کتاب باید به سبد اقتصادی و فرهنگی خانواده وارد و جزء لاینفک مایحتاج خانواده شود. کتاب را باید در خانه بومی کرد و با محتوا و شکلش مأنوس شد. هر خانه با کتابخانه زیباست و فضای آن را فرهنگی و تلطیف می‌کند.
به گزارش راسخون به نقل ازمرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، «علی جنتی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش از ظهر امروز در آیین گشایش سیزدهمین جشنواره یاد یار مهربان در برج میلاد تهران با بیان این مطلب گفت: کتاب، میراثِ گرانبارِ فرهنگ اسلامی و ارمغان‌آورِ آگاهی و دانایی است. کتاب، چون نسیمِ بهار، روح را طراوت می‌بخشد و اگر از خوبیها، زیباییها و راستیها بگوید، درختِ زندگی، پُربار و محکم خواهد شد.
وی افزود: کتاب، قدمتی به بلندای تاریخ دارد و هر گاه تاریخ از کتاب و خواندن گفته، به فراز رفته و افتخارهای بی‌شمار آورده است. و به یاد آوریم فرمایشِ گهربار مولا علی علیه‌السلام را که می‌فرماید: «کسی که با کتاب‌ها آرامش می‌یابد هرگز آسایش از او سلب نمی‌شود». به راستی که نیکو سخنی است، چرا که انسانِ بی‌دوست تنهاست و انسانِ تنها، قرینِ غصه و اندوه.
جنتی تاکید کرد: در همراهی با دوست، لحظه‌ها به شادی می‌گذرد و تلخی‌ها به شیرینی جای می‌دهد اما کدام دوست _ سزاوارتر از کتاب_ لایق هم‌نشینی با لحظه‌های گران‌قدرِ انسان است؟
وی اظهار کرد: کتابی که مخاطب ندارد یا به مخاطبان معرفی نشود از گردونة مطالعه خارج خواهد شد و نویسنده و پدیدآورنده‌اش نیز انگیزة خود را از دست خواهند داد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: کتابی باید در دسترس مخاطب قرار گیرد که با علاقه و سطح درک و توانایی‌هایش تناسب داشته باشد. چرا که بعضی از کتاب‌ها آنقدر ژرفند که جهان با همه وسعتش در آن گم می‌شود و بعضی آنقدر سطحی که به زور به چشم می‌آیند و زود از خاطر می‌روند. وی ادامه داد: ممکن است نه به عمق کتابهای خیلی عمیق پی برده و نه از کوچکی کتابهای سطحی سودی ببریم پس باید کتابی که انتخاب می‌کنیم مناسب با قدرت درک و فهم‌مان باشد تا وقتی آن را میخوانیم، چیزی را حس کنیم، چیزی را به دست آوریم، نفعی ببریم و معنایی را بفهمیم؛ دست‌کم به اندازة وقتی که گذ‌اشته‌ایم. کتاب مفید، عطشِ دانستن را با شرابِ طهورِ واژه‌هایش سیراب می‌کند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید کرد: کتاب، این یارِ مهربان، این دوستِ پند‌دان و دانا نباید در تاریکیِ قفسه‌ها و انبارها محبوس شود. کتاب وقتی ارزش‌آفرین است که در دستِ مخاطب قرار گیرد، ورق خورد و واژه‌هایش را با سخاوت به خوانندگانش ببخشاید.
جنتی گفت: من مطمئنم کسانی که در راه ترویجِ مطالعه و کتاب‌خوانی گام برمی‌دارند مأجورند و اجرشان به هیچ عنوان کمتر از کسانی نیست که در اطعام و پوشش نیازمندان، نیت و فعل خیر دارند. اینها جسم نیازمندان را حفظ و شکم‌شان را سیر می‌کنند و آنها روح آنها را جلا می‌بخشند و از شرابِ طهورِ دانستن سیراب می‌کنند.
