجماع بینالمللی ایجاد کردند و دامنه تحریمها را گسترش دادند ولی در نهایت موضع خود که غنیسازی صفر بود را کنار گذاشتند.
معاون وزیر خارجه ادامه داد: ما هنوز هیچ توافقی نداریم؛ یک توافق در یک مرحله خواهیم داشت و اگر بشود آخر ماه ژوئن یا ۱۰ تیر و شاید هم زودتر حاصل خواهد شد و آنچه که اکنون به آن دست یافتهایم بیانیه مطبوعاتی لوزان است که مجموعهای از راهحلهاست.
عراقچی اضافه کرد: به هر حال دستهایی است که میخواهند دستیابی به توافق را به هر نحو متوقف کنند. این دستها ممکن است در هر مسیری به کار بیفتد که نمونه آن را در کنگره آمریکا مشاهده کردیم. این اقدام اخیر کنگره نشان داد که این توافق مطلوب کنگره نیست.
تخت روانچی: مذاکرات پیچیده و سختی پیش رو داریم
مجید تخت روانچی معاون اروپا و آمریکای وزارت خارجه و عضو تیم مذاکره کننده هستهای نیز ضمن قدردانی از زحمات تیم مذاکره کننده قبلی، یاد شهدای هستهای را گرامی داشت.
تخت روانچی هدف از مذاکرات هسته ای را اثبات و تضمین صلح آمیز بودن برنامه ای هسته ای و برداشتن تحریم ها دانست.
وی افزود: ما دنبال مخفیکاری و سلاح نیستیم. در این مذاکرات میخواهیم تحریمهای غیرقانونی و ظالمانه برداشته شود.
معاون وزیر خارجه درباره انتقاد مطرح شده مبنی بر اینکه این مذاکرات برد - برد نیست بلکه برد - باخت است با ذکر این نکته که ما در مذاکرات هستهای در یک فضای بده بستان هستیم، یادآور شد: هنر این است که در چارچوب خطوط قرمز با حفظ منافع و در راستای دستاوردها و خون شهدا بتوانیم به اهداف مورد نظر دست یابیم و این یک مذاکرات برد - برد است.
وی در پاسخ به این پرسش که چرا فقط تحریمهای هستهای لغو میشود و تحریمهای دیگر باقی میماند؟ نیز تصریح کرد: در مذاکرات فقط درباره موضوع هستهای گفتوگو میکنیم و تمامی تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای در صورت حصول توافق لغو خواهد شد. ما از ابتدا هم نمیخواستیم درباره موضوعات دیگر مثل حقوق بشر صحبت کنیم، طبیعی است که تنها در این مذاکرات، تحریمهای هستهای لغو شود.
روانچی درباره بحث تحقیق و توسعه r&d و اینکه برخی میگویند بعد از ۱۰ سال باید دوباره درباره تحقیق و توسعه مذاکره کنیم نیز تصریح کرد: این موضوع به هیچ وجه صحت ندارد. اگر به توافق رسیدیم متن آن را منتشر میکنیم.
ما با مردم روراست هستیم و همانطور که متن توافقنامه ژنو را منتشر کردیم، متن توافق جامع (برجام) را نیز منتشر خواهیم کرد. وی گفت: ما بعد از ۱۰ سال درباره تحقیق و توسعه هیچ مذاکرهای نخواهیم داشت.
/2759/