وی افزود: چه‌بسا کسانی که از ثروت و مکنت فراوان بهره‌مندند اما چون نمی‌خوانند و نمی‌دانند از ثروت و مکنت خویش به درستی استفاده نمی‌کنند، و چه‌بسا کسانی که تنها سرمایة‌شان دانستن و اُنس با کتاب است و زندگی و روزگار به شادکامی و شیرینی می‌گذرانند. و شما از تبار آنانید که روح‌های تشنه را سیراب می‌سازید و برای ارتقای فرهنگ و دانش در ایرانِ عزیز گام‌های بلند برمی‌دارید و آرزوهای بزرگ در سرمی‌پرورید و از این منظر بسیار قابل احترامید.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت تدبیر و امید تصریح کرد: اگر روزی اهل مطالعه و عضو کتابخانه شدن به عادت روزانة ایرانیان و ارزشی قابل احترام و اعتبار تبدیل شود آن روز روزِ موفقیت حقیقی ما در ترویج نهضت کتاب‌خوانی خواهد بود.
جنتی افزود: تنبلی در مطالعه یکی از پرخسارتترین آفتهای فرهنگ‌عمومی است؛ نقصی که باید برای آن چاره‌ای اندیشیده شود. پیدا کردن ریشههایِ این تنبلی و تلاش برای یافتن علاج آن باید از مهم‌ترین برنامه‌های نهادهای مؤثر در توسعه کتاب‌خوانی باشد چرا که یکی از شاخص‌های توسعه‌یافتگی در جهان، سرانة مطالعه مردمان یک کشور است.
وی تاکید کرد: برای آنکه سنت کتاب‌خوانى در جامعه نهادینه شود در گام نخست باید شوق مطالعه را در بطنِ جامعه و به ویژه در کودکان و نوجوانان برانگیزانیم و برای این کار برنامه داشته باشیم. تقویتِ بخش کودک و نوجوان در کتابخانههای عمومی و تجهیز کتابخانة مدارس همراه با بومی‌سازی روشهای رایج در دنیا و استفاده از راهکارهای نوینِ متناسب با فرهنگ ملی و دینی، زمینه ارتقای فرهنگ کتاب‌خوانی و اهل کتابخانه شدن را برای عموم مردم و به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان فراهم خواهد کرد.
جنتی ادامه داد: در گام دوم باید شمارگان و نوبت چاپ کتابهای مفید برای عموم مردم افزایش یابد و کتابِ خوب در دسترس عموم قرار گیرد و به نحو مطلوب معرفی شود.
عضو کابینه دولت یازدهم گفت: نمایشگاهِ یادِ یار مهربان در سیزدهمین دورة خویش با هدف اهدای کتاب به مدارس شهر تهران و با مشارکت شهردای تهران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار خواهد شد.
وی افزود: یادِ یارِ مهربان طی دوازده دورة گذشته به فروشِ حضوری محصولات فرهنگی، ویژه کودکان و نوجوانان، اختصاص داشت و کتابهای ارائه شده در آن نیز متناسب با دوره‌ها و پایههای تحصیلی یا مهارت‌های آموزشی برای دانش‌آموزان و معلمان بود.
جنتی ادامه داد: امسال یادِ یارِ مهربان با تغییر و تحولاتِ اساسی همراه است. برگزاری اختصاصی نمایشگاهِ این دوره برای پایههای هفتم و هشتم آموزشِ متوسطه و برگزاری نمایشگاه به صورت مجازی از مهم‌ترین تحولات این دوره است.
وی افزود: همچنان بخشی از هزینة کتاب‌ها را ناشرانِ شرکت‌کننده تأمین می‌کنند و بخش دیگر با هماهنگی شهرداری و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأمین شده است تا نسل آینده‌ساز به راحتی از کتابهای عرضه شده استفاده کنند و هدف این نمایشگاه در تأمین کتابهای مفید و مورد نیاز برای کتابخانههای مدارس محقق شود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید کرد: این نمایشگاه فرصت خوبی است برای آنکه دانش‌آموزان بیشتر به موضوع مطالعه و کتاب‌خوانی متوجه باشند. کتابهای موجود در کتابخانههای مدارس مدام میان دانش‌آموزان دست به دست می‌شود از این رو ضرورت دارد کتابهای جدید و تازه‌های نشر زود به زود به کتابخانههای مدارس سرازیر شود.
وی گفت: تجهیز کردن کتابخانههای مدارس ـ که بر اساس بخش‌نامه آموزش و پرورش کتابدار هم دارند ـ در شرایطی مفید است که دانش‌آموزان به عضویت در کتابخانه‌ها ترغیب شوند و سرانة مطالعة غیردرسی افزایش افزایش یابد و این موضوع وظیفة وزارت آموزش و پرورش و مدیران و معلمانِ گرانقدر را سنگین‌تر می‌کند.
جنتی تصریح کرد: هر چند در این دوره مبلغ اختصاص‌یافته برای خرید کتاب به ازای هر دانش‌آموز ناچیز است اما همین که حدود ٢٨٠ هزار دانش‌آموزِ پایههای هفتم و هشتم به شیوه‌های مختلف از کتابهای این نمایشگاه بهره‌مند می‌شوند جای بسی خشنودی است.
وی گفت: تردیدی وجود ندارد که تقویتِ فرهنگِ کتاب‌خوانی، به‌ویژه در میان کودکان و نوجوانان، آیندة علمی و فرهنگی کشور را تضمین خواهد کرد. تاریخ نشان داده است ملت‌هایی که با کتاب و مطالعه مأنوس و مألوف بوده‌اند به راحتی از فراز و فرودهای روزگار گذر کرده و قله‌های سرافرازی و سعادت را فتح کرده‌اند.
جنتی افزود: تلاش‌های ما در چند دهة اخیر بر توسعه کمی و کیفی صنعت نشر متمرکز بوده است اما متاسفانه هنوز نمی‌توانیم به سرانة مطالعه و اُنس با کتاب، به‌ویژه در میان کودکان و نوجوانانمان، ببالیم.
وی گفت: ساز و کار آموزشی مدارسِ ما بر مبنای مطالعة فرسایشیِ کتابهای درسی و گذر از آزمون‌های سخت و سرنوشت‌ساز قرار گرفته است و دانش‌آموز کمتر فرصت می‌یابد تا بر مطالعة موضوعات مورد علاقة خویش متمرکز شود. مضاف بر آنکه زمانی شوق مطالعه در کودک و نوجوان به وجود می‌آید که اولاً کتابِ خوب و خواندنی در دسترسش باشد و دوم آنکه خانواده و اطرافیان، او را به نحو شایسته به مطالعه تشویق و ترغیب کنند.
جنتی ادامه داد: عواملی که چندان قدرتمند عمل نمی‌کنند و دانش‌آموزان نه کتابهای خوب و خواندنی در دسترس دارند و نه مشوقان و حامیانی برای رفتن به طریقِ تابناک مطالعه و مؤانست با کتاب. مؤانست با کتاب و مطالعه باید جزئی از فرهنگِ روزمرة ایرانیان شود و چه نیکوست که این عادتِ فرهنگی از کودکان و نوجوانانِ آینده‌ساز آغاز شود.
وی گفت: هر چند برگزاری مجازیِ نمایشگاهِ سیزدهم امکان لمس و دیدن محتوا را از دانش‌آموزانِ سلب می‌کند اما در عوض سرعت و دقت انتخاب را بالا می‌برد البته دانش‌آموزانِ مقاطع هفتم و هشتم آنقدر دارای درک و درایت و کنجکاوی هستند که از صورت مجازی این نمایشگاه نیز به بهترین صورت بهره‌برداری کنند. مضاف بر اینکه فراهم شدن جزوه‌ای که محتوا را تشریح و طرح جلد کتاب‌ها را می نمایاند این خلأ را تا حدودی جبران خواهد کرد.
جنتی افزود: تصمیم برگزارکنندگان نمایشگاه سیزدهم در رصدِ میزان مطالعة دانش‌آموزانِ تهرانی با طراحی و اجرای مسابقه‌هایی که در چندین مرحله و رشته‌های مختلف برگزار و منجر به امتیازبندی و انتخاب دانش‌آموزان برگزیده و در نهایت معرفی چندصد دانش‌آموز می‌شود بسیار ارزشمند است. امیدوارم این موضوع عاملی مؤثر در تشویقِ دانش‌آموزان به سوی مطالعة آزاد باشد.
وی درپایان گفت: لازم می‌دانم از همة کسانی که در برپایی این رویدادِ مهمِ فرهنگی مشارکت داشته‌اند، به‌ویژه شهردار محترم تهران، سازمان فرهنگی هنری و موسسة نشر شهر، وزارت آموزش و پرورش و همکارانم در معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکر کنم.
/117/
